Samenvatting: Kerkhoff, A.D.N. (2011), “Organizational Reform and Changing Ethics
in Public Administration: A Case Study on 18th Century Dutch Tax Collecting. Journal
of Public Administration Research and Theory 1(1), 117- 135.
Vanaf 1748 werd belastingheffing een overheidstaak. Dit gebeurde door belastingrellen
(bedoeld om een einde te maken aan een oud en corrupt systeem van geprivatiseerde
belastinglandbouw). Protest was ethisch gemotiveerd gericht naar immoreel gedrag van
belastingambtenaren en een corrupt systeem van belastinginning.
Een goede vergelijkende historische analyse wordt gedefinieerd door de aandacht voor een
analyse van de oorzaak, een nadruk op processen in de tijd en het gebruik van
systematische en gecontextualiseerde vergelijking.
De 18e-eeuwse Republiek bestond uit een relatief zwakke centrale regering, bestaande uit
afgevaardigden van autonome zeven provincies > Holland domineerde de centrale regering
door grootste bijdrage aan belastingen, dit kwam omdat er bijna overal belasting betaald
voor moest worden.
> Hoge belastingdruk en vele gevallen van fraude en ambtsmisbruik door
heffingsplichtigen leidden tussen de 14e en 18e eeuw tot veel protest in de Lage
Landen.
Indirecte accijnzen vormden groot deel van belastingen. Sinds 1583 werden deze
belastingen geïnd door particuliere belastingboeren in samenwerking met lokale autoriteiten.
Zakenlieden kochten het recht om belasting te innen tijdens veilingen. Zij moesten
een deel van de opbrengst afstaan aan lokale autoriteiten. De belasting werd voor de
veiling bepaald op basis van verwachte opbrengsten. De belastingboeren mochten
het verschil houden tussen het geschatte bedrag en het werkelijk ingezamelde geld.
> hoge heffingen werden hierdoor aangemoedigd
Idee was dat autoriteiten geen ingewikkelde, riskante en dure organisatie voor
belastinginning hoefden te runnen. Algemeen aanvaard dat innen kon worden
overgelaten aan zakenlieden wier eigenbelang de heffing efficiënt en betrouwbaar
maakte.
Er werd echter vaak misbruik van gemaakt. Belastingboeren smokkelden goederen, kochten
ambtenaren om of stelden prijzen vast. Sommige organisatorische regelingen hebben zelf
fraude veroorzaakt, door belastingboeren en openbare ordehandhavers een deel van de
boete die zij aan mensen geven als deel van hun inkomen te rekenen.
> Afkeer naar belastingboeren escaleerde in juni 1748 in rellen en verwoestten
huizen van belastingboeren.
Belastinginning op zichzelf werd niet veroordeeld. Het corrupte systeem leidde echter tot
protest. Dit werd steeds ondraaglijker en verdachter in een tijd waarin handel afnam,
administratieve hervormingen werden beloofd maar niet nagekomen en mensen het verval
van de Republiek als economische supermacht begonnen te voelen. > belastingrellen
in Public Administration: A Case Study on 18th Century Dutch Tax Collecting. Journal
of Public Administration Research and Theory 1(1), 117- 135.
Vanaf 1748 werd belastingheffing een overheidstaak. Dit gebeurde door belastingrellen
(bedoeld om een einde te maken aan een oud en corrupt systeem van geprivatiseerde
belastinglandbouw). Protest was ethisch gemotiveerd gericht naar immoreel gedrag van
belastingambtenaren en een corrupt systeem van belastinginning.
Een goede vergelijkende historische analyse wordt gedefinieerd door de aandacht voor een
analyse van de oorzaak, een nadruk op processen in de tijd en het gebruik van
systematische en gecontextualiseerde vergelijking.
De 18e-eeuwse Republiek bestond uit een relatief zwakke centrale regering, bestaande uit
afgevaardigden van autonome zeven provincies > Holland domineerde de centrale regering
door grootste bijdrage aan belastingen, dit kwam omdat er bijna overal belasting betaald
voor moest worden.
> Hoge belastingdruk en vele gevallen van fraude en ambtsmisbruik door
heffingsplichtigen leidden tussen de 14e en 18e eeuw tot veel protest in de Lage
Landen.
Indirecte accijnzen vormden groot deel van belastingen. Sinds 1583 werden deze
belastingen geïnd door particuliere belastingboeren in samenwerking met lokale autoriteiten.
Zakenlieden kochten het recht om belasting te innen tijdens veilingen. Zij moesten
een deel van de opbrengst afstaan aan lokale autoriteiten. De belasting werd voor de
veiling bepaald op basis van verwachte opbrengsten. De belastingboeren mochten
het verschil houden tussen het geschatte bedrag en het werkelijk ingezamelde geld.
> hoge heffingen werden hierdoor aangemoedigd
Idee was dat autoriteiten geen ingewikkelde, riskante en dure organisatie voor
belastinginning hoefden te runnen. Algemeen aanvaard dat innen kon worden
overgelaten aan zakenlieden wier eigenbelang de heffing efficiënt en betrouwbaar
maakte.
Er werd echter vaak misbruik van gemaakt. Belastingboeren smokkelden goederen, kochten
ambtenaren om of stelden prijzen vast. Sommige organisatorische regelingen hebben zelf
fraude veroorzaakt, door belastingboeren en openbare ordehandhavers een deel van de
boete die zij aan mensen geven als deel van hun inkomen te rekenen.
> Afkeer naar belastingboeren escaleerde in juni 1748 in rellen en verwoestten
huizen van belastingboeren.
Belastinginning op zichzelf werd niet veroordeeld. Het corrupte systeem leidde echter tot
protest. Dit werd steeds ondraaglijker en verdachter in een tijd waarin handel afnam,
administratieve hervormingen werden beloofd maar niet nagekomen en mensen het verval
van de Republiek als economische supermacht begonnen te voelen. > belastingrellen
