Samenvatting voor levensfasen psychologie

De prenatale periode
Hoofdstuk 1 Levensfasen
Na de bevruchting start het menselijk leven – de conceptie. In de negen maanden
dat de mens in de buik zit wordt het mede door de omgeving beïnvloed zoals het
omhulsel, de moeder en buiten de omgeving van de moeder. De zintuigelijke van
buiten de moeder vinden voornamelijk plaats in de laatste maanden van de
zwangerschap.
Pasgeboren baby’s reageren al op verschillende wijzen dit komt door de bewuste
en onbewuste prenatale leerervaringen. Verschillen in het reageren kunnen ook
liggen aan de erfelijke factoren.

Lichamelijke ontwikkeling:
 Specifieke individu – de ontogenese
Uitgangspunt: de interactie met de omgeving staat centraal
 De ontwikkeling van de soort – de fylogenese
Uitgangspunt: de erfelijkheid staat centraal

De (prenatale) ontwikkeling:
 Groei
De toename van cellen, lengte en gewicht wat in sterke mate erfelijk
bepaald is. Factoren uit de omgeving spelen hierbij ook een rol, maar
hebben een beperkte invloed op het groeiproces.
 Rijping
Het in staat zijn om nieuwe functies te vervullen en is een
lichamelijk/fysiologisch proces. De rijping wordt door het erfelijk materiaal
beïnvloed. Fysieke kenmerken komen tot uiting zoals de omvang van de
schedel, gelaatsstrekken en mogelijk psychische factoren.
 Leren
De omgeving speelt een belangrijke rol. De mogelijkheden om optimaal te
presteren heeft ook te maken met het erfelijke factoren – intelligentie.
Stoornissen in het leren kunnen ontstaan door hoe de moeder zich
gedraagt (roken, drank, drugs) het schend niet direct de intelligentie, maar
ze hebben wel te maken met de rijping van het zenuwstelsel.

De drie trimesters
1. Het eerste trimester – de embryonale fase
De Vanaf 12 weken eerste twee weken – germinale fase: de
innesteling van de bevruchte eicel in de
wordt de embryo
baarmoeder vindt plaats.
een foetus
3 t/m 5 weken: het brein ontwikkelt zich.
6 genoemd. tot 10 weken: het centrale zenuwstelsel, de
ogen, het hart, de tanden , het gehemelte en de externe genitaliën
ontwikkelen.
2. Het tweede trimester
De 4e t/m de 6e maand: de foetus gaat allerlei bewegingen maken zoals
buigen, strekken, handen sluiten, kruip- en klimbewegingen. Tijdens dit
trimester ontwikkelen zich de meeste reflexen.
3. Het derde trimester
Het laatste trimester kenmerkt zich door de snelle gewichtstoename van
de foetus. Door de beperkte omvang van de ruimte kan de foetus zich
moeilijker bewegen en neemt de foetus een vastere positie in. De laatste
maanden kan de foetus ook externe prikkels onderscheiden zoals hoge- en
lage tonen en kan hij smaken onderscheiden.

,Ontwikkeling van reflexen
Reflexen: onbewuste en automatische fysiologische reacties op prikkels en
verandering in de omgeving. Deze komen voort uit het instinct om te overleven.
 Onwillekeurige bewegingenInformatie geven over het al dan niet goed
functioneren van het CZS
 Reflexen worden bestuurd door de hersenstam

De 8 reflexen van de ongeboren mens:
 Uterine withdrawal reflex: het terugtrekreflex bij het knijpen van de tenen.
Ontstaan: tussen de 5e en 7e week // verdwijnen: 32e week
 De mororeflex: omklemmingsreflex
Ontstaan: tussen de 9e en 12e week // verdwijnen: 2 tot 4 maanden na
geboorte
 Babinskyreflex: het spreiden van de tenen bij het aanraken van de
voetzool.
Ontstaan: na de geboorte // verdwijnen: tussen het 1 e en 2e jaar
 Palmar reflex/grijpreflex: het sluiten van de vingers bij lichte aanraking van
de handpalm.
Ontstaan: 11e week voor de geboorte // verdwijnen: tussen de 2 e tot 9e
maand na geboorte
 Asymmetrische tonische nekreflex:
Ontstaan: 18e week voor de geboorte // verdwijnen: tussen
3e en 9e maand na geboorte
 Spinal galant reflex:
Ontstaan: 20e week voor geboorte //
verdwijnen: tussen 3e tot 9e maand na
geboorte
 Rooting- en sucking reflex: wanneer er
een lichte aanraking van de mond of
mondrand draait het hoofd richting de stimulus en
gaat de mond open en wil de baby gaan zuigen.
Ontstaan: 24e tot 28e week voor de geboorte //
verdwijnen: tussen 3e en 4e maand na geboorte
 Tonische labyrinthine reflex forewards:
Ontstaan: bij geboorte // verdwijnen: in 3e tot 4e
maand na geboorte

Goddard – geremde of vertraagde reflexen kunnen later
leiden tot ontwikkelingsstoornissen. Bij een normale
ontwikkeling ontstaan drie typen reflexen: de primitieve
– vlucht- of vechtreflexen aangestuurd door hersenstam,
de transitionele – helpen van het trotseren van de
zwaartekracht en de posturele – het in staat stellen dat
het kind rechtop kan staan lopen, springen etc. Veel
mensen zijn blij met de methode waarmee Goddard werkt. Goddard laat kinderen
oefeningen doen waarbij geremde of vertraagde reflexen alsnog kunnen worden
gestimuleerd.

Visies op het prenatale bewustzijn

,  Leertheoretische visie of behavioristische visie: er wordt uitgegaan dat de
mens na de geboorte een onbeschreven blad is en wordt bepaald door
leerervaringen. Vanuit deze visie heeft het kind al ervaringen door de
prenatale ervaring die de mens heeft opgedaan.
 Biologische visie: interne of erfelijke factoren bepalen de mens.
 Omgevingspsychologische visie: de mens wordt bepaald door de
wisselwerking tussen de sociale en de ruimtelijke/materiële omgeving.
 Cognitivistische visie: informatieverwerking en de zelfsturing van de mens
zijn bepalend. Het bewustzijn wordt aan het vormen van het geheugen
gekoppeld.
 Psychoanalystische visie: de biologische aanleg en de
opvoedingservaringen in de eerste levensjaren worden gezien als
belangrijke factoren die bepalend zijn bij de ontwikkeling van de
persoonlijkheid.
 Humanistische visie: individuele belevingen, ruimte voor zelfontplooiing en
de eigen verantwoordelijkheid bepalen de mens. Het is een mix van
psychoanalyse en het behaviorisme.

Bewustzijn
Gazzaniga: een vorm van zelfbewustzijn; hoe voel ik dat ik zelf ben.
Anderen: het bewustzijn is verbonden met het geheugen.
Van Vroom: de relatie tussen taal en bewustzijn  men kan zich zelden iets
herinneren van vóór de periode dat zij konen spreken er kan in de baarmoeder
dus geen vorm van bewustzijn zijn.
Eccles: bewustzijn is iets onstoffelijks.

Factoren uit de omgeving
 Alcohol- en/of drugsgebruik
Alcohol- en/of drugsgebruik tijdens de zwangerschap kan een negatief effect
hebben, zoals een lager geboortegewicht of minder alert reageren na de
geboorte. Als gevolg van alcohol- en/of drugsgebruik kan een baby het foetale
alcoholsyndroom (FAS) oplopen. Kenmerken hiervan zijn ogen die wijd uiteen
staan, geestelijk groeiachterstand en te kleine hersenen of microcefalie.
 Medicijngebruik
Langdurig medicijn gebruik kan leiden tot ernstige lichamelijk afwijkingen van
het embryo. Sommige afwijkingen leiden tot een miskraam, anderen hebben
geen ernstige gevolgen.
 Ondervoeding
Ondervoeding van de moeder kan leiden tot neurologische afwijkingen bij het
kind. Het heeft effect op de ontwikkeling.
 Chemicaliën en stralingsgevaar
Bij zeer hoge concentraties lood en pcb’s is er kans dat er vergiftiging
optreed. Radio actieve straling bereikt de foetus rechtstreeks. Dit kan leiden
tot verschillende afwijkingen.
 Ongelukken
Verwonding van de aanstaande moeder wordt gedeeltelijk door het
vruchtwater opgevangen, maar kan ook leiden tot een vroeggeboorte of een
beschadiging van de foetus.
 Te kleine placenta
Bij een te kleine placenta is er een verminderde toevoer van zuurstof en
voedingsstoffen die de ontwikkeling van de foetus nadelig kunnen
beïnvloeden.
 Infectieziekten