HOOFDSTUK 12 | VORMINGSVRAAGSTUK
12.1 Context: samenlevingsvormen in de wereld
Wat in de ene cultuur normaal is, hoeft dat in een andere cultuur niet te zijn: culturen zijn relatief.
Samenlevingsvormen verschillen per cultuur, maar veranderen ook in de tijd.
Cultuur: het geheel van voorstellingen, opvattingen, uitdrukkingsvormen, waarden en normen die mensen als lid van een
groep of samenleving hebben verworven.
12.2 Analyse: functies van socialisatie
Het gezin, de plaats en de tijd waarin je opgroeit, hebben invloed op je vormingsproces. Als kind krijg je veel
aangeleerd, deze socialisatie heeft vijf functies:
1. Het continueren van de cultuur van de samenleving.
2. Het veranderen van de cultuur van de samenleving.
3. Het binden van mensen met de groep en cultuur.
4. Het ontwikkelen van de identiteit van een individu.
5. Het gedrag van mensen voorspelbaar maken.
Vorming: verwijst naar het proces van verwerving van een bepaalde identiteit.
Socialisatie: het proces van overdracht en verwerving van de cultuur van de groep(en) en de samenleving waar mensen toe
behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere vormen van omgang met anderen.
Identiteit: het beeld dat iemand van zichzelf heeft, dat hij uitdraagt en anderen voorhoudt en dat hij als kenmerkend en
blijvend beschouwt voor zijn eigen persoon en dat is afgeleid van zijn perceptie over de groep(en) waar hij wel of juist niet
deel van uitmaakt.
(1)Doordat kinderen en nieuwkomers de opvattingen, waarden en normen van een cultuur over dragen, kan
die cultuur in stand gehouden worden → continuerende functie. Op deze manier gaan de kenmerken van een
cultuur over van de ene generatie op de andere. Zo blijft duidelijk hoe culturen zich van elkaar onderscheiden.
(2)Omdat culturen relatief zijn, is ‘het veranderen van de cultuur van de samenleving’ ook een functie van
socialisatie → een groep mensen vestigt zich in een nieuwe cultuur en moet haar cultuur daar voor een deel
aanpassen: acculturatie.
(3)De bindende functie van socialisatie zorgt ervoor dat mensen zich kunnen identificeren met een groep:
doordat ze dezelfde waarden en normen als de andere leden van de cultuur hebben, voelen ze zich meer
verbonden met de groep en cultuur. Het leren van een nieuwe cultuur is veel meer dan alleen het leren van
een taal → feestdagen, rituelen, spreekwoorden, manieren van lopen en werken, zijn allemaal onderdeel van
een cultuur.
(4) Doordat mensen in een bepaalde cultuur opgroeien, ontwikkelen ze een identiteit. Daarnaast kom je ook nog
verschillende socialisatoren tegen die invloed gaan uitoefenen op de ontwikkeling van jouw identiteit.
(5)De laatste functie van socialisatie heeft te maken met het voorspelbaar maken van gedrag →
gedragsregulerende functie: doordat mensen aanleren hoe ze zich moeten gedragen, weten andere mensen
ook wat ze kunnen verwachten. Het samenleven van mensen wordt zo overzichtelijker door socialisatie.
12.1 Context: samenlevingsvormen in de wereld
Wat in de ene cultuur normaal is, hoeft dat in een andere cultuur niet te zijn: culturen zijn relatief.
Samenlevingsvormen verschillen per cultuur, maar veranderen ook in de tijd.
Cultuur: het geheel van voorstellingen, opvattingen, uitdrukkingsvormen, waarden en normen die mensen als lid van een
groep of samenleving hebben verworven.
12.2 Analyse: functies van socialisatie
Het gezin, de plaats en de tijd waarin je opgroeit, hebben invloed op je vormingsproces. Als kind krijg je veel
aangeleerd, deze socialisatie heeft vijf functies:
1. Het continueren van de cultuur van de samenleving.
2. Het veranderen van de cultuur van de samenleving.
3. Het binden van mensen met de groep en cultuur.
4. Het ontwikkelen van de identiteit van een individu.
5. Het gedrag van mensen voorspelbaar maken.
Vorming: verwijst naar het proces van verwerving van een bepaalde identiteit.
Socialisatie: het proces van overdracht en verwerving van de cultuur van de groep(en) en de samenleving waar mensen toe
behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere vormen van omgang met anderen.
Identiteit: het beeld dat iemand van zichzelf heeft, dat hij uitdraagt en anderen voorhoudt en dat hij als kenmerkend en
blijvend beschouwt voor zijn eigen persoon en dat is afgeleid van zijn perceptie over de groep(en) waar hij wel of juist niet
deel van uitmaakt.
(1)Doordat kinderen en nieuwkomers de opvattingen, waarden en normen van een cultuur over dragen, kan
die cultuur in stand gehouden worden → continuerende functie. Op deze manier gaan de kenmerken van een
cultuur over van de ene generatie op de andere. Zo blijft duidelijk hoe culturen zich van elkaar onderscheiden.
(2)Omdat culturen relatief zijn, is ‘het veranderen van de cultuur van de samenleving’ ook een functie van
socialisatie → een groep mensen vestigt zich in een nieuwe cultuur en moet haar cultuur daar voor een deel
aanpassen: acculturatie.
(3)De bindende functie van socialisatie zorgt ervoor dat mensen zich kunnen identificeren met een groep:
doordat ze dezelfde waarden en normen als de andere leden van de cultuur hebben, voelen ze zich meer
verbonden met de groep en cultuur. Het leren van een nieuwe cultuur is veel meer dan alleen het leren van
een taal → feestdagen, rituelen, spreekwoorden, manieren van lopen en werken, zijn allemaal onderdeel van
een cultuur.
(4) Doordat mensen in een bepaalde cultuur opgroeien, ontwikkelen ze een identiteit. Daarnaast kom je ook nog
verschillende socialisatoren tegen die invloed gaan uitoefenen op de ontwikkeling van jouw identiteit.
(5)De laatste functie van socialisatie heeft te maken met het voorspelbaar maken van gedrag →
gedragsregulerende functie: doordat mensen aanleren hoe ze zich moeten gedragen, weten andere mensen
ook wat ze kunnen verwachten. Het samenleven van mensen wordt zo overzichtelijker door socialisatie.
