Wetenschapsfilosofie - hoorcolleges
WETENSCHAPSFILOSOFIE
HOORCOLLEGES
Hoorcollege 1 - introductie 4
Hoorcollege 2 - wetenschappelijke revolutie 6
De wetenschappelijke revolutie 6
De opkomst v/h scepticisme 7
2 historisch invloedrijke antwoorden 9
Hoorcollege 3 - confirmationisme 13
Einstein 13
Een ‘logische’ benadering 15
Demarcatiecriteria 16
Confirmatie 18
Lecture 4 - falsificationisme 21
3 problemen voor het confirmationisme 21
Confirmeerbaarheid is te zwak als demarcatiecriterium 21
De paradox van de raaf 22
Het nieuwe inductieraadsel 23
Karl Popper 25
Demarcatie 25
Methodologie 27
Lecture 5 - relativisme 30
1.DRIE PROBLEMEN VOOR FALISIFCATIONISME 30
1A. ALLEEN NEGATIEVE KENNIS - PROBLEMEN VOOR POPPER 30
1B. THEORIE-GELADENHEID VAN OBSERVATIE 31
Hoorcollege 6 - sociologische benadering 43
Relativisme 43
1
, Wetenschapsfilosofie - hoorcolleges
Argumenten VOOR relativisme 43
Argumenten TEGEN relativisme 45
De sociologische benadering 45
Merton’s CUDOS normen 46
Merton vs. Popper 47
Hoorcollege 7 - naturalisme 50
Waarom er niet 1 filosofisch antwoord is 51
VB ui de praktijk: betrouwbaarheid van observatie 54
Hoorcollege 8 - behaviorisme 56
Verschillen sociale- en natuurwetenschappen 56
Sociale vs natuurwetenschappen 57
Hoorcollege 9 - Behaviorisme 63
1. Wetenschappelijke vooruitgang volgens de behavioristen 63
2. Een behavioristisch alternatief voor het BD-model 65
2A. Pavlov 65
2B. Thorndike 66
2C. Skinner 66
3. Kwantitatieve methoden vandaag de dag 67
Hoorcollege 10 - interpretivisme 69
1.Interpretivisme(1): verstehen 69
1a.Interpretatie als doel 69
1b.Max Weber 71
2.Interpretivisme(2): diepe beteknissen en superstructuren 73
2a.Sigmund Freud 74
2b.Karl Marx 75
3.Kwalitatieve methoden vandaag de dag 76
2
,Wetenschapsfilosofie - hoorcolleges
3
, Wetenschapsfilosofie - hoorcolleges
Hoorcollege 1 - introductie
WAT IS FILOSOFIE?
“Wetenschappers zoeken naar een conclusie, filosofen meer naar een discussie”
“Definieren, conceptualiseren, verklaren”
→ filosofen verhelderen concepten; wat bedoelen we precies
→ maar ook bevragen van de status quo; klopt dit wel?
Epistemologie Kennis Wetenschap
→ Wat is kennis?
Metafysica Emperisch waarnembare werkelijkheid (identiteit)
→ Wat betekent het om te zeggen dat iets ‘waar’ is?
Filosofie v/d geest → Bestaat er zoiets als vrije wil?
Ethiek Nadenken/analyseren over moraal (het goede)
→ Wat is de beste manier om in het leven te staan?
Esthetiek Kunst en schoonheid
→ Is schoonheid een kwestie van smaak?
WAAROM filosofisch? (en niet bv politicologie)
- Zijn diepere problemen. Niet echt bewijs om te overtuigen
- (Nog) niet op te lossen door wetenschap
- Onoplosbare. Bestaat geen waarheid (bv. dilemma)
WAT IS WETENSCHAPSFILOSOFIE?
- Wat is wetenschap?
- Beste wetenschappelijke methode?
- Verschil tussen wetenschap en pseudowetenschap (lijkt op wetenschap,
is het niet): bv pseude = horoscoop, homeopatische middelen.
HOMEOPATHIE - werkt het of niet?
Door placebo mogelijke werking → wetenschap?
Wetenschap - ook faalbaar
Trust but verify: results should always be subject to challenge from experiment (checken of het
wel écht klopt)
Success can breed complacency. Modern scientist are doing too much trusting and not enough
4
WETENSCHAPSFILOSOFIE
HOORCOLLEGES
Hoorcollege 1 - introductie 4
Hoorcollege 2 - wetenschappelijke revolutie 6
De wetenschappelijke revolutie 6
De opkomst v/h scepticisme 7
2 historisch invloedrijke antwoorden 9
Hoorcollege 3 - confirmationisme 13
Einstein 13
Een ‘logische’ benadering 15
Demarcatiecriteria 16
Confirmatie 18
Lecture 4 - falsificationisme 21
3 problemen voor het confirmationisme 21
Confirmeerbaarheid is te zwak als demarcatiecriterium 21
De paradox van de raaf 22
Het nieuwe inductieraadsel 23
Karl Popper 25
Demarcatie 25
Methodologie 27
Lecture 5 - relativisme 30
1.DRIE PROBLEMEN VOOR FALISIFCATIONISME 30
1A. ALLEEN NEGATIEVE KENNIS - PROBLEMEN VOOR POPPER 30
1B. THEORIE-GELADENHEID VAN OBSERVATIE 31
Hoorcollege 6 - sociologische benadering 43
Relativisme 43
1
, Wetenschapsfilosofie - hoorcolleges
Argumenten VOOR relativisme 43
Argumenten TEGEN relativisme 45
De sociologische benadering 45
Merton’s CUDOS normen 46
Merton vs. Popper 47
Hoorcollege 7 - naturalisme 50
Waarom er niet 1 filosofisch antwoord is 51
VB ui de praktijk: betrouwbaarheid van observatie 54
Hoorcollege 8 - behaviorisme 56
Verschillen sociale- en natuurwetenschappen 56
Sociale vs natuurwetenschappen 57
Hoorcollege 9 - Behaviorisme 63
1. Wetenschappelijke vooruitgang volgens de behavioristen 63
2. Een behavioristisch alternatief voor het BD-model 65
2A. Pavlov 65
2B. Thorndike 66
2C. Skinner 66
3. Kwantitatieve methoden vandaag de dag 67
Hoorcollege 10 - interpretivisme 69
1.Interpretivisme(1): verstehen 69
1a.Interpretatie als doel 69
1b.Max Weber 71
2.Interpretivisme(2): diepe beteknissen en superstructuren 73
2a.Sigmund Freud 74
2b.Karl Marx 75
3.Kwalitatieve methoden vandaag de dag 76
2
,Wetenschapsfilosofie - hoorcolleges
3
, Wetenschapsfilosofie - hoorcolleges
Hoorcollege 1 - introductie
WAT IS FILOSOFIE?
“Wetenschappers zoeken naar een conclusie, filosofen meer naar een discussie”
“Definieren, conceptualiseren, verklaren”
→ filosofen verhelderen concepten; wat bedoelen we precies
→ maar ook bevragen van de status quo; klopt dit wel?
Epistemologie Kennis Wetenschap
→ Wat is kennis?
Metafysica Emperisch waarnembare werkelijkheid (identiteit)
→ Wat betekent het om te zeggen dat iets ‘waar’ is?
Filosofie v/d geest → Bestaat er zoiets als vrije wil?
Ethiek Nadenken/analyseren over moraal (het goede)
→ Wat is de beste manier om in het leven te staan?
Esthetiek Kunst en schoonheid
→ Is schoonheid een kwestie van smaak?
WAAROM filosofisch? (en niet bv politicologie)
- Zijn diepere problemen. Niet echt bewijs om te overtuigen
- (Nog) niet op te lossen door wetenschap
- Onoplosbare. Bestaat geen waarheid (bv. dilemma)
WAT IS WETENSCHAPSFILOSOFIE?
- Wat is wetenschap?
- Beste wetenschappelijke methode?
- Verschil tussen wetenschap en pseudowetenschap (lijkt op wetenschap,
is het niet): bv pseude = horoscoop, homeopatische middelen.
HOMEOPATHIE - werkt het of niet?
Door placebo mogelijke werking → wetenschap?
Wetenschap - ook faalbaar
Trust but verify: results should always be subject to challenge from experiment (checken of het
wel écht klopt)
Success can breed complacency. Modern scientist are doing too much trusting and not enough
4
