Samenvatting geschiedenis SE4
Borodino Rusland – hier verliest Napoleon zijn leger 1812
Waterloo- hier breekt Napoleon definitief 1815
Samen einde van Napoleons rijk
Na einde Napoleon kwamen Europese landen bij elkaar op het Congres van Wenen 1814-1815:
orde te brengen
Het belangrijkste resultaat van het Congres van Wenen was de staatkundige aanpassing van de kaart
van Europa. Oude staten werden versterkt en zo werden er bufferstaten rond Frankrijk gecreëerd die
het land in bedwang moesten houden.
Orde brengen op 2 manier:
1. Herstelde v keizerrijk naar monarchie met speciale rechten v kerk en adel (ancien regime
zoals voor franse revolutie)
=restauratie
De Restauratie was de periode van 1815 tot 1830 die begon na de ondergang van Napoleon. Overal
in Europa werd toen geprobeerd om de gevolgen van de democratische revoluties terug te
draaien en de koningshuizen weer de macht terug te geven.
2. Stabiliteit door machtevenwicht en bufferstaten
- Vorming v het koninkrijk der Nederlanden in 1815 (luxemburg & belgië)
Maar in 1830 was België als weer onafhankelijk na liberalistische bewegingen voelde geen
verbondenheid met de protestante koning (monarchie 1813 )Willem I en spraken ook niet zelfde taal
Nationalisme= idee dat volk één is en in eigen nationale staat leeft
- geschiedenis, taal, cultuur
De politieke grenzen die waren getrokken vielen niet altijd samen met taal-cutluurgrenzen
Dat was gaande in duitse taalgebiedbehoefte aan eenheidsstaat en niet multi-natie staat
- Pas in 1871 duitse eenwording onder leiding van Otto v Bismarck
Simpel herstel van ancièn regime was geen sprake:
Aanhangers v conservatisme: steunde restauratie VS aanhangers idealen franse revolutie
- Deze revolutie aanhangers wilde: burgers bij bestuur betrokken moesten worden (tenminste
de rijke burgers die belasting betaalden)
- Hechtten groot belang aan vrijheid v meningsuiting en drukperssluit aan bij stroming
politiek liberalisme (progressief)
1830 revolutie- burgerkoning-meer rechten
1848 koning aftreden-republiek-algemeen kiesrecht v mannen
, Nederland
1848: grondwetwijziging onder leiding v liberaal Thorbecke
- Koning nog wel deel v regering maar ministers maakt alle beslissingen= ministeriële
monarchie
- Censuskiesrecht
- Vrijheid v onderwijs
- Kerk eigen inzicht organiseren
=proces v democratisering
Emancipatiebewegingen- vrouwen, slaven, arbeiders
feminisme 1919 vrouwen kiesrecht-vanaf nu algemeen kiesrecht (democratie)
sociale kwestie over de slechte leef en werkomstandigheden van arbeiders als gevolg v industriële
revolutie opkomst socialisme
=strijd voor meer rechte voor arbeiders (kinderarbeid, lage lonen, slechte omstandigheden, gebrek
aan scholing)
Liberalen zagen ook de problematiek hiervan in 1874 kinderwetje v van Houten:
beperkte kinderarbeid
1917 algemeen kiesrecht mannen
Naar een verzuilde samenleving
Als gevolg van grondwetwijziging 1848 kerk eigen inzicht organiseren de katholieken kerk die
lang op de achtergrond bleef komt helemaal terug in de game
Antirevolutionairen en christenen>politiek stroming die geloof centraal stelde=confessionalisme
Mensen die maatschappelijk aan de zijlijn stonden (katholieken, socialisten, orthodoxe protestanten)
sloten zich op in eigen ‘kringen’
Schoolstrijd v groot belang
De school bepaalt in de vier zuilen wie waar naar toe gaat
- Liberalen zorgde voor goed, modern, godsdienstig onderwijs= openbaar onderwijs
(socialisten & liberalen)
- Staat betaalt
Als gevolg van opnemen v vrijheid v onderwijs in grondwet mocht men ook eigen scholen oprichten
- Confessionalisme richtte eigen scholen op=speciaal onderwijs (katholieken & protestanten)
- tot 1917 niet gefinancierd
over speciaal onderwijs onstond conflict staat wilden niet subsidiëren strijd nog erger toen in
1878 de regering het onderwijs wilde verbeteren en dus meer kosten voor ongesubsidieerde
bijzondere scholen oprichting ‘Antirevolutionaire Partij’ ARP- Abraham Kuyper iedere ‘ware
christen’ werd v verwacht hierop te stemmen
Borodino Rusland – hier verliest Napoleon zijn leger 1812
Waterloo- hier breekt Napoleon definitief 1815
Samen einde van Napoleons rijk
Na einde Napoleon kwamen Europese landen bij elkaar op het Congres van Wenen 1814-1815:
orde te brengen
Het belangrijkste resultaat van het Congres van Wenen was de staatkundige aanpassing van de kaart
van Europa. Oude staten werden versterkt en zo werden er bufferstaten rond Frankrijk gecreëerd die
het land in bedwang moesten houden.
Orde brengen op 2 manier:
1. Herstelde v keizerrijk naar monarchie met speciale rechten v kerk en adel (ancien regime
zoals voor franse revolutie)
=restauratie
De Restauratie was de periode van 1815 tot 1830 die begon na de ondergang van Napoleon. Overal
in Europa werd toen geprobeerd om de gevolgen van de democratische revoluties terug te
draaien en de koningshuizen weer de macht terug te geven.
2. Stabiliteit door machtevenwicht en bufferstaten
- Vorming v het koninkrijk der Nederlanden in 1815 (luxemburg & belgië)
Maar in 1830 was België als weer onafhankelijk na liberalistische bewegingen voelde geen
verbondenheid met de protestante koning (monarchie 1813 )Willem I en spraken ook niet zelfde taal
Nationalisme= idee dat volk één is en in eigen nationale staat leeft
- geschiedenis, taal, cultuur
De politieke grenzen die waren getrokken vielen niet altijd samen met taal-cutluurgrenzen
Dat was gaande in duitse taalgebiedbehoefte aan eenheidsstaat en niet multi-natie staat
- Pas in 1871 duitse eenwording onder leiding van Otto v Bismarck
Simpel herstel van ancièn regime was geen sprake:
Aanhangers v conservatisme: steunde restauratie VS aanhangers idealen franse revolutie
- Deze revolutie aanhangers wilde: burgers bij bestuur betrokken moesten worden (tenminste
de rijke burgers die belasting betaalden)
- Hechtten groot belang aan vrijheid v meningsuiting en drukperssluit aan bij stroming
politiek liberalisme (progressief)
1830 revolutie- burgerkoning-meer rechten
1848 koning aftreden-republiek-algemeen kiesrecht v mannen
, Nederland
1848: grondwetwijziging onder leiding v liberaal Thorbecke
- Koning nog wel deel v regering maar ministers maakt alle beslissingen= ministeriële
monarchie
- Censuskiesrecht
- Vrijheid v onderwijs
- Kerk eigen inzicht organiseren
=proces v democratisering
Emancipatiebewegingen- vrouwen, slaven, arbeiders
feminisme 1919 vrouwen kiesrecht-vanaf nu algemeen kiesrecht (democratie)
sociale kwestie over de slechte leef en werkomstandigheden van arbeiders als gevolg v industriële
revolutie opkomst socialisme
=strijd voor meer rechte voor arbeiders (kinderarbeid, lage lonen, slechte omstandigheden, gebrek
aan scholing)
Liberalen zagen ook de problematiek hiervan in 1874 kinderwetje v van Houten:
beperkte kinderarbeid
1917 algemeen kiesrecht mannen
Naar een verzuilde samenleving
Als gevolg van grondwetwijziging 1848 kerk eigen inzicht organiseren de katholieken kerk die
lang op de achtergrond bleef komt helemaal terug in de game
Antirevolutionairen en christenen>politiek stroming die geloof centraal stelde=confessionalisme
Mensen die maatschappelijk aan de zijlijn stonden (katholieken, socialisten, orthodoxe protestanten)
sloten zich op in eigen ‘kringen’
Schoolstrijd v groot belang
De school bepaalt in de vier zuilen wie waar naar toe gaat
- Liberalen zorgde voor goed, modern, godsdienstig onderwijs= openbaar onderwijs
(socialisten & liberalen)
- Staat betaalt
Als gevolg van opnemen v vrijheid v onderwijs in grondwet mocht men ook eigen scholen oprichten
- Confessionalisme richtte eigen scholen op=speciaal onderwijs (katholieken & protestanten)
- tot 1917 niet gefinancierd
over speciaal onderwijs onstond conflict staat wilden niet subsidiëren strijd nog erger toen in
1878 de regering het onderwijs wilde verbeteren en dus meer kosten voor ongesubsidieerde
bijzondere scholen oprichting ‘Antirevolutionaire Partij’ ARP- Abraham Kuyper iedere ‘ware
christen’ werd v verwacht hierop te stemmen
