Hoofdstuk 4 “Wetenschapsfilosofie”
4.2 Demarcatie van wetenschap en pseudowetenschap
Hoe goede wetenschap onderscheiden van pseudowetenschap= vals/ onecht
het demarcatieprobleem: waar is de scheidslijn tussen goede en slechte vormen v
wetenschap?
POPPER
Als de wetenschap over het criterium van falsifieerbaarheid bezit: indien er criteria op de
theorie kan worden gegeven en op grond hierdoor kan worden verworpen/ aangepast
=goed
Theorieën moeten altijd open staan voor kritiek ook als dat betekend dat ze hierdoor
verworpen worden
bijv- alle zwanen zijn wit > nee want ook zwarte zwaan
Popper was voorstander van Einstein: bereid zijn theorie te onderwerpen en zijn
‘relativiteitstheorie’ is falsifieerbaar
Popper was geen voorstander van Freuds psychoanalyse: er werden geen hypothese
voorop gesteld die falsifieerbaar waren, alleen maar bevestigingen (verificatie) en geen
weerleggingen- aannames konden niet gefalsifieerd worden
“op 12dec zal het sneeuwen volgend jaar in Am” VS “volgend jaar zal het sneeuwen in Am”
1e heeft hogere mate van falsibieerheid want preciezer
een theorie is van een hogere wetenschappelijke kwaliteit naarmate ze grotere empirische
risico’s neemt en naarmate ze meer pogingen tot falsificatie succesvol heeft doorstaan
Een wetenschappelijke theorie is nooit volledig
bewezen. Maar juist het feit dat ze altijd op
onverwachte weerleggingen kan botsen, is de
grootste kracht van wetenschappelijke kennis.
Verificatie en falsificatie
Verificatie: een theorie kan bevestigd worden
Falsificatie: het is mogelijk om een tegenbewijs te
vinden voor een bepaalde theorie
Volgens Popper kunnen theorieën niet geverifieerd worden
Falsificatie toont aan dat een theorie niet klopt volgens Popper is een theorie alleen
wetenschappelijk als het weerlegd kan worden
Bijv theorie alle zwanen zijn wit : elke x als je langs witte loopt= verifieerd
maar als je zwarte zwaan ziet= gefalsifieerd
De hypothese is dus te falsifiëren want laat zijn dat de uitspraak niet klopt juist de optie tot
falsificatie maakt het een wetenschappelijke theorie
maar heel veel theorieën zijn heel lastig/ onmogelijk te falsificeren
, Bijv bestaan v god: god is niet waarneembaar dus kan nooit getoond worden dan god niet
bestaat
De hypnose is dus niet falsifieerbaar- dus niet wetenschappelijk
Kritiek op het falsificationisme
Selffulfilling prophecy en cognitieve dissonantie: psychologische mechanismen die laten
zien dat mensen (en dus ook wetenschappers) eerder op zoek gaan naar bevestiging van
een theorie dan naar de weerlegging van een theorie.
Selffulfilling prophecy= je hebt een bepaald beeld bij een situatie en jouw verwachting is
dat het opnieuw zal gebeuren zoals jij het in jouw hoofd had. En je zult zien dat je gelijk
krijgt.
Cognitieve dissonantie= Het onbehaaglijke gevoel dat we krijgen als we iets vernemen dat
niet overeenkomt met de ideeën die we in ons hoofd hebben
Om dat ongemakkelijke gevoel te laten verdwijnen, treedt vaak het
mechanisme van zelfrechtvaardiging in werking: we gaan redenen
verzinnen om onze uitspraak, onze gedachte of ons gedrag te
rechtvaardigen
De paradigmaleer van Kuhn:
legt de nadruk op “context of discovery ” ipv “context of justification”
Paradigma=
1. Tijdens periode van normale wetenschap: wetenschappers delen de zelfde
theorieën en opvattingen en delen dus een paradigma.
2. Af en toe treden anomalieën (=afwijkingen) op, omdat er zaken opvallen die niet in
het heersende paradigma verklaard kunnen worden zorgt niet voor dat hele theorie
gelijk wordt verworpen pas na meerdere anomalieën:
3. Wetenschappelijke revolutie: De anomalieën zorgen voor een verschuiving naar de
kijk van het paradigma. Het oude paradigma voldoet niet meer.
4. Paradigmawisseling: Het oude paradigma wordt vervangen door een nieuw
paradigma. “What was a duck before the revolution is a rabbit after the revolution”.
5. Normale wetenschap: de geschiedenis herhaalt zich weer
Bijv “What was a duck before the revolution is a rabbit after the revolution”
Analyse v Kuhn werpt een probleem op voor Poppers criterium v
falsifieerbaarheid
4.2 Demarcatie van wetenschap en pseudowetenschap
Hoe goede wetenschap onderscheiden van pseudowetenschap= vals/ onecht
het demarcatieprobleem: waar is de scheidslijn tussen goede en slechte vormen v
wetenschap?
POPPER
Als de wetenschap over het criterium van falsifieerbaarheid bezit: indien er criteria op de
theorie kan worden gegeven en op grond hierdoor kan worden verworpen/ aangepast
=goed
Theorieën moeten altijd open staan voor kritiek ook als dat betekend dat ze hierdoor
verworpen worden
bijv- alle zwanen zijn wit > nee want ook zwarte zwaan
Popper was voorstander van Einstein: bereid zijn theorie te onderwerpen en zijn
‘relativiteitstheorie’ is falsifieerbaar
Popper was geen voorstander van Freuds psychoanalyse: er werden geen hypothese
voorop gesteld die falsifieerbaar waren, alleen maar bevestigingen (verificatie) en geen
weerleggingen- aannames konden niet gefalsifieerd worden
“op 12dec zal het sneeuwen volgend jaar in Am” VS “volgend jaar zal het sneeuwen in Am”
1e heeft hogere mate van falsibieerheid want preciezer
een theorie is van een hogere wetenschappelijke kwaliteit naarmate ze grotere empirische
risico’s neemt en naarmate ze meer pogingen tot falsificatie succesvol heeft doorstaan
Een wetenschappelijke theorie is nooit volledig
bewezen. Maar juist het feit dat ze altijd op
onverwachte weerleggingen kan botsen, is de
grootste kracht van wetenschappelijke kennis.
Verificatie en falsificatie
Verificatie: een theorie kan bevestigd worden
Falsificatie: het is mogelijk om een tegenbewijs te
vinden voor een bepaalde theorie
Volgens Popper kunnen theorieën niet geverifieerd worden
Falsificatie toont aan dat een theorie niet klopt volgens Popper is een theorie alleen
wetenschappelijk als het weerlegd kan worden
Bijv theorie alle zwanen zijn wit : elke x als je langs witte loopt= verifieerd
maar als je zwarte zwaan ziet= gefalsifieerd
De hypothese is dus te falsifiëren want laat zijn dat de uitspraak niet klopt juist de optie tot
falsificatie maakt het een wetenschappelijke theorie
maar heel veel theorieën zijn heel lastig/ onmogelijk te falsificeren
, Bijv bestaan v god: god is niet waarneembaar dus kan nooit getoond worden dan god niet
bestaat
De hypnose is dus niet falsifieerbaar- dus niet wetenschappelijk
Kritiek op het falsificationisme
Selffulfilling prophecy en cognitieve dissonantie: psychologische mechanismen die laten
zien dat mensen (en dus ook wetenschappers) eerder op zoek gaan naar bevestiging van
een theorie dan naar de weerlegging van een theorie.
Selffulfilling prophecy= je hebt een bepaald beeld bij een situatie en jouw verwachting is
dat het opnieuw zal gebeuren zoals jij het in jouw hoofd had. En je zult zien dat je gelijk
krijgt.
Cognitieve dissonantie= Het onbehaaglijke gevoel dat we krijgen als we iets vernemen dat
niet overeenkomt met de ideeën die we in ons hoofd hebben
Om dat ongemakkelijke gevoel te laten verdwijnen, treedt vaak het
mechanisme van zelfrechtvaardiging in werking: we gaan redenen
verzinnen om onze uitspraak, onze gedachte of ons gedrag te
rechtvaardigen
De paradigmaleer van Kuhn:
legt de nadruk op “context of discovery ” ipv “context of justification”
Paradigma=
1. Tijdens periode van normale wetenschap: wetenschappers delen de zelfde
theorieën en opvattingen en delen dus een paradigma.
2. Af en toe treden anomalieën (=afwijkingen) op, omdat er zaken opvallen die niet in
het heersende paradigma verklaard kunnen worden zorgt niet voor dat hele theorie
gelijk wordt verworpen pas na meerdere anomalieën:
3. Wetenschappelijke revolutie: De anomalieën zorgen voor een verschuiving naar de
kijk van het paradigma. Het oude paradigma voldoet niet meer.
4. Paradigmawisseling: Het oude paradigma wordt vervangen door een nieuw
paradigma. “What was a duck before the revolution is a rabbit after the revolution”.
5. Normale wetenschap: de geschiedenis herhaalt zich weer
Bijv “What was a duck before the revolution is a rabbit after the revolution”
Analyse v Kuhn werpt een probleem op voor Poppers criterium v
falsifieerbaarheid
