Hoorcollege 4 week 4 (Kalat Hoofdstuk 5 & 6)
Sensorische systemen
Perceptuele processen
- stimulus in de omgeving
- Zicht —> licht wordt afgebogen en in het oog geschenen en op de retina
- Receptoren in de retina encoderen de simulis —> naar primaire visuele cortex
- Interpretatieve processen leiden tot herkenning en bewustzijn (en mogelijk tot actie)
Perceptie —> sensatie + kennis
Het oog
- iris —> gekleurde rand om pupil
- netvlies (retina) —> gevuld met receptoren
- Fovea —> hoogste concentratie receptoren
- Lens —> past dikte en bolheid aan om scherp te stellen
(Accommodatie)
- Cornea (hoornvlies) —> buitenste lens die licht afbuigt
- Optische zenuw —> verlaat oogbal aan nasale zijde
Staafjes
- nacht systeem
- meer aanzweig dan kegeltjes
Kegeltjes
- meer individuele zenuwen
- latere inhibitie - meer contrast
Laterale inhibitie
- verstuurt inhiberende informatie over retina
- nabije cellen worden minder gevoelig
- lijken minder licht te ontvangen
- Verscherpt contrast om grenzen te versterken
Kleurenvisie
Zichtbaar licht (voor mensen) is maar een klein deel van het gehele spectrum!
Staafjes en kegeltjes hebben verschillende gevoeligheden
Staafjes —> weinig kleurenvisie
Kegeltjes —> meer
Verschillende soorten kegeltjes reageren op andere golflengtes
Kleur in context
Belichting/contrast etc bieden context bij het zien van kleuren in context
Fovea
Door specitiek op één punt scherp te stellen worden andere gebieden in ons perceptuele veld minder
goed weergegeven
Optische zenuw
Zenuwbundel die signalen van de receptoren naar het brein doorgeeft (geen receptoren in midden —>
blinde vlek)
Signaal gecodeerd als een patroon van actiepotentialen —> staafjes aan buitenkant
, Van oog naar primaire visuele cortex
1. Retina
2. Optisch chiasme (verdeelt linker- en rechterhersenhelft
zo
Zijtak naar superieure colliculi
3. Laterale geniculate nucleus (LGN) (schakelstation in
thalamus)
4. Primaire visuele cortex
Retinotopische mapping
-
,
Behoudt spatiele relatiesvan objecten naar retina naar
LGN naar primaire visuele cortex Gezichtherkenning
Baby’s hebben al een voorkeur voor ‘juiste’ gezichten
Visuele verwerkingsroutes Fusiform gezichtgebied (inferieure temporaalkwab)
1. Dorsale route (waar/hoe)
Heel specialistisch als mens om gezichten te herkennen
Eindigt in parietaalkwab
Objectlocatie
Beweging waarnemen
Sturen van actie Visuele effecten, lijkt alsof er beweging is
2. Ventrale route (wat)
Eindigt in temporaalkwab
Objectherkenning
Gezichtherkenning
Visuele problemen
1. Myopia —> bijziendheid
2. Hyperopia —> veriendheid
3. Prebysopia —> minder accommodatie van mens bij
veroudering
mn
4. Staar —> troebele lens
5. Visuele agnosie —> zien maar niet herkennen
Vaak bij schade aan ventrale route
6. Prospagnosie —> specifiek probleem met
gezichtsherkenning
Perceptie
Aandacht vormt waarneming!
Geluid
Geluidsgolven —> beweging van lucht(deeltjes)
Het trillen van trommelvlies —> geluid horen
Frequentie —> aantal trillingen
Het oor
Slakkenhuis —> conclaire nucleus —> mediale geniculate
nucleus (schakelstation) —> primaire auditieve cortex
(superireure deel van temporaalkwab)
Trommelvlies
Schade aan oor —> gaat ook zonder pijn!
Oorschelp —> pinnia
Sensorische systemen
Perceptuele processen
- stimulus in de omgeving
- Zicht —> licht wordt afgebogen en in het oog geschenen en op de retina
- Receptoren in de retina encoderen de simulis —> naar primaire visuele cortex
- Interpretatieve processen leiden tot herkenning en bewustzijn (en mogelijk tot actie)
Perceptie —> sensatie + kennis
Het oog
- iris —> gekleurde rand om pupil
- netvlies (retina) —> gevuld met receptoren
- Fovea —> hoogste concentratie receptoren
- Lens —> past dikte en bolheid aan om scherp te stellen
(Accommodatie)
- Cornea (hoornvlies) —> buitenste lens die licht afbuigt
- Optische zenuw —> verlaat oogbal aan nasale zijde
Staafjes
- nacht systeem
- meer aanzweig dan kegeltjes
Kegeltjes
- meer individuele zenuwen
- latere inhibitie - meer contrast
Laterale inhibitie
- verstuurt inhiberende informatie over retina
- nabije cellen worden minder gevoelig
- lijken minder licht te ontvangen
- Verscherpt contrast om grenzen te versterken
Kleurenvisie
Zichtbaar licht (voor mensen) is maar een klein deel van het gehele spectrum!
Staafjes en kegeltjes hebben verschillende gevoeligheden
Staafjes —> weinig kleurenvisie
Kegeltjes —> meer
Verschillende soorten kegeltjes reageren op andere golflengtes
Kleur in context
Belichting/contrast etc bieden context bij het zien van kleuren in context
Fovea
Door specitiek op één punt scherp te stellen worden andere gebieden in ons perceptuele veld minder
goed weergegeven
Optische zenuw
Zenuwbundel die signalen van de receptoren naar het brein doorgeeft (geen receptoren in midden —>
blinde vlek)
Signaal gecodeerd als een patroon van actiepotentialen —> staafjes aan buitenkant
, Van oog naar primaire visuele cortex
1. Retina
2. Optisch chiasme (verdeelt linker- en rechterhersenhelft
zo
Zijtak naar superieure colliculi
3. Laterale geniculate nucleus (LGN) (schakelstation in
thalamus)
4. Primaire visuele cortex
Retinotopische mapping
-
,
Behoudt spatiele relatiesvan objecten naar retina naar
LGN naar primaire visuele cortex Gezichtherkenning
Baby’s hebben al een voorkeur voor ‘juiste’ gezichten
Visuele verwerkingsroutes Fusiform gezichtgebied (inferieure temporaalkwab)
1. Dorsale route (waar/hoe)
Heel specialistisch als mens om gezichten te herkennen
Eindigt in parietaalkwab
Objectlocatie
Beweging waarnemen
Sturen van actie Visuele effecten, lijkt alsof er beweging is
2. Ventrale route (wat)
Eindigt in temporaalkwab
Objectherkenning
Gezichtherkenning
Visuele problemen
1. Myopia —> bijziendheid
2. Hyperopia —> veriendheid
3. Prebysopia —> minder accommodatie van mens bij
veroudering
mn
4. Staar —> troebele lens
5. Visuele agnosie —> zien maar niet herkennen
Vaak bij schade aan ventrale route
6. Prospagnosie —> specifiek probleem met
gezichtsherkenning
Perceptie
Aandacht vormt waarneming!
Geluid
Geluidsgolven —> beweging van lucht(deeltjes)
Het trillen van trommelvlies —> geluid horen
Frequentie —> aantal trillingen
Het oor
Slakkenhuis —> conclaire nucleus —> mediale geniculate
nucleus (schakelstation) —> primaire auditieve cortex
(superireure deel van temporaalkwab)
Trommelvlies
Schade aan oor —> gaat ook zonder pijn!
Oorschelp —> pinnia
