Geschiedenis samenvatting
13.1
De koude oorlog (1945-1989)= de permanente oorlogsdreiging tussen het Communistische Oosten
onder leiding v SU en het kapitalistische Westen onder leiding v Verenigde Staten
begon met blokvorming= EU werd verdeeld in 2 invloedssferen / ‘blokken’
De geallieerden moesten voorkomen dat Duitsland in de toekomst opnieuw een oorlog zou kunnen
beginnen, daarom: Op de conferentie v jalta (feb 1945) besloten Stalin, Roosevelt en Churchill
duistland te verdelen in bezettingszones gestuurd door (US, UK, FA, SU)
In de bezettingszones begon het denazificatie proces= verwijderen v alle herinneren v
nationaalsocialisme, ‘heropvoeding’, arrestaties en berechtingen
- Berlijn dat in de SU bezettingszone lag ook in vieren gedeeld
3westelijke zones: democratisch, geholpen met wederopbouw
Oostelijke zone: communistisch, Sovjets eisten herstelbetalingen
In het verwoeste EU bleef de economische situatie in jaren na oorlog slecht de VS vreesden dat
west-Eu communistisch zou worden
Het Amerikaanse antwoord: De Truman Doctrine= de VS zou economische en militaire steun bieden
aan landen die het communisme buiten de deur wilden houden
- Onderdeel hiervan: het Marshall Plan= hulpprogramma waarbij EU grondstoffen,
levensmiddelen en miljarden dollars toegezegd kreeg
hulp bij wederopbouw v Europese economieën
*45 De verdeling vd wereld in 2 ideologische blokken in de greep v een wapenwedloop en de
daaruit voorvloeiende dreiging vd ATOOMBOM
Deze blokvorming bleek al tijdens de Blokkade v Berlijn (1948)= Stalin wilde niet dat W-DU een eigen
munt (de duitse Mark) invoerde daarom liet hij in juni 1948 West Berlijn afsluiten vd wereld zodat
hier allemaal tekorten kwamen
- Om een einde te maken aan deze chantage: zetten de Amerikanen een luchtbrug op
voorraden en wisten hierdoor te voorkomen dat West Berlijn communistisch zou worden
Kort hierna in 1949: Duitsland en Berlijn in 2 e gedeeld
In westelijke deel- Bondsrepubliek Duitsland (BRD) 1954 in VN- niet meer bang voor
aanval
In oostelijke deel- Duitse Democratische Republiek (DDR)
2 invloedssferen/ blokken
Onder invloed v Koude oorlog groeide O-DU uit tot totalitaire dictatuur, ze wilden een
communistische staat creëren waarbinnen het fascisme geen kans had
*38 het in praktijk brengen vd totalitaire ideologieën communisme en fascisme
De NAVO
het militaire machtsvertoon v Stalin dreef de westerse landen bijeen alleen gezamenlijk tegen de
opmars v het communisme en dreiging v SU
in 1949 oprichting Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) (VS, Canada, W-Eu landen)
doel: militaire samenwerking, vrede, stabiliteit en vrijheid in EU
, - Als tegenreactie v communisten oprichting Warshau Pact 1955
Wapenwedloop
vanaf 1949- 1989 begon de wapenwedloop= strijd om de wereldmacht door steeds meer
kernwapens te produceren en verzamelen
wederzijdse afschrikking: wie de kernwapens afschoot kon ook terugverwachten uit angst en
hoop ontstond toch een wedloop
Cuba crisis
1962 Amerikaanse spionage vliegtuigen ontdekten dat de SU bezig was met het plaatsen v
kernraketten op cuba: vlak voor VS kust
John f Kennedy en SU leider Chroesjtsjov sloten uiteindelijk een soort geheime overeenkomst
Inwoners v communistisch blok voelden zich onvrij en probeerden naar westen te komen vooral in
Berlijn lukte dit nog (de grenzen tussen beide blokken waren vrijwel ondoordringbaar= ijzeren
gordijn)
- Dit was slecht voor imago v het communistische regime
Daarom besloten de SU en DDR in 1961 tot bouw v Berlijnse muur (’61-89)
Kennedy: “ich bin ein berliner” omdat het communisme W-Berlijn (kapitalisme) in sluit
op gekke manier levert de muur- détente op (rust en minder spanning in Berlijn)
Ook buiten EU stonden Oost en west tegenover elkaar:
De Amerikaanse regering probeerde het communisme zoveel mogelijk tegen te houden =
containmentpolitiek (vs beloofde mil en eco steun te bieden aan alle landen die het comm buiten de
deur wilden houden Truman doctrine/ marshall plan)
Conflicten in Azië
In 1949: China communistisch geworden- onder leiding v Mao
Amerikanen bang dat heel Azië communistisch zou worden angst bevestigd: toen comm
NoordKorea in 1950 ZuidKorea binnenviel
Amerikanen gingen ZuidKorea steunen en dreven de comm troepen terug
In jaren 60: verplaatste strijd naar Vietnam, voormalige FA kolonie (vs steunden fa, maar fa krijgt
bloedneus in ’54 door Dien Bien Phu) de VS was bang dat als Vietnam zou ‘vallen’/ communistisch
zou worden dat ook omringde landen zouden volgen= dominotheorie 1954 Eisenhower
Daarom raakte ze halverwege jaren 60 betrokken bij strijd in vietnam (tijdens tijd v Johnson
1963-1969)
N-Vietnam: al communistisch
Z-Vietnam: hier probeerde de comm Vietcong aan de macht te komen (gesteund door China
en SU)
VS verloor vietnamoorlog:
- Door guerrilatechniek: kleine , onverwachte aanvallen
- In Zuid-vietnam veel aanhangers v communisme
Aan het US thuisfront veel verzet tegen de oorlog, als gevolg v tv die beelden uitzond
moesten terugtrekken
Vanaf 1973 gebeurde dit onder leiding v Nixon
hij wilde weg uit Vietnam maar had daar de hulp v China bij nodig
3hoeksdiplomatiek= China, SU, VS wil SU en China beetje tegen elkaar uit spelen en steun v China
13.1
De koude oorlog (1945-1989)= de permanente oorlogsdreiging tussen het Communistische Oosten
onder leiding v SU en het kapitalistische Westen onder leiding v Verenigde Staten
begon met blokvorming= EU werd verdeeld in 2 invloedssferen / ‘blokken’
De geallieerden moesten voorkomen dat Duitsland in de toekomst opnieuw een oorlog zou kunnen
beginnen, daarom: Op de conferentie v jalta (feb 1945) besloten Stalin, Roosevelt en Churchill
duistland te verdelen in bezettingszones gestuurd door (US, UK, FA, SU)
In de bezettingszones begon het denazificatie proces= verwijderen v alle herinneren v
nationaalsocialisme, ‘heropvoeding’, arrestaties en berechtingen
- Berlijn dat in de SU bezettingszone lag ook in vieren gedeeld
3westelijke zones: democratisch, geholpen met wederopbouw
Oostelijke zone: communistisch, Sovjets eisten herstelbetalingen
In het verwoeste EU bleef de economische situatie in jaren na oorlog slecht de VS vreesden dat
west-Eu communistisch zou worden
Het Amerikaanse antwoord: De Truman Doctrine= de VS zou economische en militaire steun bieden
aan landen die het communisme buiten de deur wilden houden
- Onderdeel hiervan: het Marshall Plan= hulpprogramma waarbij EU grondstoffen,
levensmiddelen en miljarden dollars toegezegd kreeg
hulp bij wederopbouw v Europese economieën
*45 De verdeling vd wereld in 2 ideologische blokken in de greep v een wapenwedloop en de
daaruit voorvloeiende dreiging vd ATOOMBOM
Deze blokvorming bleek al tijdens de Blokkade v Berlijn (1948)= Stalin wilde niet dat W-DU een eigen
munt (de duitse Mark) invoerde daarom liet hij in juni 1948 West Berlijn afsluiten vd wereld zodat
hier allemaal tekorten kwamen
- Om een einde te maken aan deze chantage: zetten de Amerikanen een luchtbrug op
voorraden en wisten hierdoor te voorkomen dat West Berlijn communistisch zou worden
Kort hierna in 1949: Duitsland en Berlijn in 2 e gedeeld
In westelijke deel- Bondsrepubliek Duitsland (BRD) 1954 in VN- niet meer bang voor
aanval
In oostelijke deel- Duitse Democratische Republiek (DDR)
2 invloedssferen/ blokken
Onder invloed v Koude oorlog groeide O-DU uit tot totalitaire dictatuur, ze wilden een
communistische staat creëren waarbinnen het fascisme geen kans had
*38 het in praktijk brengen vd totalitaire ideologieën communisme en fascisme
De NAVO
het militaire machtsvertoon v Stalin dreef de westerse landen bijeen alleen gezamenlijk tegen de
opmars v het communisme en dreiging v SU
in 1949 oprichting Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) (VS, Canada, W-Eu landen)
doel: militaire samenwerking, vrede, stabiliteit en vrijheid in EU
, - Als tegenreactie v communisten oprichting Warshau Pact 1955
Wapenwedloop
vanaf 1949- 1989 begon de wapenwedloop= strijd om de wereldmacht door steeds meer
kernwapens te produceren en verzamelen
wederzijdse afschrikking: wie de kernwapens afschoot kon ook terugverwachten uit angst en
hoop ontstond toch een wedloop
Cuba crisis
1962 Amerikaanse spionage vliegtuigen ontdekten dat de SU bezig was met het plaatsen v
kernraketten op cuba: vlak voor VS kust
John f Kennedy en SU leider Chroesjtsjov sloten uiteindelijk een soort geheime overeenkomst
Inwoners v communistisch blok voelden zich onvrij en probeerden naar westen te komen vooral in
Berlijn lukte dit nog (de grenzen tussen beide blokken waren vrijwel ondoordringbaar= ijzeren
gordijn)
- Dit was slecht voor imago v het communistische regime
Daarom besloten de SU en DDR in 1961 tot bouw v Berlijnse muur (’61-89)
Kennedy: “ich bin ein berliner” omdat het communisme W-Berlijn (kapitalisme) in sluit
op gekke manier levert de muur- détente op (rust en minder spanning in Berlijn)
Ook buiten EU stonden Oost en west tegenover elkaar:
De Amerikaanse regering probeerde het communisme zoveel mogelijk tegen te houden =
containmentpolitiek (vs beloofde mil en eco steun te bieden aan alle landen die het comm buiten de
deur wilden houden Truman doctrine/ marshall plan)
Conflicten in Azië
In 1949: China communistisch geworden- onder leiding v Mao
Amerikanen bang dat heel Azië communistisch zou worden angst bevestigd: toen comm
NoordKorea in 1950 ZuidKorea binnenviel
Amerikanen gingen ZuidKorea steunen en dreven de comm troepen terug
In jaren 60: verplaatste strijd naar Vietnam, voormalige FA kolonie (vs steunden fa, maar fa krijgt
bloedneus in ’54 door Dien Bien Phu) de VS was bang dat als Vietnam zou ‘vallen’/ communistisch
zou worden dat ook omringde landen zouden volgen= dominotheorie 1954 Eisenhower
Daarom raakte ze halverwege jaren 60 betrokken bij strijd in vietnam (tijdens tijd v Johnson
1963-1969)
N-Vietnam: al communistisch
Z-Vietnam: hier probeerde de comm Vietcong aan de macht te komen (gesteund door China
en SU)
VS verloor vietnamoorlog:
- Door guerrilatechniek: kleine , onverwachte aanvallen
- In Zuid-vietnam veel aanhangers v communisme
Aan het US thuisfront veel verzet tegen de oorlog, als gevolg v tv die beelden uitzond
moesten terugtrekken
Vanaf 1973 gebeurde dit onder leiding v Nixon
hij wilde weg uit Vietnam maar had daar de hulp v China bij nodig
3hoeksdiplomatiek= China, SU, VS wil SU en China beetje tegen elkaar uit spelen en steun v China
