hoorcolleges:
Inleiding bestuur en organisatie
‘’De bestuurlijke kaart’’
Cursusjaar: 2021-2022
,Hoorcollege 1, Bestuurlijke kaart
Neem covid- 19 als voorbeeld.
Welke instanties zijn betrokken?
- GGD, Ministerie, Veiligheidsregio, RIVM, Tweede Kamer
Hoe gaat het openbaar bestuur om met:
- Het bezweren van een crisis
- Afleggen van verantwoordelijkheid
- Burgers en politiek
- Het ziet het beleid er uit?
- Is het beleid effectief? Efficiënt?
Hoe heeft het openbaar bestuur het Covid-19 beleid georganiseerd?
- Organisatie- en managementstijlen
- Vanuit financieel, sociaal-economisch, psychologisch perspectief
De Bestuurlijke Kaart van Nederland
Wat is het?
- Sterk feitelijk beschrijving
- Instanties/ functie, taken, bevoegdheden
Welke bestuurlijke organisaties zijn er?
Hoe zitten ze in elkaar?
Wat zijn hun bevoegdheden?
Welke verbanden zie je tussen bestuurlijke organisaties?
Wat maakt Nederland uniek?
Als land? Geografisch bepaalde eenheid
Als natie? Samenstelling bevolking met eigen cultuur
Als politiek systeem? Sociaal systeem? Juridisch systeem?
Als bestuurssysteem? Bestuurlijke instanties, met taken en
verantwoordelijkheden
, Nederland is een constitutionele monarchie. Ook is Nederland een
rechtsstaat, er is geen bestuurlijke willekeur. Een democratie is erbij
gebaat dat de machten gescheiden zijn, de Trias Politica. Deze bestaan uit
de rechterlijke macht, de uitvoerende macht (ministers) en de
wetgevende macht (Tweede kamer en parlement). Er is geen
staatsgodsdienst, dit is de scheiding van Kerk en Staat. In Scandinavië en
UK hebben zij dat bijvoorbeeld wel. We hebben een representatieve
indirecte democratie met een parlementair stelsel. Deze bestaat uit :
- Ministeriële verantwoordelijkheid: staatshoofd en ambtenaren. De
uitvoerende macht draagt deze voor haar ambtenaren en het
staatshoofd welke onschendbaar is.
- Vertrouwensregel: we gaan er van uit dat er vertrouwen is en bij
onvoldoende vertrouwen zal er moeten worden afgetreden.
- Dualistisch stelsel: de wetgevende en uitvoerende macht op alle
niveaus gescheiden. Zowel landelijk, provinciaal als gemeentelijk.
Bestuurders worden niet gekozen. Nederland is ook een
gedecentraliseerde eenheidsstaat. Niet voor de hele samenleving maar
ook op lokaal niveau uitdragen. Geen constitutioneel hof en geen
juryrechtspraak. Nederland heeft een heel uitgebreid functioneel bestuur
als bijvoorbeeld waterschappen en andere bedrijfslichamen.
Nederlandse Bestuursstijl is inclusief:
- Coalitie
- Collegialiteit
- Compromis
- Consensus: totdat iedereen het eens is met elkaar
- Coöptatie: nieuwkomers in een debat worden meteen betrokken
- Coöperatie: samenwerken
Nadelen: gebrek aan draagkracht en daadkracht?
o Nationaal: Rijksniveau en ministeries
Wat zijn nou de kenmerken van een staat?
- Territorium
- Bevolking
- Wettelijke ordening en bestuurlijke organisaties
- Erkend door andere staten
- Discussie staten zijn bijvoorbeeld Koerdistan en Afghanistan.
Koninkrijk der Nederlanden. Grondwet. Politieke bestuurlijke organisaties
en ministeries. Nederland bestaat uit vier landen: Nederland, Aruba,
Curaçao, Sint-Maarten. Drie andere eilanden (Bonaire, Saba en Sint-
Eustatius) zijn bij wet vastgestelde gemeenten. Dit zijn Openbare