Samenvatting aardrijkskunde Globalisering
Het wereldsysteem= 3deling van de landen in de wereld: centrum, semiperiferie,
periferie
- Centrum= kerngebied: hoge welvaart/ mondiaal veel economische en politieke
invloed (meest ontwikkeld)
- Semiperiferie= tussenpositie (opkomende economieën/nieuwe industrielanden)
BRICS
- Periferie= randgebied: lage welvaart/ afhankelijk v ontwikkelingen en beslissing in
centrum (minst ontwikkeld)
Effecten v globalisering
Economisch
Centrum
Over algemeen positieve economische effectenà goeie infrastructuur/ hoog kennisniveauà
vestiging internationale bedrijven/ mno’s
Deze multinationale ondernemingen kunnen dankzij uitschuiving winsten vergroten
Uitschuiving/ outsourcing= proces v ruimtelijke verplaatsing v bedrijven/ onderdelen naar
nieuwe gebieden met aantrekkelijkere omstandigheden (bv lage lonen)
Uitbesteden v hoogwaardig werk (India) -telecom
Uitbesteden v laagwaardig werk (China) -made in china
Zowel winsten voor bedrijven als consumentenà daling v prijzen als gevolg v productie in
lageloonlanden
(semi) periferie
Global shift= doordat de semiperiferie zich verder ontwikkeld (doordat mnos hun industrie
naar lageloonlanden verplaatsen) verschuift de invloed vd triade= VS, EU, JAP
(centrumlanden) naar de semiperiferie
In kort: verschuiving v het economisch zwaarte punt en economische activiteiten zoals:
productie/transport/kapitaalstromen
Oorzaken hiervoor: lonen in deze gebieden lagerà door lagere arbeidskosten hogere
winsten
Spread effecten= positief effect voor (semi) periferie als gevolg v economische ontwikkeling
in centrum- rijker worden v centrum
- Het proces v global shift zorgt met name in semiperiferie voor investeringen/ banen
- De hogere welvaart in centrumlanden leidt tot meer vraag naar producten uit de
(semi) periferie = spread effect
, Backwash effecten= negatief effecten voor (semi) periferie als gevolg v economische
ontwikkeling in centrum- steeds armer worden v periferie
- periferie wordt steeds armer doordat het centrum kapitaal/ grondstoffen en mensen
onttrekt
- Fragmentarische globalisering= modernisering v maar een deel v samenlevingà
hierdoor ongelijke verdeling v vooruitgang tussen
gebieden/bedrijven/bevolkingsgroepen in een land dat in ontwikkeling is
- Leidt tot toename v regionale ongelijkheid= ongelijkheid in welzijn en welvaart in
gebieden
- Groei sociale ongelijkheid= ongelijkheid in leefomstandigheden: welvaart (arm en
rijk) / woonomstandigheden/ gezondheid- vooral in semiperiferie
Cultureel
Diffusie= verspreiden v cultuurelementen
à amerikanisering- lingua franca
Demografisch
Globalisering leidt tot welvaartsstijging:
- Daling geboorte-sterftecijfer
- Toename v migratiestromen:
door tijdruimte compressie= afnamen in de relatieve afstand (afstand uitgedrukt in
tijd/ geld/moeite)
Migranten naar centrum landen/ ontwikkelde semiperiferie landen
Regionale ongelijkheid stimuleert migratie
Ecologisch
- Door toename wereldwijde productie/ transportà toename vervuiling/ CO2
Reacties op globalisering
- Centrum beschermt eigen bedrijven tegen té goedkope import (concurrentie)
àsubsidies en importheffingen (sprake v protectionisme)
- Veel centrumlanden ontmoedigen immigratie (werkeloosheid, conflicten)
àalleen politieke vluchtelingen/ migranten m werkvergunning
- Blokvorming= het aangaan v politieke/ economische samenwerkingsverbanden v
groep landen
(bv economisch verband: handelsverdragen om onderlinge handel te bevorderen)
- Anders-globalisten= tegenstanders v huidige manier v globalisering (tegenstanders
v mondiale ongelijkheid/ milieuvervuiling etc)
àzetten zich af
Globalisering kan leiden tot regionalisme = streven naar politiek zelfbestuur
à als mensen het gevoel krijgen dat hun cul/eco/pol belangen in de geglobaliseerde wereld
ondergesneeuwd raken- streven ze naar voor v zelfbestuur
Het wereldsysteem= 3deling van de landen in de wereld: centrum, semiperiferie,
periferie
- Centrum= kerngebied: hoge welvaart/ mondiaal veel economische en politieke
invloed (meest ontwikkeld)
- Semiperiferie= tussenpositie (opkomende economieën/nieuwe industrielanden)
BRICS
- Periferie= randgebied: lage welvaart/ afhankelijk v ontwikkelingen en beslissing in
centrum (minst ontwikkeld)
Effecten v globalisering
Economisch
Centrum
Over algemeen positieve economische effectenà goeie infrastructuur/ hoog kennisniveauà
vestiging internationale bedrijven/ mno’s
Deze multinationale ondernemingen kunnen dankzij uitschuiving winsten vergroten
Uitschuiving/ outsourcing= proces v ruimtelijke verplaatsing v bedrijven/ onderdelen naar
nieuwe gebieden met aantrekkelijkere omstandigheden (bv lage lonen)
Uitbesteden v hoogwaardig werk (India) -telecom
Uitbesteden v laagwaardig werk (China) -made in china
Zowel winsten voor bedrijven als consumentenà daling v prijzen als gevolg v productie in
lageloonlanden
(semi) periferie
Global shift= doordat de semiperiferie zich verder ontwikkeld (doordat mnos hun industrie
naar lageloonlanden verplaatsen) verschuift de invloed vd triade= VS, EU, JAP
(centrumlanden) naar de semiperiferie
In kort: verschuiving v het economisch zwaarte punt en economische activiteiten zoals:
productie/transport/kapitaalstromen
Oorzaken hiervoor: lonen in deze gebieden lagerà door lagere arbeidskosten hogere
winsten
Spread effecten= positief effect voor (semi) periferie als gevolg v economische ontwikkeling
in centrum- rijker worden v centrum
- Het proces v global shift zorgt met name in semiperiferie voor investeringen/ banen
- De hogere welvaart in centrumlanden leidt tot meer vraag naar producten uit de
(semi) periferie = spread effect
, Backwash effecten= negatief effecten voor (semi) periferie als gevolg v economische
ontwikkeling in centrum- steeds armer worden v periferie
- periferie wordt steeds armer doordat het centrum kapitaal/ grondstoffen en mensen
onttrekt
- Fragmentarische globalisering= modernisering v maar een deel v samenlevingà
hierdoor ongelijke verdeling v vooruitgang tussen
gebieden/bedrijven/bevolkingsgroepen in een land dat in ontwikkeling is
- Leidt tot toename v regionale ongelijkheid= ongelijkheid in welzijn en welvaart in
gebieden
- Groei sociale ongelijkheid= ongelijkheid in leefomstandigheden: welvaart (arm en
rijk) / woonomstandigheden/ gezondheid- vooral in semiperiferie
Cultureel
Diffusie= verspreiden v cultuurelementen
à amerikanisering- lingua franca
Demografisch
Globalisering leidt tot welvaartsstijging:
- Daling geboorte-sterftecijfer
- Toename v migratiestromen:
door tijdruimte compressie= afnamen in de relatieve afstand (afstand uitgedrukt in
tijd/ geld/moeite)
Migranten naar centrum landen/ ontwikkelde semiperiferie landen
Regionale ongelijkheid stimuleert migratie
Ecologisch
- Door toename wereldwijde productie/ transportà toename vervuiling/ CO2
Reacties op globalisering
- Centrum beschermt eigen bedrijven tegen té goedkope import (concurrentie)
àsubsidies en importheffingen (sprake v protectionisme)
- Veel centrumlanden ontmoedigen immigratie (werkeloosheid, conflicten)
àalleen politieke vluchtelingen/ migranten m werkvergunning
- Blokvorming= het aangaan v politieke/ economische samenwerkingsverbanden v
groep landen
(bv economisch verband: handelsverdragen om onderlinge handel te bevorderen)
- Anders-globalisten= tegenstanders v huidige manier v globalisering (tegenstanders
v mondiale ongelijkheid/ milieuvervuiling etc)
àzetten zich af
Globalisering kan leiden tot regionalisme = streven naar politiek zelfbestuur
à als mensen het gevoel krijgen dat hun cul/eco/pol belangen in de geglobaliseerde wereld
ondergesneeuwd raken- streven ze naar voor v zelfbestuur
