Anatomie & Fysiologie OWE 3
Week 1 Spijsvertering
Route van mond tot anus
1. Mond
Het voedsel wordt fijngekauwd en vermengd met speeksel. Speekselklieren in
mond maken speeksel aan zodra iemand voedsel ziet, ruikt of proeft.
Enzymen in het speeksel beginnen met verteren en het voedsel wordt glad en
smeuïg. De tong duwt het voedsel naar de
slokdarm.
De mondholte wordt begrenst door:
- Harde gehemelte
- Zachte gehemelte
- Voorste en achterste gehemelte bogen
- Wangen en lippen
Volwassen gebit heeft 32 gebitselementen
o 8 snijtanden
o 4 hoektanden
o 8 valse kiezen
o 12 ware kiezen
o (4 verstandskiezen)
2. Slokdarm / Oesophagus
De slokdarm is een pijp van 30 cm lang. De spieren in de slokdarm strekken
samen en ontspannen zich, zo word het voedsel naar de maag geduwd
(peristaltiek)
Peristaltiek: het reflexmatig samentrekken
van de lengtespieren en kringspieren in de
darmwand, waardoor voedsel voortgestuwd
wordt naar het maag-darmkanaal
De slokdarm heeft 3 sluitspieren
1. Bovenste slokdarmfincter: vlakbij de keelholte, ontspant alleen tijdens het
slikken
2. Onderste slokdarmfincter: bij de overgang van de slokdarm naar de maag
zit een sluitspier, deze gat open als er voedsel vanuit de slokdarm naar de
maag gaat. Daarna gaat hij weer dicht, hierdoor kunnen voedsel en
maagsap in de maag zit, niet terugstromen in de slokdarm.
, 3. Maag / Gaster
Functies maag:
- Tijdelijke opslag van het ingeslikte voedsel
- Heftige peristaltiek waardoor het voedsel vermengd wordt met maagsap
- Afbraak van eiwitten door pepsine
- Onschadelijk maken van ziekteverwekkers en schadelijke stoffen door het
maagzuur
- Vorming van de intrinsieke factor (nodig voor resorptie van vitamine B12)
In de maag wordt het voedsel gekneed en vermengd met
maagsap. De binnenkant van de maag is bekleed met een
dikke laag slijmvlies. Zo wordt de maag beschermd tegen
het zure maagsap (PH=1,5). In maagsap zitten onder
andere zoutzuur en enzymen. De enzymen breken het
voedsel alvast af.
Maag sap:
Bestaat uit
- Pepsinogeen
De hoofdcellen produceren pepsinogeen -> inactieve vorm van pepsine
Later wordt pepsinogeen omgezet in pepsine door zoutzuur. Pepsine
splitst eiwitten
- Zoutzuur
Maken ziekmakende bacteriën dood
- Intrinsieke factor
Noodzakelijke stof die nodig is om vitb12 op te kunnen nemen
- Slijm
Beschermd de maag tegen het zuur
Het voedsel blijft gemiddeld 3 uur in de maag. De pylorus is de kringspier
tussen de maag en twaalfvingerige darm. De portier laat eten door als het
alvleesklier sap de zure brij heeft geneutraliseerd. Ook kan komt er weer een
nieuwe lading binnen.
,4. Dunne darm / Intestinum tenue
Functies dunne darm
- Voltooiing van de vertering van koolhydraten, lipiden en eiwitten
- Resorptie van de (verteerde) voedingsstoffen in het bloed
- Transport van onverteerde stoffen naar de dikke darm
De dunne darm bestaat uit:
Duodenum (twaalfvingerige darm) 20-25 cm, met papil van Vater
Jejunum (nuchtere darm) 2,5 m lang
Ileum (kronkeldarm) 3,5 m lang
Hier vind het belangrijkste deel van de spijsvertering plaats. Hier worden
spijsverteringssappen en enzymen uit de alvleesklier en galblaas aan het
voedsel toegevoegd. De enzymen breken het voedsel af naar kleinere
deeltjes: voedingstoffen.
De wand van de dunne darm is geplooid en heeft kleine uitsteeksels die op
vingers lijken. De uitsteeksels heten darmvlokken.
Door de plooien en uitsteeksels in het oppervlak van de dunne darm ongeveer
zo groot als een tennisveld. Er is daardoor veel ruimte voor voedingsstoffen
om opgenomen te worden in het bloed.
5. Dikke darm / Intestinum crassum & Endeldarm / Rectum
Functies dikke darm:
- Indikken van de chymus (de brij die de vanuit de maag komt) door
resorptie van water
- Resorptie van bruikbare stoffen (vitaminen K, B5,B8) die in de darmflora
worden geproduceerd
- Transport van onverteerde en onverteerbare voedingstoffen naar de
endeldarm
- Opslag feces
- Defecatie
Dikke darm bestaat uit:
Blindedarm (caecum): met wormvormig aanhangsel (appendix
vermiformis)
Colon: colon ascendens, colon
transversum, colon descendens, colon
seigmoïdeum
Endeldarm (rectum)
Voedsel dat niet verteerd kan worden gaat
naar de dikke darm om poep te worden. Het is
eerst nog waterdun, in de dikke darm worden
vocht en zouten uit de brij gehaald.
De ontlasting komt in de endeldarm terecht.
, De endeldarm is het laatste stuk van de dikke darm en wordt ook wel rectum
genoemd, hier wordt de ontlasting tijdelijk opgeslagen. Als de endeldarm vol
is, gaat er een seintje naar de hersenen.
De anus heeft 2 sluitspieren
1. Inwendige sluitspier: gladde spier (onwillekeurig/vegetatief)
2. Uitwendige sluitspier: dwarsgestreepte spier (willekeurig/animaal)
De dikke darm is ongeveer 1 meter lang en ligt als een omgekeerde ‘u’ in de
buikholte.
De ontlasting doet er 12-24 over om door de dikke darm en endeldarm te
gaan. Als dit te snel gaat -> diarree (er kan geen vocht uit worden gehaald
Als er te veel vocht uit wordt gehaald -> obstipatie
Bestanddelen feces: water, slijm, zouten, galkleurstoffen, voedingsresten,
bacteriën en afgestoten darmepitheelcellen.
Week 1 Spijsvertering
Route van mond tot anus
1. Mond
Het voedsel wordt fijngekauwd en vermengd met speeksel. Speekselklieren in
mond maken speeksel aan zodra iemand voedsel ziet, ruikt of proeft.
Enzymen in het speeksel beginnen met verteren en het voedsel wordt glad en
smeuïg. De tong duwt het voedsel naar de
slokdarm.
De mondholte wordt begrenst door:
- Harde gehemelte
- Zachte gehemelte
- Voorste en achterste gehemelte bogen
- Wangen en lippen
Volwassen gebit heeft 32 gebitselementen
o 8 snijtanden
o 4 hoektanden
o 8 valse kiezen
o 12 ware kiezen
o (4 verstandskiezen)
2. Slokdarm / Oesophagus
De slokdarm is een pijp van 30 cm lang. De spieren in de slokdarm strekken
samen en ontspannen zich, zo word het voedsel naar de maag geduwd
(peristaltiek)
Peristaltiek: het reflexmatig samentrekken
van de lengtespieren en kringspieren in de
darmwand, waardoor voedsel voortgestuwd
wordt naar het maag-darmkanaal
De slokdarm heeft 3 sluitspieren
1. Bovenste slokdarmfincter: vlakbij de keelholte, ontspant alleen tijdens het
slikken
2. Onderste slokdarmfincter: bij de overgang van de slokdarm naar de maag
zit een sluitspier, deze gat open als er voedsel vanuit de slokdarm naar de
maag gaat. Daarna gaat hij weer dicht, hierdoor kunnen voedsel en
maagsap in de maag zit, niet terugstromen in de slokdarm.
, 3. Maag / Gaster
Functies maag:
- Tijdelijke opslag van het ingeslikte voedsel
- Heftige peristaltiek waardoor het voedsel vermengd wordt met maagsap
- Afbraak van eiwitten door pepsine
- Onschadelijk maken van ziekteverwekkers en schadelijke stoffen door het
maagzuur
- Vorming van de intrinsieke factor (nodig voor resorptie van vitamine B12)
In de maag wordt het voedsel gekneed en vermengd met
maagsap. De binnenkant van de maag is bekleed met een
dikke laag slijmvlies. Zo wordt de maag beschermd tegen
het zure maagsap (PH=1,5). In maagsap zitten onder
andere zoutzuur en enzymen. De enzymen breken het
voedsel alvast af.
Maag sap:
Bestaat uit
- Pepsinogeen
De hoofdcellen produceren pepsinogeen -> inactieve vorm van pepsine
Later wordt pepsinogeen omgezet in pepsine door zoutzuur. Pepsine
splitst eiwitten
- Zoutzuur
Maken ziekmakende bacteriën dood
- Intrinsieke factor
Noodzakelijke stof die nodig is om vitb12 op te kunnen nemen
- Slijm
Beschermd de maag tegen het zuur
Het voedsel blijft gemiddeld 3 uur in de maag. De pylorus is de kringspier
tussen de maag en twaalfvingerige darm. De portier laat eten door als het
alvleesklier sap de zure brij heeft geneutraliseerd. Ook kan komt er weer een
nieuwe lading binnen.
,4. Dunne darm / Intestinum tenue
Functies dunne darm
- Voltooiing van de vertering van koolhydraten, lipiden en eiwitten
- Resorptie van de (verteerde) voedingsstoffen in het bloed
- Transport van onverteerde stoffen naar de dikke darm
De dunne darm bestaat uit:
Duodenum (twaalfvingerige darm) 20-25 cm, met papil van Vater
Jejunum (nuchtere darm) 2,5 m lang
Ileum (kronkeldarm) 3,5 m lang
Hier vind het belangrijkste deel van de spijsvertering plaats. Hier worden
spijsverteringssappen en enzymen uit de alvleesklier en galblaas aan het
voedsel toegevoegd. De enzymen breken het voedsel af naar kleinere
deeltjes: voedingstoffen.
De wand van de dunne darm is geplooid en heeft kleine uitsteeksels die op
vingers lijken. De uitsteeksels heten darmvlokken.
Door de plooien en uitsteeksels in het oppervlak van de dunne darm ongeveer
zo groot als een tennisveld. Er is daardoor veel ruimte voor voedingsstoffen
om opgenomen te worden in het bloed.
5. Dikke darm / Intestinum crassum & Endeldarm / Rectum
Functies dikke darm:
- Indikken van de chymus (de brij die de vanuit de maag komt) door
resorptie van water
- Resorptie van bruikbare stoffen (vitaminen K, B5,B8) die in de darmflora
worden geproduceerd
- Transport van onverteerde en onverteerbare voedingstoffen naar de
endeldarm
- Opslag feces
- Defecatie
Dikke darm bestaat uit:
Blindedarm (caecum): met wormvormig aanhangsel (appendix
vermiformis)
Colon: colon ascendens, colon
transversum, colon descendens, colon
seigmoïdeum
Endeldarm (rectum)
Voedsel dat niet verteerd kan worden gaat
naar de dikke darm om poep te worden. Het is
eerst nog waterdun, in de dikke darm worden
vocht en zouten uit de brij gehaald.
De ontlasting komt in de endeldarm terecht.
, De endeldarm is het laatste stuk van de dikke darm en wordt ook wel rectum
genoemd, hier wordt de ontlasting tijdelijk opgeslagen. Als de endeldarm vol
is, gaat er een seintje naar de hersenen.
De anus heeft 2 sluitspieren
1. Inwendige sluitspier: gladde spier (onwillekeurig/vegetatief)
2. Uitwendige sluitspier: dwarsgestreepte spier (willekeurig/animaal)
De dikke darm is ongeveer 1 meter lang en ligt als een omgekeerde ‘u’ in de
buikholte.
De ontlasting doet er 12-24 over om door de dikke darm en endeldarm te
gaan. Als dit te snel gaat -> diarree (er kan geen vocht uit worden gehaald
Als er te veel vocht uit wordt gehaald -> obstipatie
Bestanddelen feces: water, slijm, zouten, galkleurstoffen, voedingsresten,
bacteriën en afgestoten darmepitheelcellen.
