Hoofdstuk 1: Markten
1.1 Soorten markten
Soorten markten:
- Concrete markt: vragers en aanbieders komen op vaste plekken met elkaar in
contact
● Voorbeeld: veemarkt, veiling etc.
- Abstracte markt: optelsom van de totale vraag en het totale aanbod (meestal in één
land)
● Voorbeeld: computermarkt, automarkt etc.
● De abstracte markt is interessant voor economen
● De abstracte markt is vaak opgebouwd uit vele kleine concrete markten
(supermarkten, winkels etc.)
Bij alle markten geldt als de vraag groter wordt en aanbod verandert niet, dan stijgt de prijs.
Daarna kunnen a.g.v. de gestegen prijs, weer de vraag afnemen en het aanbod toenemen,
waardoor de marktprijs weer daalt.
De meest belangrijke markten:
- Goederen/dienstenmarkt
- Arbeidsmarkt
- Valutamarkt
- Vermogensmarkt
De omzet is te berekenen met de formule:
Omzet = verkoopprijs × afzet = P × q
,Hoofdstuk 2: Vraag: Op zoek naar een spijkerbroek
2.1 De vraag naar EasyBlue spijkerbroeken
Begrippen:
Betalingsbereidheid: hoeveel je bereid bent te betalen bij een bepaalde prijs
● Dit kan in een individuele vraagfunctie worden gezet (als het om 1 iemand gaat) en in
een grafiek (horizontaal = gevraagde hoeveelheid en verticaal = prijs)
● Betalingsbereidheid wordt ook beïnvloed door voorkeur, besteedbaar inkomen en
prijzen van andere producten
Ceteris paribus voorwaarde: het onderzoeken van één factor (de verklarende variabele) op
de andere ene factor (de te verklaren variabele), terwijl andere factoren constant/gelijk
blijven
Individuele vraagvergelijking: geeft verband tussen de prijs en eenmalige vraag van product
Collectieve vraagvergelijking: geeft verband tussen de prijs en totale vraag van een product
Algemene formule van een individuele vraagfunctie:
Qv = ...p + …
Qv: Hoeveelheid gevraagde
p: prijs
Vraag en aanbodlijn tekenen:
1. Bepaal de snijpunten van x-as met hoeveelheden en y-as met prijs. Stel p = 0 dan
wordt Q…
2. Vervolgens stel je Q = 0 dan wordt p…
3. Eventueel kun je ook nog Qv=Qa doen, daar komt dan een P uitlopen en die vul je in,
in of de vraagvergelijking. Of de aanbodvergelijking. Je hebt dan het snijpunt van de
vraag en aanbodlijn
Verschuiving over of langs de vraaglijn:
- Als de prijs van een product verandert, verandert de vraaglijn niet. Er vindt dan een
verschuiving plaats over (langs) de vraaglijn. Er is daarbij sprake van een negatief
verband.
Bijv. Prijs stijgt van 20 naar 35 euro en er wordt minder verkocht
- Als de prijs stijgt, daalt de vraag en als de prijs daalt, stijgt de vraag
,Verschuiving van de vraaglijn:
- Als de voorkeur naar een bepaald product toeneemt, als het inkomen stijgt, als de
prijzen van andere producten (substituten) stijgen, verschuift de (collectieve) vraaglijn
van dat product naar rechts
- Als de voorkeur naar een bepaald product afneemt, als het inkomen daalt, als de
prijzen van andere producten (substituten) dalen, verschuift de (collectieve) vraaglijn
van dat product naar links
Van individuele naar collectieve vraaglijn:
- De gezamenlijke vraag van alle consumenten is de collectieve vraag
(betalingsbereidheid) 🡪 alle individuele vragen samenvoegen (optellen)
- De collectieve vraaglijn is samen te stellen uit meerdere individuele vraaglijnen door
bij elke prijs de individuele hoeveelheden op te tellen
- In de collectieve vraaglijn kan een knik ontstaan als er door een klant geen vraag
meer wordt uitgeoefend bij een bepaalde prijs. In de collectieve vraagfunctie moet
die knik ook terug te vinden zijn door 2 formules
Bijv. Bij prijzen hoger dan € 80 geldt alleen het hellingsgetal van de lijn van Ilse
omdat Sanne dan geen vrager is
2.2 Hoe sterk reageert de vraag naar spijkerbroeken op een prijsverandering
Begrippen:
Prijselasticiteit van de vraag (Ev): geeft aan hoe sterk de vraag reageert op een
prijsverandering
● Oorzaak in de noemer (% prijs)
● Gevolg in de teller (% gevraagde hoeveelheid)
, ● Ev is over het algemeen een negatief verband, omdat de gevraagde hoeveelheid
daalt als de prijs stijgt en stijgt als de prijs daalt. Met de prijselasticiteit van de vraag
kunnen de gevolgen van prijsveranderingen voor de afzet en de omzet berekend
worden
Formule prijselasticiteit van de vraag:
𝑝𝑟𝑜𝑐𝑒𝑛𝑡𝑢𝑒𝑙𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑎𝑛𝑑𝑒𝑟𝑖𝑛𝑔 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝑔𝑒𝑣𝑟𝑎𝑎𝑔𝑑𝑒 ℎ𝑜𝑒𝑣𝑒𝑒𝑙ℎ𝑒𝑖𝑑 (𝑔𝑒𝑣𝑜𝑙𝑔)
Ev = 𝑝𝑟𝑜𝑐𝑒𝑛𝑡𝑢𝑒𝑙𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑎𝑛𝑑𝑒𝑟𝑖𝑛𝑔 𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠 (𝑜𝑜𝑟𝑧𝑎𝑎𝑘)
-1 < Ev < 0 inelastische vraag = zwak
Ev = 0 de vraag reageert helemaal niet op een prijsverandering: bijv. bij medicijnen
Ev < -1 elastische vraag = sterk
Indien de waarde van de prijselasticiteit van de vraag -2,1 bedraagt, wil dat zeggen dat een
prijsverhoging van 1% leidt tot een vraagdaling van 2,1% (1% × -2,1).
Een prijsverlaging van 3%, zal dus een vraagstijging van 6,3% (-3% × -2,1) veroorzaken.
Bij Ev = -1 is er een gelijkblijvende omzet
Voorbeeld:
De spijkerbroeken stijgt van € 40 naar € 44. De collectieve vraagfunctie is
Qv = -500P + 80000
Bereken de prijselasticiteit van de vraag naar spijkerbroeken bij deze prijsverandering en
geef aan of de vraag elastisch of inelastisch is met een omzetstijging of -daling.
Procentuele prijsverandering = (44-40)/40 x 100% = 10%
P = 40 → Qv = 60000
P = 44 → Qv = 58000
Procentuele vraagverandering = (58000 - 60000)60000 x 100% = -3,33%
−3,33%
Ev = 10% = - 0,3
De vraag is dus prijsinelastisch, want de procentuele vraagdaling is kleiner dan de
procentuele prijsstijging. Dus de omzet stijgt, want procentuele vraagdaling < procentuele
prijsstijging
1.1 Soorten markten
Soorten markten:
- Concrete markt: vragers en aanbieders komen op vaste plekken met elkaar in
contact
● Voorbeeld: veemarkt, veiling etc.
- Abstracte markt: optelsom van de totale vraag en het totale aanbod (meestal in één
land)
● Voorbeeld: computermarkt, automarkt etc.
● De abstracte markt is interessant voor economen
● De abstracte markt is vaak opgebouwd uit vele kleine concrete markten
(supermarkten, winkels etc.)
Bij alle markten geldt als de vraag groter wordt en aanbod verandert niet, dan stijgt de prijs.
Daarna kunnen a.g.v. de gestegen prijs, weer de vraag afnemen en het aanbod toenemen,
waardoor de marktprijs weer daalt.
De meest belangrijke markten:
- Goederen/dienstenmarkt
- Arbeidsmarkt
- Valutamarkt
- Vermogensmarkt
De omzet is te berekenen met de formule:
Omzet = verkoopprijs × afzet = P × q
,Hoofdstuk 2: Vraag: Op zoek naar een spijkerbroek
2.1 De vraag naar EasyBlue spijkerbroeken
Begrippen:
Betalingsbereidheid: hoeveel je bereid bent te betalen bij een bepaalde prijs
● Dit kan in een individuele vraagfunctie worden gezet (als het om 1 iemand gaat) en in
een grafiek (horizontaal = gevraagde hoeveelheid en verticaal = prijs)
● Betalingsbereidheid wordt ook beïnvloed door voorkeur, besteedbaar inkomen en
prijzen van andere producten
Ceteris paribus voorwaarde: het onderzoeken van één factor (de verklarende variabele) op
de andere ene factor (de te verklaren variabele), terwijl andere factoren constant/gelijk
blijven
Individuele vraagvergelijking: geeft verband tussen de prijs en eenmalige vraag van product
Collectieve vraagvergelijking: geeft verband tussen de prijs en totale vraag van een product
Algemene formule van een individuele vraagfunctie:
Qv = ...p + …
Qv: Hoeveelheid gevraagde
p: prijs
Vraag en aanbodlijn tekenen:
1. Bepaal de snijpunten van x-as met hoeveelheden en y-as met prijs. Stel p = 0 dan
wordt Q…
2. Vervolgens stel je Q = 0 dan wordt p…
3. Eventueel kun je ook nog Qv=Qa doen, daar komt dan een P uitlopen en die vul je in,
in of de vraagvergelijking. Of de aanbodvergelijking. Je hebt dan het snijpunt van de
vraag en aanbodlijn
Verschuiving over of langs de vraaglijn:
- Als de prijs van een product verandert, verandert de vraaglijn niet. Er vindt dan een
verschuiving plaats over (langs) de vraaglijn. Er is daarbij sprake van een negatief
verband.
Bijv. Prijs stijgt van 20 naar 35 euro en er wordt minder verkocht
- Als de prijs stijgt, daalt de vraag en als de prijs daalt, stijgt de vraag
,Verschuiving van de vraaglijn:
- Als de voorkeur naar een bepaald product toeneemt, als het inkomen stijgt, als de
prijzen van andere producten (substituten) stijgen, verschuift de (collectieve) vraaglijn
van dat product naar rechts
- Als de voorkeur naar een bepaald product afneemt, als het inkomen daalt, als de
prijzen van andere producten (substituten) dalen, verschuift de (collectieve) vraaglijn
van dat product naar links
Van individuele naar collectieve vraaglijn:
- De gezamenlijke vraag van alle consumenten is de collectieve vraag
(betalingsbereidheid) 🡪 alle individuele vragen samenvoegen (optellen)
- De collectieve vraaglijn is samen te stellen uit meerdere individuele vraaglijnen door
bij elke prijs de individuele hoeveelheden op te tellen
- In de collectieve vraaglijn kan een knik ontstaan als er door een klant geen vraag
meer wordt uitgeoefend bij een bepaalde prijs. In de collectieve vraagfunctie moet
die knik ook terug te vinden zijn door 2 formules
Bijv. Bij prijzen hoger dan € 80 geldt alleen het hellingsgetal van de lijn van Ilse
omdat Sanne dan geen vrager is
2.2 Hoe sterk reageert de vraag naar spijkerbroeken op een prijsverandering
Begrippen:
Prijselasticiteit van de vraag (Ev): geeft aan hoe sterk de vraag reageert op een
prijsverandering
● Oorzaak in de noemer (% prijs)
● Gevolg in de teller (% gevraagde hoeveelheid)
, ● Ev is over het algemeen een negatief verband, omdat de gevraagde hoeveelheid
daalt als de prijs stijgt en stijgt als de prijs daalt. Met de prijselasticiteit van de vraag
kunnen de gevolgen van prijsveranderingen voor de afzet en de omzet berekend
worden
Formule prijselasticiteit van de vraag:
𝑝𝑟𝑜𝑐𝑒𝑛𝑡𝑢𝑒𝑙𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑎𝑛𝑑𝑒𝑟𝑖𝑛𝑔 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝑔𝑒𝑣𝑟𝑎𝑎𝑔𝑑𝑒 ℎ𝑜𝑒𝑣𝑒𝑒𝑙ℎ𝑒𝑖𝑑 (𝑔𝑒𝑣𝑜𝑙𝑔)
Ev = 𝑝𝑟𝑜𝑐𝑒𝑛𝑡𝑢𝑒𝑙𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑎𝑛𝑑𝑒𝑟𝑖𝑛𝑔 𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠 (𝑜𝑜𝑟𝑧𝑎𝑎𝑘)
-1 < Ev < 0 inelastische vraag = zwak
Ev = 0 de vraag reageert helemaal niet op een prijsverandering: bijv. bij medicijnen
Ev < -1 elastische vraag = sterk
Indien de waarde van de prijselasticiteit van de vraag -2,1 bedraagt, wil dat zeggen dat een
prijsverhoging van 1% leidt tot een vraagdaling van 2,1% (1% × -2,1).
Een prijsverlaging van 3%, zal dus een vraagstijging van 6,3% (-3% × -2,1) veroorzaken.
Bij Ev = -1 is er een gelijkblijvende omzet
Voorbeeld:
De spijkerbroeken stijgt van € 40 naar € 44. De collectieve vraagfunctie is
Qv = -500P + 80000
Bereken de prijselasticiteit van de vraag naar spijkerbroeken bij deze prijsverandering en
geef aan of de vraag elastisch of inelastisch is met een omzetstijging of -daling.
Procentuele prijsverandering = (44-40)/40 x 100% = 10%
P = 40 → Qv = 60000
P = 44 → Qv = 58000
Procentuele vraagverandering = (58000 - 60000)60000 x 100% = -3,33%
−3,33%
Ev = 10% = - 0,3
De vraag is dus prijsinelastisch, want de procentuele vraagdaling is kleiner dan de
procentuele prijsstijging. Dus de omzet stijgt, want procentuele vraagdaling < procentuele
prijsstijging
