Hoofdstuk 3: Organische chemie
§1 Verbrandingsreacties
Begrippen:
Reactiewarmte( ΔE): de hoeveelheid energie die vrijkomt of de hoeveelheid energie die
nodig is bij een chemische reactie (in J mol-1)
● Exotherm: ΔE = Ereactieproducten - Ebeginstoffen < 0
● Endotherm: ΔE = Ereactieproducten - Ebeginstoffen > 0
Activeringsenergie (Eact): energie die nodig is om de reactie op gang te brengen
Verbrandingswarmte: hoeveelheid energie die vrijkomt per mol verbrande stof
Molair volume (Vm): volume dat één mol van elk willekeurig gas onder bepaalde
omstandigheden inneemt
● Ideaal gas bij T = 273,15 K: Vm = 22,414 dm3/mol = 22,414 L/mol
● Gasvormige stof bij T = 298 K: Vm = 24,5 dm3/mol = 24,5 L/mol
2 soorten energie-effecten bij reacties:
- Exotherme reactie: reactie waarbij energie vrijkomt, levert energie op, de
beginstoffen bevatten meer energie dan de reactieproducten (verbranding van
benzine) -
● Van binnen naar buiten (chemische energie naar buiten)
- Endotherme reactie: reactie dat constant energie nodig heeft, de reactieproducten
bevatten meer energie dan de beginstoffen (elektrolyse van water) +
● Van buiten naar binnen (chemische energie naar binnen)
, Molair volume (dm3 mol-1)
𝑉
Vm = 𝑛
Vm het molair volume in kubieke decimeter per mol (dm3 mol-1)
V volume in kubieke decimeter (dm3)
n aantal mol
§2 Organische verbindingen
Begrippen:
Organische verbindingen: moleculaire stoffen waarvan moleculen zijn opgebouwd uit
koolstof- en waterstofatomen (C- en H-atomen)
Koolwaterstoffen: stoffen waarvan de moleculen uit elementen koolstof en waterstof bestaan
(CxHy)
Isomeren: stoffen met dezelfde molecuulformule maar met een andere structuurformule
(andere stofeigenschappen)
Cyclische koolwaterstoffen: koolwaterstoffen met een ringstructuur
● Bevatten aromatische verbindingen (=benzeenderivaten of aromaten): organische
verbindingen die een benzeenring bevatten
Karakteristieke groep: atoom of atoomgroep die in molecuul voorkomt en op macroniveau
specifieke eigenschappen aan de stof toekent
2 categoriën koolwaterstoffen:
- Verzadigde koolwaterstoffen: aan elk koolstofatoom zit het maximale aantal
H-atomen gebonden
- Onverzadigde koolwaterstoffen: bevatten minder h-atomen, dubbele binding
aanwezig
Groepen koolwaterstoffen:
- Alkanen: CnH2n+2
● Verzadigde koolwaterstoffen, geen dubbele binding
➢ Cycloalkanen: CnH2n
● Verzadigde koolwaterstoffen, geen dubbele binding
- Alkenen: CnH2n
● Onverzadigde koolwaterstoffen, dubbele binding
➢ Alkynen: CnH2n−2
● Onverzadigde koolwaterstoffen, drievoudige binding
§1 Verbrandingsreacties
Begrippen:
Reactiewarmte( ΔE): de hoeveelheid energie die vrijkomt of de hoeveelheid energie die
nodig is bij een chemische reactie (in J mol-1)
● Exotherm: ΔE = Ereactieproducten - Ebeginstoffen < 0
● Endotherm: ΔE = Ereactieproducten - Ebeginstoffen > 0
Activeringsenergie (Eact): energie die nodig is om de reactie op gang te brengen
Verbrandingswarmte: hoeveelheid energie die vrijkomt per mol verbrande stof
Molair volume (Vm): volume dat één mol van elk willekeurig gas onder bepaalde
omstandigheden inneemt
● Ideaal gas bij T = 273,15 K: Vm = 22,414 dm3/mol = 22,414 L/mol
● Gasvormige stof bij T = 298 K: Vm = 24,5 dm3/mol = 24,5 L/mol
2 soorten energie-effecten bij reacties:
- Exotherme reactie: reactie waarbij energie vrijkomt, levert energie op, de
beginstoffen bevatten meer energie dan de reactieproducten (verbranding van
benzine) -
● Van binnen naar buiten (chemische energie naar buiten)
- Endotherme reactie: reactie dat constant energie nodig heeft, de reactieproducten
bevatten meer energie dan de beginstoffen (elektrolyse van water) +
● Van buiten naar binnen (chemische energie naar binnen)
, Molair volume (dm3 mol-1)
𝑉
Vm = 𝑛
Vm het molair volume in kubieke decimeter per mol (dm3 mol-1)
V volume in kubieke decimeter (dm3)
n aantal mol
§2 Organische verbindingen
Begrippen:
Organische verbindingen: moleculaire stoffen waarvan moleculen zijn opgebouwd uit
koolstof- en waterstofatomen (C- en H-atomen)
Koolwaterstoffen: stoffen waarvan de moleculen uit elementen koolstof en waterstof bestaan
(CxHy)
Isomeren: stoffen met dezelfde molecuulformule maar met een andere structuurformule
(andere stofeigenschappen)
Cyclische koolwaterstoffen: koolwaterstoffen met een ringstructuur
● Bevatten aromatische verbindingen (=benzeenderivaten of aromaten): organische
verbindingen die een benzeenring bevatten
Karakteristieke groep: atoom of atoomgroep die in molecuul voorkomt en op macroniveau
specifieke eigenschappen aan de stof toekent
2 categoriën koolwaterstoffen:
- Verzadigde koolwaterstoffen: aan elk koolstofatoom zit het maximale aantal
H-atomen gebonden
- Onverzadigde koolwaterstoffen: bevatten minder h-atomen, dubbele binding
aanwezig
Groepen koolwaterstoffen:
- Alkanen: CnH2n+2
● Verzadigde koolwaterstoffen, geen dubbele binding
➢ Cycloalkanen: CnH2n
● Verzadigde koolwaterstoffen, geen dubbele binding
- Alkenen: CnH2n
● Onverzadigde koolwaterstoffen, dubbele binding
➢ Alkynen: CnH2n−2
● Onverzadigde koolwaterstoffen, drievoudige binding
