Hoofdstuk 13: Analysetechnieken
§1 Analyse en onderzoek
2 vormen van analysetechnieken:
- Kwalitatieve analyse: identificatie van stoffen
- Kwantitatieve analyse: het nauwkeurig bepalen van een hoeveelheid stof
Scheidingsmethoden berusten op het verschil in stofeigenschappen:
● Verschil tussen indampen en destilleren: verschil in kookpunt van indampen is groter
dan bij destillatie + soorten mengsels zijn anders
● Wassen: scheiden van gasmengsels doordat bepaalde gassen wel oplossen in een
specifiek oplosmiddel en andere niet
○ Toegepast om sterke hydrofiele gassen of gassen die zure of basische
eigenschappen hebben uit een gasstroom te verwijderen
Reagentia:
- Reagens: stof die een selectieve, waarneembare reactie aangaat met een andere
stof, waardoor de aanwezigheid van die stof zichtbaar wordt gemaakt
aangetoonde stof reagens waarneming
koolstofdioxide (gas) kalkwater helder kalkwater wordt troebel/ witte suspensie
water wit kopersulfaat wit kopersulfaat wordt blauw
joodwater zetmeel er ontstaat een donkere stof
zwaveldioxide, zetmeel joodwater ontkleuring bij zwaveldioxide en
blauw,zwartkleuring bij zetmeel
onverzadigde broomwater het gelige broomwater ontkleurt
koolwaterstoffen C=C
zuurstof (gas) hou een gloeiende de houtspaander licht op (vlamt op)
houtspaander bij het gas
waterstof (gas) hou een vlammetje bij het gas er klinkt kort een hoge fluittoon/plofje (“blaf”)
, 3 soorten variabelen:
- Onafhankelijke variabele: grootheid die je varieert, dus je al al weet (x-as)
- Afhankelijke variabele: grootheid die je meet (y-as)
- Controlevariabele: factoren die je tijdens je onderzoek of meting constant houdt
(temperatuur, volume en concentratie)
§2 Chromatografie
Begrippen:
Chromatografie: scheidingsmethode die berust op het verschil in oplosbaarheid en
aanhechtingsvermogen van stoffen en de stationaire fase en mobiele fase
Dragermateriaal: vaste stof met een groot oppervlak waaraan de stationaire fase gehecht zit
Loopvloeistof: mengsel van vloeistoffen
● Eigenschappen van de gebruikte vloeistoffen bepalen voor een groot deel de
hydrofiele en hydrofobe eigenschappen van de mobiele en stationaire fase
○ Soms worden aan de loopvloeistof extra stoffen toegevoegd die het hydrofiele
of hydrofobe karakter van de stoffen in het monster vergroten
Analieten: de te analyseren stoffen in het chromatogram
2 fasensystemen van de werking van chromatografie. Berust op:
- Mobiele fase: oplosbaarheid in de loopvloeistof
● Vloeistof die langs het dragermateriaal beweegt. Stoffen die zich in deze
● fase bevinden, bewegen zich ten opzichte van de stationaire fase
- Stationaire fase: aanhechtingsvermogen aan papier
● Dun vloeistof laagje dat aan een vast dragermateriaal is gehecht. Stoffen die
zich in deze fase bevinden, staan stil ten opzichte van de mobiele fase
↓
Samen geven deze twee fases een verdelingsevenwicht:
3 vormen van chromatografie:
Papierchromatografie
Loopvloeistof met een met verschillende vloeistoffen
waarvan eentje aan het papier gaat hechten. Dit is dus een
hydrofiele stof en het bevindt zich dan in een stationaire
fase. De andere vloeistof bevindt zich dan in de mobiele
fase en vervoert stoffen die minder hydrofiel of hydrofoob
zijn. Hydrofobe stoffen/minder hydrofiele stoffen komen het
hoogst op het papier en hydrofiele stoffen lager op het
papier.
● Zeer hydrofobe stoffen zullen niet oplossen in
loopvloeistof en blijven op de startlijn
§1 Analyse en onderzoek
2 vormen van analysetechnieken:
- Kwalitatieve analyse: identificatie van stoffen
- Kwantitatieve analyse: het nauwkeurig bepalen van een hoeveelheid stof
Scheidingsmethoden berusten op het verschil in stofeigenschappen:
● Verschil tussen indampen en destilleren: verschil in kookpunt van indampen is groter
dan bij destillatie + soorten mengsels zijn anders
● Wassen: scheiden van gasmengsels doordat bepaalde gassen wel oplossen in een
specifiek oplosmiddel en andere niet
○ Toegepast om sterke hydrofiele gassen of gassen die zure of basische
eigenschappen hebben uit een gasstroom te verwijderen
Reagentia:
- Reagens: stof die een selectieve, waarneembare reactie aangaat met een andere
stof, waardoor de aanwezigheid van die stof zichtbaar wordt gemaakt
aangetoonde stof reagens waarneming
koolstofdioxide (gas) kalkwater helder kalkwater wordt troebel/ witte suspensie
water wit kopersulfaat wit kopersulfaat wordt blauw
joodwater zetmeel er ontstaat een donkere stof
zwaveldioxide, zetmeel joodwater ontkleuring bij zwaveldioxide en
blauw,zwartkleuring bij zetmeel
onverzadigde broomwater het gelige broomwater ontkleurt
koolwaterstoffen C=C
zuurstof (gas) hou een gloeiende de houtspaander licht op (vlamt op)
houtspaander bij het gas
waterstof (gas) hou een vlammetje bij het gas er klinkt kort een hoge fluittoon/plofje (“blaf”)
, 3 soorten variabelen:
- Onafhankelijke variabele: grootheid die je varieert, dus je al al weet (x-as)
- Afhankelijke variabele: grootheid die je meet (y-as)
- Controlevariabele: factoren die je tijdens je onderzoek of meting constant houdt
(temperatuur, volume en concentratie)
§2 Chromatografie
Begrippen:
Chromatografie: scheidingsmethode die berust op het verschil in oplosbaarheid en
aanhechtingsvermogen van stoffen en de stationaire fase en mobiele fase
Dragermateriaal: vaste stof met een groot oppervlak waaraan de stationaire fase gehecht zit
Loopvloeistof: mengsel van vloeistoffen
● Eigenschappen van de gebruikte vloeistoffen bepalen voor een groot deel de
hydrofiele en hydrofobe eigenschappen van de mobiele en stationaire fase
○ Soms worden aan de loopvloeistof extra stoffen toegevoegd die het hydrofiele
of hydrofobe karakter van de stoffen in het monster vergroten
Analieten: de te analyseren stoffen in het chromatogram
2 fasensystemen van de werking van chromatografie. Berust op:
- Mobiele fase: oplosbaarheid in de loopvloeistof
● Vloeistof die langs het dragermateriaal beweegt. Stoffen die zich in deze
● fase bevinden, bewegen zich ten opzichte van de stationaire fase
- Stationaire fase: aanhechtingsvermogen aan papier
● Dun vloeistof laagje dat aan een vast dragermateriaal is gehecht. Stoffen die
zich in deze fase bevinden, staan stil ten opzichte van de mobiele fase
↓
Samen geven deze twee fases een verdelingsevenwicht:
3 vormen van chromatografie:
Papierchromatografie
Loopvloeistof met een met verschillende vloeistoffen
waarvan eentje aan het papier gaat hechten. Dit is dus een
hydrofiele stof en het bevindt zich dan in een stationaire
fase. De andere vloeistof bevindt zich dan in de mobiele
fase en vervoert stoffen die minder hydrofiel of hydrofoob
zijn. Hydrofobe stoffen/minder hydrofiele stoffen komen het
hoogst op het papier en hydrofiele stoffen lager op het
papier.
● Zeer hydrofobe stoffen zullen niet oplossen in
loopvloeistof en blijven op de startlijn
