H1 Anatomie van gebit en schedel
De bouw
a. Tandkroon (corona dentis) – boven het tandvlees.
b. Tandhals (collum dentis) – overgang kroon naar wortel
c. Tandwortel (radix dentis) – onder het tandvlees
1. Glazuurlaag (email)
Natuurlijk afweermechanisme
2. Tandbeen (dentine)
Hoofdbestanddeel gebitselement
3. Tandpulpa (pulpa dentis)
Vult de pulpaholte (4) en het wortelkanaal
Parodontium = steunweefsels rondom de gebitselementen
5. Cement (substantia ossea)
➢ bescherming tandbeen
6. Tandvlees (gingiva)
➢ bedekking en bescherming tandhals
7. Kaakbot (alveolair bot)
,➢ steunweefsel tandkassen
8. Wortelvlies (parododontaal ligament)
➢ schokbreker
Spleten en aanhechtingen
➢Sulcus gingivalis – ruimte tussen
gebitselement en het tandvlees
➢Epitheliale aanhechting – bodem
van de sulcus gingivalis
➢Pocket – ruimte in de sulcus gingivalis,
verdiept bij ontsteking
Tandkoorn, tandhals en tandwortel
De tandkroon (corona dentis) is met glazuur bedekt en steekt bijna helemaal boven het
tandvlees uit. Bij de tandhals (collum dentis) gaat de kroon over in de wortel. De tandhals is
daarmee ook de overgang tussen glazuur en cement. De tandwortel (radix dentis) ligt onder
het tandvlees, zit vast in het kaakbot en wordt omgeven door cement
Glazuurlaag
Het glazuur (email) van een
tand bestaat voor 98% uit
anorganische stoffen. Het
omhult het dentine aan de
kroonzijde van de tand of
kies en dient als
afweermechanisme.
Glazuur kan indien het
beschadigd is niet door het
lichaam worden
gerepareerd. Tandplaque
hecht zich op glazuur.
Vlakbij het tandvlees vormt
de glazuurlaag een
uitstulping, die bijdraagt
aan het natuurlijke
afweermechanisme van het
lichaam. Deze uitstulping
zorgt er namelijk voor dat
, voedsel dat richting wortel gaat, zich over het tandvlees heen verplaats in plaats van er
onder door. Hier door is de kans in de sulcus gingivalis veel geringer
Dentine
Het tandbeen (dentine) is organisch en zachter dan het glazuur. Het vormt het
hoofdbestandsdeel van een gebitselement. In het kroongedeelte wordt het dentine
omgeven door glazuur, in het wortelgedeelte wordt het omgeven door cement. Bij
beschadiging van het dentine is het in staat te herstellen door nieuwe dentine te
produceren. In tegenstelling tot het glazuur is dentine erg gevoelig en kan het tandpijn
veroorzaken. Als het bloot komt te liggen door bijvoorbeeld cariës (gaatje), verkleurt het
dentine door de inwerking van voedingsstoffen.
De tandpulpa en pulpaholte
De tandpulpa (pulpa dentis), ook wel tandmerg genoemd, vormt het levende gedeelte van
de tand. Tandpulpa bestaat uit botcellen, bloedvaten, lymfevaten en zenuwen. De
pulpaholte is het binnenste van een tand of kies. De holte wordt helemaal gevuld met
tandpulpa.
Het parodontium
Het parodontium is een verzamelnaam voor de steunweefsels rond het gebitselementen. Dit
ophangapparaat van de gebitselementen wordt gevormd door het tandvlees (gingiva), het
parodontale ligament, het wortelcement en het alveolaire bot. Het cement (substantia
ossea) bestaat uit een bepaald type pot dat het dentine aan de wortelzijde omhult. In de
meeste gevallen herstelt het zich na beschadiging.
Het parodontale ligament (ook wel wortelvlies) bevindt zich tussen het cement en het
kaakbot (alveolair bot) . Het fungeert als schokbreker voor de tand. Net als het cement, de
gingiva en het kaakbot, behoort het tot de ondersteunde weefsels van de tand of kies
Vormen van de schedel
▪ Dolichocephaal – lang en smal
▪ Mesocefaal – gemiddeld
▪ Brachycefaal – kort en breed
Beet = Manier waarop de kaken en gebitselementen op elkaar staan.
De beet is afhankelijk van:
De positie van de gebitselementen
Stand gebitselementen
De bouw
a. Tandkroon (corona dentis) – boven het tandvlees.
b. Tandhals (collum dentis) – overgang kroon naar wortel
c. Tandwortel (radix dentis) – onder het tandvlees
1. Glazuurlaag (email)
Natuurlijk afweermechanisme
2. Tandbeen (dentine)
Hoofdbestanddeel gebitselement
3. Tandpulpa (pulpa dentis)
Vult de pulpaholte (4) en het wortelkanaal
Parodontium = steunweefsels rondom de gebitselementen
5. Cement (substantia ossea)
➢ bescherming tandbeen
6. Tandvlees (gingiva)
➢ bedekking en bescherming tandhals
7. Kaakbot (alveolair bot)
,➢ steunweefsel tandkassen
8. Wortelvlies (parododontaal ligament)
➢ schokbreker
Spleten en aanhechtingen
➢Sulcus gingivalis – ruimte tussen
gebitselement en het tandvlees
➢Epitheliale aanhechting – bodem
van de sulcus gingivalis
➢Pocket – ruimte in de sulcus gingivalis,
verdiept bij ontsteking
Tandkoorn, tandhals en tandwortel
De tandkroon (corona dentis) is met glazuur bedekt en steekt bijna helemaal boven het
tandvlees uit. Bij de tandhals (collum dentis) gaat de kroon over in de wortel. De tandhals is
daarmee ook de overgang tussen glazuur en cement. De tandwortel (radix dentis) ligt onder
het tandvlees, zit vast in het kaakbot en wordt omgeven door cement
Glazuurlaag
Het glazuur (email) van een
tand bestaat voor 98% uit
anorganische stoffen. Het
omhult het dentine aan de
kroonzijde van de tand of
kies en dient als
afweermechanisme.
Glazuur kan indien het
beschadigd is niet door het
lichaam worden
gerepareerd. Tandplaque
hecht zich op glazuur.
Vlakbij het tandvlees vormt
de glazuurlaag een
uitstulping, die bijdraagt
aan het natuurlijke
afweermechanisme van het
lichaam. Deze uitstulping
zorgt er namelijk voor dat
, voedsel dat richting wortel gaat, zich over het tandvlees heen verplaats in plaats van er
onder door. Hier door is de kans in de sulcus gingivalis veel geringer
Dentine
Het tandbeen (dentine) is organisch en zachter dan het glazuur. Het vormt het
hoofdbestandsdeel van een gebitselement. In het kroongedeelte wordt het dentine
omgeven door glazuur, in het wortelgedeelte wordt het omgeven door cement. Bij
beschadiging van het dentine is het in staat te herstellen door nieuwe dentine te
produceren. In tegenstelling tot het glazuur is dentine erg gevoelig en kan het tandpijn
veroorzaken. Als het bloot komt te liggen door bijvoorbeeld cariës (gaatje), verkleurt het
dentine door de inwerking van voedingsstoffen.
De tandpulpa en pulpaholte
De tandpulpa (pulpa dentis), ook wel tandmerg genoemd, vormt het levende gedeelte van
de tand. Tandpulpa bestaat uit botcellen, bloedvaten, lymfevaten en zenuwen. De
pulpaholte is het binnenste van een tand of kies. De holte wordt helemaal gevuld met
tandpulpa.
Het parodontium
Het parodontium is een verzamelnaam voor de steunweefsels rond het gebitselementen. Dit
ophangapparaat van de gebitselementen wordt gevormd door het tandvlees (gingiva), het
parodontale ligament, het wortelcement en het alveolaire bot. Het cement (substantia
ossea) bestaat uit een bepaald type pot dat het dentine aan de wortelzijde omhult. In de
meeste gevallen herstelt het zich na beschadiging.
Het parodontale ligament (ook wel wortelvlies) bevindt zich tussen het cement en het
kaakbot (alveolair bot) . Het fungeert als schokbreker voor de tand. Net als het cement, de
gingiva en het kaakbot, behoort het tot de ondersteunde weefsels van de tand of kies
Vormen van de schedel
▪ Dolichocephaal – lang en smal
▪ Mesocefaal – gemiddeld
▪ Brachycefaal – kort en breed
Beet = Manier waarop de kaken en gebitselementen op elkaar staan.
De beet is afhankelijk van:
De positie van de gebitselementen
Stand gebitselementen
