Samenvatting psychologie leerjaar 1, kwartiel 2

Kennistoets psychologie
Leerjaar 1, kwartiel 2

,Inhoudsopgave
Psychologie, sociologie en biologie........................................................................................................3
Communicatieve vaardigheden..............................................................................................................5
Persoonsgebonden factoren................................................................................................................13
Voorlichting gericht op gedragsverandering........................................................................................17
Ontwikkelingspsychologie van het kind I&II.........................................................................................20
Ontwikkelingspsychologie: adolescent.................................................................................................24
Ontwikkelingspsychologie volwassene.................................................................................................28
Ontwikkelingspsychologie oudere........................................................................................................35




2

, Psychologie, sociologie en biologie
 Wat het belang is van kennis over de sociale wetenschappen in verband met de
fysiotherapie;
 Wat gezondheid is;
 Wat de rol van psychologie / sociologie is in verband met gezondheid;
 Welke visies op gezondheid en ziekte er tegenwoordig zijn;
 Welke andere verwante wetenschapsgebieden er zijn.

Gezondheid
Afwezigheid van ziekte. Dit kun je zien door objectieve signalen en subjectieve ziektesymptomen.
Objectieve signalen kun je meten. Zo kunnen we zien dat het lichaam niet goed functioneert (bijv.
hoge bloeddruk). Subjectieve ziektesymptomen kun je niet meten maar kun je wel bevragen (bijv.
pijn of verkoudheid).

Gezondheid houdt in dat gezondheid een positieve toestand is van fysieke, psychische en sociale
welzijn.

Er zijn verschillende gezondheidsstadia te onderscheiden. (blz. 3 van boek Health Psychology)

Ziekte staat niet alleen centraal, maar het functioneren. Wij hebben een bepaalde veerkracht en een
actieve rol om de gezondheid te beïnvloeden.

Als we meer onze eigen regie nemen en ons eigen leven managen (voeding, bewegen) dan hebben
wij invloed op onze gezondheid.

Visies uit het verleden over gezondheid en ziekte???

Tegenwoordige visies over gezondheid en ziekte

Biomedisch model (19de-20ste eeuw):
- Hield in dat de ziekte werd gezien als een verstoring van fysiologische processen door
blessures, biomedisch disbalans, bacteriële/virale infecties e.d.
- Was een zeer rechtlijnige opvatting.
- Biomedisch model wordt ook wel diagnose-receptmodel genoemd. Je hebt een diagnose en
geeft een recept daar op (recept, operatie) en vervolgens is iemand weer gezond.
De ziekte werd gezien als een signaal van het lichaam. Zonder andere processen daarin te
betrekken (lichaam en geest gescheiden).

Dualisme
Lichaam en geest is gescheiden van elkaar.

Bio-psycho-sociale model
- Het is een multifactorieel model,
- Systemisch model = de klacht is onderdeel van het hele systeem waar de mens zich in
bevindt
en circulair model = onderlinge factoren hebben invloed op elkaar.

Hierbij spelen niet alleen de biologische factoren een rol bij het ontstaan van gezondheid of ziekte.
Maar ook de psychische en sociale factoren worden erbij betrokken.
Door dit model wisten we ook dat psychische en sociale factoren een grote rol spelen.




3

, 1. Biologische factoren
Zijn de dingen die we genetisch meekrijgen van onze ouders. Je kunt dan dus bepaalde
fysiologische dingen als een allergie, hartstoornissen of hersenstoornissen hebben.
2. Psychologische factoren
Hier gaat het vooral om je gedrag en de mentale processen. Dit is alles wat met onze
persoonlijkheid te maken (onze gedachten, gevoelens, overtuigingen en bezieling).
3. Sociale factoren
Mensen worden beïnvloed door de cultuur waarin ze opgroeien.
Sociale factoren worden ook wel culture factoren genoemd.
Worden beïnvloed door waar je leeft en met wie je leeft. Deze factoren beïnvloeden ook of
we gezond zijn of ziek worden. Ze hebben een relatie met elkaar.

Als je het biomedische model en het biopsychosociale model naast elkaar zet:
Biomedisch
- Dualistisch mensbeeld
Gaat ervan uit dat lichaam en geest gescheiden zijn
Biopsychosociale model
- Holistisch/integraal model
De mens wordt beschouwd als een eenheid van lichaam en geest in interactie met de
omgeving

(Para)medici werken vanuit het bps-model met het ICF-model en het MDBB-model.

Gezondheidspsychologie
Inzicht ontwikkelen in BPS factoren van belang voor:
- Bevorderen en in stand houden van gezondheid
- Verbeteren systemen en beleid gezondheidszorg
- Preventie en behandeling ziekte
- Oorzaken ziekte: risicofactoren en kwetsbaarheid

Psychologie bestuurt het gedrag en de mentale processen van de mens

Gedrag is wat je ziet, waarneembare handelingen.

Mentale processen
1. Cognitie
Denken (waarnemen, leren, herinneren, denken, interpreteren, geloven en
probleemoplossing)
2. Emoties
Wat we voelen, het is een subjectief gevoel dat beïnvloedt en wordt beïnvloed door onze
gedachten, gedrag en fysiologie
3. Motivatie
Verklaring waarom mensen zich gedragen op de manier waarop ze dat doen (drijfveer)
onder welke omstandigheden wordt gedrag beïnvloed en is dit te voorspellen of te verklaren

Sociologie
Bestudeert de invloed van groepen in de samenleving, dus de waarde en normen uit onze cultuur.
Deze beïnvloeden op het menselijk gedrag.




4