Samenvatting ontwikkelingspsychologie

Ontwikkeling en Babytijd
fysieke ontwikkeling: ontwikkeling die betrekking heeft op de fysieke opbouw van het
lichaam, zoals de hersenen, het zenuwstelsel, de spieren, de zintuigen en de behoefte aan eten,
drinken en slaap.
Cognitieve ontwikkeling: ontwikkeling die betrekking heeft op de manier waarop het gedrag
van mensen wordt beïnvloed door de groei en verandering in de eigenschappen die de ene
persoon van de andere onderscheiden.
sociale ontwikkeling: Ontwikkeling die betrekking heeft op sociale relaties en interacties met
anderen.
persoonlijkheidsontwikkeling: kijkt naar de duurzame eigenschappen die de ene persoon
onderscheiden van de andere.
 prenatale periode (van conceptie tot geboorte)

 baby en peutertijd(van geboorte tot 3 jaar)

 kleutertijd(van 3 tot 6 jaar)

 schooltijd (van 6 tot 12 jaar)

 adolescentie (van 12 tot 20 jaar)

een sociale constructie is een idee over de realiteit dat weliswaar breed geaccepteerd is, maar
afhangt van de maatschappij en de cultuur op een bepaald moment.
continue verandering: geleidelijke ontwikkeling waarbij prestaties op een bepaald niveau
voortvloeien uit die van de vorige niveaus
v.s.
discontinue verandering: ontwikkeling die in aparte stappen of stadia plaatsvind waarbij elk
stadium gedrag oplevert dat kwalitatief anders is dan in eerdere stadia
kritike periode: een specifieke tijd in de ontwikkeling waarin een bepaalde gebeurtenis
grootse gevolgen heeft
v.s.
gevoelige periode: een afgebakende periode, meestal vroeg in het leven van een organisme
waarin dat organisme extra gevoelig is voor omgevingsinvloeden die betrekking hebben op
een bepaald facet van de ontwikkeling
plasticiteit: de mate waarin een zich ontwikkelend gedragspatroon of fysieke structuur kan
worden gewijzigd.
maturatie: het proces van het zich geleidelijk ontvouwen van voorbestemde genetische
informatie
nature v.s. nurture

,prenataal
teratogeen effect: omgevingsfactor die leidt tot een geboorteafwijking.
 zoals drank, drugs of virussen

 Het moment en de mate van een teratogene stof zijn cruciaal

 de placenta hoort deze tegen te houden maar soms lukt dat niet.

Foetaal alcoholsyndrooom (FAS): een cognitieve stoornis die wordt veroorzaakt door
alcoholmisbruikt tijdens de zwangerschap
Foetale alcoholeffecten (FAE): situatie waarin kinderen als gevolg van alcoholgebruik
tijdens de zwangerschap een aantal problemen vertonen die kenmerkend zijn voor het foetaal
alcoholsyndroom.
geboorte
perinitale zorg: de medische zorg aan zwangeren en de kinderen rondom de geboorte.
Apgar-score: een standaard meetsysteem waarmee de gezondheid van een pasgeboren baby
kan worden bepaald aan de hand van verschillende factoren.
Anexia :zuurstofgebrek van een paar minuten bij de baby kan leiden tot hersenbeschadiging.
kinderen worden geboren met een vette kasachtige substantie op hun huid, donshaartjes en
soms opgezwollen ogen of met bloed op hun lichaam.
fysieke vaardigheden
 baby’s kunnen meestal meteen ademen als ze met lucht in aanraking komen

reflexen: niet-aangeleerde , gestructureerde, onvrijwilligie respons die automatisch optreedt
in de aanwezigheid van bepaalde stimuli.
zie blz. 41 voor tabel van reflexen.
De babytijd
fysieke groei
de eerste 2 jaar van het leven groeit de mens razendsnel.
Vier principes van groei
 cefalocaudaal principe: het principe dat groei een patroon vormt dat begint met het hoofd
en de bovenste lichaamsdaelen en zich vervolgens strekt naar de rest van het lichaam

 proximodistaal principe: het principe dat ontwikkeling zich vanuit het centrum van ons
lichaam naar buiten toe voltrekt

 principe van hiërarchische integratie: het principe dat eenvoudige vaardigheden zich
doorgaans afzonderlijk en onafhankelijk van elkaar ontwikkelen, en later geïntegreerd
worden in complexere vaardigheden.

 principe van de onafhankelijkheid van systemen: het principe dat verschillende
lichaamssystemen een verschillend groeitempo kennen.

, Motorische ontwikkeling zie tabel blz 43.
Piaget
 gebaseerd op stadiamodel

schema’s: georiganiseerde mentale structuur en patronen.
Adaptatie: de eigenschap van iemand om zich aan te passen aan zijn omgeving.
assimilatie: het proces waarmee mensen ervaringen interpreteren aan de hand van hun
huidige cognitieve ontwikkelingsstadium en denkwijze.
accomodatie: het proces waarmee mensen bestaande manieren van denken of doen
veranderen als reactie op ontmoetingen met nieuwe stimuli of gebeurtenissen.
sensomotorische periode
= het eerste stadium in piagets theorie, waarin het kind sterk afhankelijk is van zijn
aangeboren motorische reacties opstimuli.
 substadium 1: eenvoudige reflexen (0-1 maand)

 substadium 2: eerste gewoonten en primaire circulaire reacties (1-4 maanden)

circulaire reactie: een activiteit die de ontwikkeling van cognitieve schema’s mogelijk maakt
dankzij de herhaling van een willekeurige motorische handeling.
primaire circulaire reacties zijn schema’s die betrekking hebben op de herhaling van
interessante of prettige acties, gewoon omdat ze leuk zijn om te doen.
 substadium 3: secundaire circulaire reacties (4-8 maanden)

secundaire circulaire reacties zijn schema’s die betrekking hebben op herhaalde reacties die
een gewenst resultaat opleveren.
verschil met primaire circulaire reacties is dat ze niet meer alleen gericht zijn op zichzelf maar
ook op de buitenwereld.
 substadium 4: coördinatie van secundaire circulaire reacties (8-12 maanden)

Intentioneel gedrag: gedrag waarbij verschillende schema’s gecombineerd en gecoördineerd
worden tot één enkele actie om een probleem op te lossen.
objectpermanentie: het besef dat mensen en objecten niet ophouden te bestaan ook al zijn ze
onzichtbaar.
 substadium 5: tertiare circulaire reacties (12-18 maanden)

schema’s die betrekking hebben op de doelbewuste variatie van acties die tot gewenste
resultaten leiden. > mini experimentjes.
 substadia 6: het begin van het denken (18-24 maanden)

❕ tabel blz. 52
Mentale representatie: een innerlijke voorstelling van een gebeurtenis of object