Management van de facilitaire organisatie, procesmanagement en ICT
H6 Bedrijfskunde integraal
In een bedrijf is er sprake van (bij) sturing, enkele thema’s hiervan zijn:
1. Waarom besturen?
2. Vormen van sturing
3. Criteria voor de effectiviteit van sturing
6.1 Sturing: vormen en criteria
Waarom besturen?
Sturing is de belangrijkste management informatie, Managers moeten er namelijk voor zorgen dat
hun doelstelling wordt gehaald. Er zijn verschillende redenen waarom bedrijven aan sturing doen:
1. Aanpassen van gewijzigde omstandigheden Dit kan worden gedaan door interne en
externe metingen (BV. Aantal bedden dat bezet is in een ziekenhuis)
2. Verminderen van fouten en het voorkomen van een opstapeling van fouten
3. Kunnen omgaan met complexiteit
4. Minimaliseren van kosten door middel van sturing
Vormen van Sturing:
- Corrigerende of curatieve sturing Een bedrijf gaat achteraf zien dat de doelen niet zijn
behaald en gaat dan bijsturen (BV. Foutpercentage meten van 2018 van een afdeling)
- Preventieve sturing Het bedrijf probeert vooraf te voorkomen fouten of doelen te
voorkomen (BV. Bij een luchtverkeerstoren die proberen vooraf al ongelukken te vermijden)
Eigenschappen van effectieve sturingssystemen
,Er zijn verschillende criteria voor de effectiviteit van sturingsmethoden. De volgende vragen kunnen
helpen bij het bepalen van de effectiviteit van de sturingsmethode:
- Is er een duidelijk verband tussen de sturingsmethode en het gewenste resultaat (doel)?
- Wordt de juiste sturingsmethode gebruikt?
- Is de methode objectief?
- Is de methode compleet?
- Is de methode snel genoeg?
- Is de methode accuraat
- Wordt de methode door iedereen aanvaard
- Ziet iedereen het nut van de methode in?
6.2 Sturing via systeem benadering
Systeemkunde heeft een waardevolle bijdrage geleverd aan de bedrijfskunde.
Er bestaat een duidelijke relatie tussen sturing en het stellen van doelen. Je plant eerst een doel en
vervolgens ga je naar dat doel toesturen. Het kiezen van een doel noemen wel een “Normstelling”.
De gestelde norm kunnen we op verschillende manieren aanpakken. We behandelen twee
belangrijke sturingsacties:
1. Voorwaartskoppelende sturingsacties
2. Achterwaartskoppelende sturingsacties
Voorwaartskoppelde sturingsacties (meet en regelsysteem):
De voorwaartse sturing in een bedrijf wordt vooraf gedaan, dit betekend dat er bijvoorbeeld wordt
“gemeten” hoe grondstoffen of informatie het bedrijf bereiken. Zo kan het bedrijf zien van te voren
of de procesgang goed zal verlopen. Voldoen bijvoorbeeld de grondstoffen aan de normen die het
bedrijf daaraan gesteld heeft? Zo niet? Ka het bedrijf ingrijpen doormiddel van regelactie.
,Achterwaartskoppelende sturing/curatieve (corrigerende) struringsvorm:
Hier wordt de uitvoer gemeten en vergeleken met de planningsnorm. Als er afwijkingen worden
gevonden van deze norm, wordt er ingegrepen. Bijvoorbeeld door middel van een feedbackproces=
een kwaliteitscontrole aan het einde van de productielijn. Waneer er afwijkingen in de norm worden
geconstateerd, moet dit gecorrigeerd worden door bijvoorbeeld machines beter af te stellen.
6.3 sturing volgens Merchant
1. Resultatensturing Is een terugkoppelend sturingsproces, de resultaten die gerealiseerd
worden door individuen of groepen worden vergeleken met de productiedoelstelling
2. Activiteitenstruring bijvoorbeeld regels op te stellen voor werknemers, en dat de
medewerkers verantwoordelijk worden gehouden voor hun prestaties
3. Personeelssturing De bedrijfsleiding wil bevorderen dat werknemers de gewenste
(beroeps) houding aannemen en daarmee het gewenste gedrag vertonen.
, 6.4 Sturing volgens de Leeuw
Effectieve sturing volgens de leeuw: (voorwaardes aan het besturend orgaan in de organisatie)
1. Welke richting gaan we op
2. Informatietoestand van het besturend systeem
3. Inzicht in de werking van het sturend systeem
4. Zelf voldoende besturende maatregelen kunnen
nemen
5. Voldoende capaciteit om de informatie kunnen
verwerken
6. Kan het besturend orgaan ook zelf een besturend
systeem zijn
7. Heeft het besturend orgaan voldoende informatie
over de invloeden van buitenaf op het besturend systeem
6.5 Financiële sturing
Er zijn 6 elementen voor beginnende bedrijfskundigen
1. Begroting
2. De financiele planning en controlecyclus
3. De financiële balans
4. De winst en verlies rekening
5. De balanced scorecard
6. Managementkengetallen
Begroting
1. Budgettering functie middel om geld toe te wijzen aan verschillende processen
2. Financiering functie je geeft aan hoe alles bekostigd moet worden
3. Beleidsfunctie hoe beleid uitgevoerd kan worden
4. Beheersfunctie Beheren van geld
5. Autorisatiefunctie Wie gaat het geld uitgeven?
6. Informatiefunctie mensen te kunnen informeren
De financiële planning en controlecyclus
In de financiele planning wordt er gekeken of afdelingen/bedrijven hun norm wel halen. Dus
bijvoorbeeld heeft een ziekenhuis te veel wachtende patiënten dan moet de norm van max aantal
wachtende worden aangescherpt of verandert worden. De financiele planning en controlecyclus is:
1. Begroting
2. Goedkeuring begroting
3. Realisatie
4. Nacalculatie en jaarverslag
5. De volgende ronde in de cyclus
De financiële balans
H6 Bedrijfskunde integraal
In een bedrijf is er sprake van (bij) sturing, enkele thema’s hiervan zijn:
1. Waarom besturen?
2. Vormen van sturing
3. Criteria voor de effectiviteit van sturing
6.1 Sturing: vormen en criteria
Waarom besturen?
Sturing is de belangrijkste management informatie, Managers moeten er namelijk voor zorgen dat
hun doelstelling wordt gehaald. Er zijn verschillende redenen waarom bedrijven aan sturing doen:
1. Aanpassen van gewijzigde omstandigheden Dit kan worden gedaan door interne en
externe metingen (BV. Aantal bedden dat bezet is in een ziekenhuis)
2. Verminderen van fouten en het voorkomen van een opstapeling van fouten
3. Kunnen omgaan met complexiteit
4. Minimaliseren van kosten door middel van sturing
Vormen van Sturing:
- Corrigerende of curatieve sturing Een bedrijf gaat achteraf zien dat de doelen niet zijn
behaald en gaat dan bijsturen (BV. Foutpercentage meten van 2018 van een afdeling)
- Preventieve sturing Het bedrijf probeert vooraf te voorkomen fouten of doelen te
voorkomen (BV. Bij een luchtverkeerstoren die proberen vooraf al ongelukken te vermijden)
Eigenschappen van effectieve sturingssystemen
,Er zijn verschillende criteria voor de effectiviteit van sturingsmethoden. De volgende vragen kunnen
helpen bij het bepalen van de effectiviteit van de sturingsmethode:
- Is er een duidelijk verband tussen de sturingsmethode en het gewenste resultaat (doel)?
- Wordt de juiste sturingsmethode gebruikt?
- Is de methode objectief?
- Is de methode compleet?
- Is de methode snel genoeg?
- Is de methode accuraat
- Wordt de methode door iedereen aanvaard
- Ziet iedereen het nut van de methode in?
6.2 Sturing via systeem benadering
Systeemkunde heeft een waardevolle bijdrage geleverd aan de bedrijfskunde.
Er bestaat een duidelijke relatie tussen sturing en het stellen van doelen. Je plant eerst een doel en
vervolgens ga je naar dat doel toesturen. Het kiezen van een doel noemen wel een “Normstelling”.
De gestelde norm kunnen we op verschillende manieren aanpakken. We behandelen twee
belangrijke sturingsacties:
1. Voorwaartskoppelende sturingsacties
2. Achterwaartskoppelende sturingsacties
Voorwaartskoppelde sturingsacties (meet en regelsysteem):
De voorwaartse sturing in een bedrijf wordt vooraf gedaan, dit betekend dat er bijvoorbeeld wordt
“gemeten” hoe grondstoffen of informatie het bedrijf bereiken. Zo kan het bedrijf zien van te voren
of de procesgang goed zal verlopen. Voldoen bijvoorbeeld de grondstoffen aan de normen die het
bedrijf daaraan gesteld heeft? Zo niet? Ka het bedrijf ingrijpen doormiddel van regelactie.
,Achterwaartskoppelende sturing/curatieve (corrigerende) struringsvorm:
Hier wordt de uitvoer gemeten en vergeleken met de planningsnorm. Als er afwijkingen worden
gevonden van deze norm, wordt er ingegrepen. Bijvoorbeeld door middel van een feedbackproces=
een kwaliteitscontrole aan het einde van de productielijn. Waneer er afwijkingen in de norm worden
geconstateerd, moet dit gecorrigeerd worden door bijvoorbeeld machines beter af te stellen.
6.3 sturing volgens Merchant
1. Resultatensturing Is een terugkoppelend sturingsproces, de resultaten die gerealiseerd
worden door individuen of groepen worden vergeleken met de productiedoelstelling
2. Activiteitenstruring bijvoorbeeld regels op te stellen voor werknemers, en dat de
medewerkers verantwoordelijk worden gehouden voor hun prestaties
3. Personeelssturing De bedrijfsleiding wil bevorderen dat werknemers de gewenste
(beroeps) houding aannemen en daarmee het gewenste gedrag vertonen.
, 6.4 Sturing volgens de Leeuw
Effectieve sturing volgens de leeuw: (voorwaardes aan het besturend orgaan in de organisatie)
1. Welke richting gaan we op
2. Informatietoestand van het besturend systeem
3. Inzicht in de werking van het sturend systeem
4. Zelf voldoende besturende maatregelen kunnen
nemen
5. Voldoende capaciteit om de informatie kunnen
verwerken
6. Kan het besturend orgaan ook zelf een besturend
systeem zijn
7. Heeft het besturend orgaan voldoende informatie
over de invloeden van buitenaf op het besturend systeem
6.5 Financiële sturing
Er zijn 6 elementen voor beginnende bedrijfskundigen
1. Begroting
2. De financiele planning en controlecyclus
3. De financiële balans
4. De winst en verlies rekening
5. De balanced scorecard
6. Managementkengetallen
Begroting
1. Budgettering functie middel om geld toe te wijzen aan verschillende processen
2. Financiering functie je geeft aan hoe alles bekostigd moet worden
3. Beleidsfunctie hoe beleid uitgevoerd kan worden
4. Beheersfunctie Beheren van geld
5. Autorisatiefunctie Wie gaat het geld uitgeven?
6. Informatiefunctie mensen te kunnen informeren
De financiële planning en controlecyclus
In de financiele planning wordt er gekeken of afdelingen/bedrijven hun norm wel halen. Dus
bijvoorbeeld heeft een ziekenhuis te veel wachtende patiënten dan moet de norm van max aantal
wachtende worden aangescherpt of verandert worden. De financiele planning en controlecyclus is:
1. Begroting
2. Goedkeuring begroting
3. Realisatie
4. Nacalculatie en jaarverslag
5. De volgende ronde in de cyclus
De financiële balans
