Hoofdstuk 1: Chemisch rekenen
§1 Atoombouw en periodiek systeem
Begrippen:
Atoommodel van Bohr: dit model is opgebouwd uit een kern met daarin positief geladen
protonen en ongeladen neutronen
Isotopen: atomen van hetzelfde element met hetzelfde aantal protonen maar die een
verschillend aantal neutronen in de kern hebben
Elektronenconfiguratie: de verdeling van elektronen over de verschillende schillen
Valentie-elektronen: elektronen in de buitenste schil
Atoommodel van Bohr
schil maximum aantal elektronen
K 2
L 8
M 18
kenmerken van deeltjes
deeltje positie massa (u) lading (e)
proton in de kern 1,0 1+
neutron in de kern 1,0 0
elektron in schillen om de kern 0,00055 1-
atoomnummer = aantal protonen
massagetal = aantal protonen + aantal neutronen
aantal protonen = aantal elektronen
3 manieren om massagetal weer te geven (chloor):
35
- 17
Cl
35
- Cl
- Cl-35
, Atoommassa en molecuulmassa:
- Atoommassa: som van het aantal protonen en het aantal neutronen
−27
● Atomaire massa-eenheid (proton en neutron)= u → 1,0 u = 1,66 · 10
● Bereken de atoommassa van een Au-197-atoom in kilogram.
Goud heeft atoomnummer 79 en bevat dus 79 protonen. De kern van dit
goudatoom bestaat verder uit 197-79 = 118 neutronen. De massa van het
goudatoom is 79 x 1,0 u + 118 x 1,0 u = 197,0 u.
1,0 u = 1,0 u = 1,66 · 10-27, dus 197,0 x 1,0 u = 1,66 · 10-27 = 3,27 · 10-25
kg
- Relatieve atoommassa: gewogen gemiddelde van de atoommassa´s van
verschillende isotopen
● Bereken de gemiddelde atoommassa van het element broom.
Broom kent twee isotopen, namelijk Br-79 en Br-81. Br-79 is 50,7% en Br-81
is 49,3% die in de natuur voorkomen. De atoommassa van Br-79 is 78,91834
u en Br-81 is 80,91629 u.
Gemiddelde atoommassa: 50,7 x 78,91834 + 49,3 x 80,91629100= 79,9 u
- Molecuulmassa: som van de massa van alle atomen in een molecuul
● Bereken de molecuulmassa van glucose in u.
De molecuulformule van glucose is C6H12O6
De atoommassa van koolstof: 12,01 u
De atoommassa van waterstof: 1,008 u
De atoommassa van zuurstof: 16,00 u
Dus de molecuulmassa van glucose is: 6 x 12,01 u + 12 x 1,008 u + 6 x 16,00
u = 180,16 u
Periodiek systeem opgedeeld in:
- Perioden: zeven horizontale rijen
- Groepen: achttien verticale kolommen
➔ Groep 18 = edelgassen
➔ Groep 17 = halogenen
➔ Groep 1 = alkalimetalen
➔ Groep 2 = aardalkalimetalen
Edelgasconfiguratie: houdt in dat elke stof wil lijken op een edelgas qua hoeveelheid
elektronen
● Andere atomen willen ook acht elektronen in de buitenste schil en kunnen dit
bereiken door elektronen af te staan, op te nemen, of te delen.
§1 Atoombouw en periodiek systeem
Begrippen:
Atoommodel van Bohr: dit model is opgebouwd uit een kern met daarin positief geladen
protonen en ongeladen neutronen
Isotopen: atomen van hetzelfde element met hetzelfde aantal protonen maar die een
verschillend aantal neutronen in de kern hebben
Elektronenconfiguratie: de verdeling van elektronen over de verschillende schillen
Valentie-elektronen: elektronen in de buitenste schil
Atoommodel van Bohr
schil maximum aantal elektronen
K 2
L 8
M 18
kenmerken van deeltjes
deeltje positie massa (u) lading (e)
proton in de kern 1,0 1+
neutron in de kern 1,0 0
elektron in schillen om de kern 0,00055 1-
atoomnummer = aantal protonen
massagetal = aantal protonen + aantal neutronen
aantal protonen = aantal elektronen
3 manieren om massagetal weer te geven (chloor):
35
- 17
Cl
35
- Cl
- Cl-35
, Atoommassa en molecuulmassa:
- Atoommassa: som van het aantal protonen en het aantal neutronen
−27
● Atomaire massa-eenheid (proton en neutron)= u → 1,0 u = 1,66 · 10
● Bereken de atoommassa van een Au-197-atoom in kilogram.
Goud heeft atoomnummer 79 en bevat dus 79 protonen. De kern van dit
goudatoom bestaat verder uit 197-79 = 118 neutronen. De massa van het
goudatoom is 79 x 1,0 u + 118 x 1,0 u = 197,0 u.
1,0 u = 1,0 u = 1,66 · 10-27, dus 197,0 x 1,0 u = 1,66 · 10-27 = 3,27 · 10-25
kg
- Relatieve atoommassa: gewogen gemiddelde van de atoommassa´s van
verschillende isotopen
● Bereken de gemiddelde atoommassa van het element broom.
Broom kent twee isotopen, namelijk Br-79 en Br-81. Br-79 is 50,7% en Br-81
is 49,3% die in de natuur voorkomen. De atoommassa van Br-79 is 78,91834
u en Br-81 is 80,91629 u.
Gemiddelde atoommassa: 50,7 x 78,91834 + 49,3 x 80,91629100= 79,9 u
- Molecuulmassa: som van de massa van alle atomen in een molecuul
● Bereken de molecuulmassa van glucose in u.
De molecuulformule van glucose is C6H12O6
De atoommassa van koolstof: 12,01 u
De atoommassa van waterstof: 1,008 u
De atoommassa van zuurstof: 16,00 u
Dus de molecuulmassa van glucose is: 6 x 12,01 u + 12 x 1,008 u + 6 x 16,00
u = 180,16 u
Periodiek systeem opgedeeld in:
- Perioden: zeven horizontale rijen
- Groepen: achttien verticale kolommen
➔ Groep 18 = edelgassen
➔ Groep 17 = halogenen
➔ Groep 1 = alkalimetalen
➔ Groep 2 = aardalkalimetalen
Edelgasconfiguratie: houdt in dat elke stof wil lijken op een edelgas qua hoeveelheid
elektronen
● Andere atomen willen ook acht elektronen in de buitenste schil en kunnen dit
bereiken door elektronen af te staan, op te nemen, of te delen.
