Hoorcolleges Kwalitatief en Correlationeel Onderzoek KOM

Kennismaking met
Onderzoeksmethoden en
Statistiek
KOM HC 01 Kennismaking
Kenmerken van wetenschappelijk onderzoek
- Het is empirisch
o D.w.z. gebaseerd op systematisch waarnemingen.
- Het is controleerbaar
o D.w.z. als het voor anderen mogelijk is om na te gaan of het voldoet aan relevante
maatstaven.
- Het is probabilistisch  tegenovergestelde = deterministisch
o Uitspraken binnen een theorie gelden niet voor alle gevallen of op elk moment in de
tijd.

Theorie in sociale wetenschappen
De theorie is de basis van het onderzoek.




Kenmerken van een goede wetenschappelijke theorie
- Ondersteund door data
o Data uit wetenschappelijk onderzoek.
- Falsifieerbaar
o Een theorie moet weerlegd kunnen worden aan de hand van verzamelde gegevens
- Spaarzaam (parsimonious)

, o Als er meerdere verklaringen voor een bepaald fenomeen bestaan, is het verstandig
om te kiezen voor de eenvoudigste verklaring. De eenvoudigste verklaring – de
‘meest parsimone’ verklaring – is namelijk die waarvoor de minste aannames nodig
zijn. Als een eenvoudige theorie volstaat, is het dus niet nodig om deze complexer te
maken.



Onderzoeksvragen
- In wetenschappelijk onderzoek zijn er twee soorten onderzoeksvragen:
1. Fundamenteel / basic. Het doel is het uitbreiden van kennis, zonder dat er een concrete
toepassing in vooruitzicht hoeft te zijn. Voorbeelden zijn wiskunde en natuurkunde.
a. Kennis uitbreiden, resulteert in universele principes.
2. Toegepast / applied. Heeft als doel een probleem uit de praktijk op te lossen in een real
life situatie. Voorbeelden van toegepaste wetenschappen zijn toegepaste psychologie,
waaronder pedagogiek.
a. Inzicht vergroten in specifieke problemen, resulteert in oplossingen voor
problemen.
3. Translational = brug tussen fundamenteel en fundamenteel onderzoek, vertalen van
bevindingen in fundamenteel onderzoek naar toepasbaarheid in de praktijk.



Onderzoeksontwerp
- De onderzoeksvraag leidt tot een onderzoeksontwerp
o Wat voor soort empirische gegevens worden verzameld?
o Zijn de gegevens kwantitatief of kwalitatief?
 Kwantitatief = data / gegevens die telbaar of meetbaar zijn. Denk aan
experimenten of enquêtes met gesloten vragen. Helpt ons met het
bevestigen of verwerpen van theorieën en hypothesen.
 Kwalitatief = ervaringen of gedachten. Hierbij wordt er gebruik gemaakt van
open vragen met antwoorden die je niet op een schaal kunt zetten / niet
kunt tellen. Denk aan interviews)  Helpt ons om de ‘hoe’ en ‘waarom’
achter gedrag te begrijpen.
o Hoe worden de gegevens verzameld?
o Bij wie worden de gegevens verzameld?

,KOM HC 02 Kwalitatief Onderzoek 1
Waarom kwalitatief Onderzoek?
- Het voornaamste doel van kwalitatief onderzoek is om:
o Bepaalde sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context. Zij
proberen hiermee empirische patronen te vinden die een startpunt kunnen zijn voor
het vormen van een theorie.
 Dit kan ofwel de ontwikkeling van een nieuwe theorie zijn;
 Of de aanpassing of uitbreiding van een bestaande theorie.
- Dergelijke empirische patronen kunnen gevonden worden in:
o Gesproken of geschreven teksten
o Observaties van gedrag en interacties
o Beeldmateriaal, etc.



Kenmerken kwalitatief onderzoek
1. De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent;
2. De onderzoeker heeft een contextuele benadering;
3. Het perspectief van de respondenten staat centraal;
4. Via specifieke observaties probeert de onderzoeker:
a. De sociale werkelijkheid te omschrijven in al haar diversiteit;
b. Naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of bestaande
theorieën aanpassen.

Het proces waarbij er vanuit waarnemingen theorieën ontwikkeld worden:




5. De onderzoeker is nadrukkelijk aanwezig bij de dataverzameling/het onderzoek

, Wat wordt er onderzocht?
- Een onderzoeksvraag van een kwalitatief onderzoek kun je herkennen aan de volgende
elementen:
- SPI(C)E:
o Setting: Waar, welke locatie, in welke context?
o Perspective (of Population): Voor wie?
o Interest: Wat? In welk onderwerp ben je in geïnteresseerd?
o (Comparison: Vergeleken met wie/wat?)
o Evaluation: Met welk resultaat? Wat willen we er precies van weten?



Nog even het date voorbeeld ter illustratie:




Hoe worden data verzameld?
- Een onderzoeksvraag heeft betrekking op motieven om te daten. Een
goede manier om achter deze motieven te komen, is door het uitvoeren
van een kwalitatief interview.




Het kwalitatief interview
- Het kwalitatief interview is een gesprek waarin de interviewer vragen stelt aan de
geïnterviewde over:
o Ideeën;