Fitvak:
Cursus
fitnesstrainer
B
Tiny
van
Egmond
Hoofdstuk
1:
De
moderne
fitnessprofessional
Kerncompetenties
fitnessprofessional:
vakkundige
begeleiding
en
objectieve
advisering
op
maat
op
het
gebied
van
fysieke
en
mentale
training,
gezonde
voeding
en
ontspanning.
Het
beïnvloeden
van
gedrag
en
het
coachen
bij
verandering
van
leefstijl
zal
een
steeds
belangrijkere
competentie
worden.
Een
fitnesstrainer
is
een
trainer
die
begeleidt
met
fitness.
Een
personal
trainer
is
een
begeleider
in
training
en
wordt
meestal
geconsulteerd
als
mensen
meer
persoonlijke
begeleiding
nodig
hebben
van
een
trainer
van
een
nog
deskundiger
niveau.
Een
leefstijlcoach
is
iemand
die
mensen
begeleidt
naar
een
gezondere
leefstijl.
De
fitnesstrainer-‐B
als
moderne
fitnessprofessional
zal
een
beweegadviseur
zijn,
met
de
kennis
en
ervaring
van
een
trainer
én
coach.
Competenties
fitnessprofessional:
• Begeleiden
van
klanten
• Verzorgen
van
trainingen/lessen
• Verzorgen
van
(sport)lessen
• Organiseren
van
activiteiten
van
het
fitnesscentrum
• Aansturen
van
sporttechnisch
kader
Hoofdstuk
2:
Gedragsverandering
Om
als
fitnessprofessional
aan
gedragsverandering
te
kunnen
werken,
is
het
daarom
zaak
om
meer
inzicht
te
krijgen
in
wat
gedrag
is,
hoe
onze
hersenen
werken
en
hoe
we
gedrag
kunnen
beïnvloeden.
Gedrag
bestaat
uit
waarneembare
handelingen
(direct
waarneembaar
voor
anderen
en
jezelf),
niet-‐
waarneembare
handelingen
(innerlijk
gedrag)
of
onbewuste
(reflexmatige)
handelingen.
Gedrag
is
dus
samen
te
vatten
als
de
acties
of
reacties
van
mensen
op
hun
omgeving.
Er
is
een
onderscheid
tussen
zichtbaar
en
onzichtbaar
gedrag.
Het
zichtbare
gedrag
wordt
vaak
veroorzaakt
door
ons
onzichtbare
gedrag.
Het
heeft
vaak
meer
zin
om
te
coachen
op
het
onzichtbare
gedrag,
aangezien
dat
doorwerkt
in
het
zichtbare
gedrag.
IJsberg
van
McClelland:
met
coachen
op
competentieontwikkeling
richt
een
coach
zich
met
name
op
het
coachen
onder
de
waterspiegel.
Krijg
je
daar
beweging,
dan
volgt
de
beweging
boven
de
ijsberg
‘vanzelfsprekend’.
,Overtuigingen
houden
voortdurend
de
van
buitenaf
komende
boodschappen
tegen
het
licht.
Ze
werken
als
filters
voor
je
waarneming
van
de
wereld
om
je
heen.
Normen
zijn
opvattingen
over
hoe
mensen
zich
in
bepaalde
situaties
wel
en
niet
dienen
te
gedragen.
Eigenschappen
zijn
competenties
die
jij
bezit
en
je
persoonlijke
kenmerken.
Motieven
bepaalt
de
richting
van
je
gedrag.
Ons
brein
is
ingericht
om
verandering
te
weerstaan.
Onze
hersenen
zijn
geëvolueerd
om
gedrag
te
automatiseren
in
de
hersenstam,
zodat
we
er
verder
niet
over
hoeven
na
te
denken.
Pas
als
onze
‘dierlijke
hersengebieden’
noodzaak
voelen
om
te
veranderen,
zijn
we
geneigd
daadwerkelijk
te
veranderen.
Kortom:
we
moeten
onze
hersenen
een
handje
helpen
als
we
slechte
gewoonten
willen
aanpakken
en
een
leefstijlverandering
succesvol
willen
realiseren.
Redenen
waarom
mensen
hun
gedrag
niet
aanpassen:
• De
noodzaak
ontbreekt
• Het
initiatief
komt
van
iemand
anders
• Er
worden
geen
concrete
voordelen
gezien
• Geen
beoordeling
• Te
veel
mislukte
veranderingspogingen
• Onvoldoende
uitleg
Gedragsverandering
op
het
gebied
van
beweging,
voeding
en
leefstijl
is
een
proces.
Voordat
je
een
persoon
kunt
adviseren,
activeren
en
motiveren,
is
het
belangrijk
om
te
weten
waar
die
persoon
staat.
Iedere
fase
in
een
veranderingsproces
vergt
een
specifieke
aanpak.
Proces
van
verandering
in
6
fasen
(M.F.K.
Balm):
1. Openstaan
2. Begrijpen
–
inzien
wat
nieuw
gedrag
inhoudt
3. Willen
-‐
voordelen
wegen
zwaarder
dan
nadelen
4. Kunnen
-‐
aankunnen
van
verandering
5. Doen
6. Volhouden
Transtheorethisch
Model
van
Gedragsverandering
(TTM)
Vier
componenten:
1. Fasen
van
gedragsverandering
• Voorbeschouwing
(precontemplatie)
–
mensen
die
niet
sporten
en
ook
niet
de
intentie
hebben
• Overpeinzing
(contemplatie)
–
mensen
die
niet
sporten,
maar
overdenken
om
dat
te
gaan
doen
• Voorbereiding
–
mensen
die
niet
of
onregelmatig
sporten,
maar
zich
hier
op
voorbereiden
• Actie
–
er
is
sprake
van
gedragsverandering
van
6
maanden,
waardoor
er
een
grote
kans
is
om
te
stoppen
met
sporten
• Handhaving
–
sporten
is
een
stabiele
factor
en
onderdeel
van
levensstijl
• Afronding/terugval
–
sportieve
mensen
kunnen
gedrag
behouden,
maar
kunnen
ook
terugvallen
in
oude
gedrag
, 2. Beslissingsbalans
De
beslissingsbalans
reflecteert
het
relatief
afwegen
door
een
individu
van
de
voor-‐
en
nadelen
van
bewegen.
Er
zijn
vier
dimensies
mogelijk
als
voordeel
of
nadeel
voor
gedragsverandering:
• Instrumentele
voor-‐
of
nadelen
voor
de
persoon
zelf
• Instrumentele
voor-‐of
nadelen
voor
personen
uit
de
omgeving
van
de
persoon
• Goed-‐
of
afkeuring
door
de
persoon
zelf
• Goed-‐
of
afkeuring
van
personen
uit
de
omgeving
van
de
persoon
3. Zelf
waargenomen
competentie/overtuiging
(Self-‐efficacy
Theory
van
Bandura)
De
mate
van
vertrouwen
dat
een
persoon
heeft
om
het
beoogde
gedrag
uit
te
oefenen
zonder
zich
te
laten
verleiden
tot
negatief
gedrag
en
de
mate
van
vertrouwen
dat
een
persoon
heeft
om
positief
gedrag
aan
te
pakken
in
uitdagende
situaties.
Kortom:
de
overtuiging
van
een
persoon
in
zijn
eigen
capaciteiten
om
persoonlijke,
sociale
en
omgevingsbarrières
te
overwinnen.
Gebaseerd
op
drie
pijlers:
• Verwachte
vertrouwen
in
het
gedrag
• Verwachte
resultaat
van
het
gedrag
• Verwachte
waarde
van
het
resultaat
Zelfvertrouwen
groeit
per
fase,
terwijl
de
verleiding
afneemt.
Er
ontstaat
een
stabiliteit,
rust
en
een
zekere
balans.
4. Veranderingsprocessen
5
cognitieve
processen:
• Bewustwording
vergroten
–
informatie
over
oorzaak,
gevolg
en
oplossing
• Dramatische
verlichting
–
emotioneel
geraakt
worden
• Omgeving
her
evalueren
–
evalueren
hoe
het
gezondheidsgedrag
de
sociale
omgeving
beïnvloedt
• Zelf
her
evalueren
–
evalueren
van
het
zelfbeeld
• Sociale
bevrijding
–
verhogen
van
maatschappelijke
kansen
5
gedragsprocessen:
• Tegenconditionering
–
aanleren
van
gezond
gedrag
dat
de
ongezonde
gewoonte
vervangt
• Helpende
relaties
–
zoek
en
omarm
zorg,
vertrouwen,
openheid,
acceptatie
en
steun
rondom
de
gedragsverandering
• Contingentie-‐management
–
vaststellen
van
gevolgen
van
bepaalde
handelingen
(belonen
en
straffen)
• Zelfbevrijding
–
vertrouwen
hebben
in
de
verandering
en
discipline
behouden
• Stimuluscontrole
–
vermijd
situaties,
personen
en
producten
die
aanzetten
tot
ongezond
gedrag
Stappenplan
1. Waar
heb
je
last
van?
2. Betrek
je
dit
op
jezelf?
Wat
is
het
lastige
punt
hier?
Zegt
de
sporter
het
bij
een
ander
neer,
dan
is
het
de
vraag
of
hij
wel
toe
is
aan
een
gedragsverandering.
3. Wat
wil
je
bereiken
op
dit
punt?
Formuleer
wat
je
wel
wilt.
4. Maak
van
dit
punt
je
prioriteit
en
vertoon
inzet
om
het
te
veranderen.
Wil
je
dat?
Ja
=
ga
door
naar
5.
Nee
=
richt
je
aandacht
bij
stap
1
op
wat
anders.
5. Maak
een
gedetailleerde
keten
van
als…dan…
van
het
probleem
samen
met
de
sporter.
Hoe
meer
details,
hoe
meer
houvast.
Vaak
is
de
eerste
Als-‐Dan
de
nuttigste
om
aan
te
pakken.
Probeer
in
te
zoomen
op
details,
om
zo
veel
houvast
te
hebben.
Hoe
kleiner
het
detail,
des
te
meer
kans
om
iets
kleins
opnieuw
aan
te
leren.
Cursus
fitnesstrainer
B
Tiny
van
Egmond
Hoofdstuk
1:
De
moderne
fitnessprofessional
Kerncompetenties
fitnessprofessional:
vakkundige
begeleiding
en
objectieve
advisering
op
maat
op
het
gebied
van
fysieke
en
mentale
training,
gezonde
voeding
en
ontspanning.
Het
beïnvloeden
van
gedrag
en
het
coachen
bij
verandering
van
leefstijl
zal
een
steeds
belangrijkere
competentie
worden.
Een
fitnesstrainer
is
een
trainer
die
begeleidt
met
fitness.
Een
personal
trainer
is
een
begeleider
in
training
en
wordt
meestal
geconsulteerd
als
mensen
meer
persoonlijke
begeleiding
nodig
hebben
van
een
trainer
van
een
nog
deskundiger
niveau.
Een
leefstijlcoach
is
iemand
die
mensen
begeleidt
naar
een
gezondere
leefstijl.
De
fitnesstrainer-‐B
als
moderne
fitnessprofessional
zal
een
beweegadviseur
zijn,
met
de
kennis
en
ervaring
van
een
trainer
én
coach.
Competenties
fitnessprofessional:
• Begeleiden
van
klanten
• Verzorgen
van
trainingen/lessen
• Verzorgen
van
(sport)lessen
• Organiseren
van
activiteiten
van
het
fitnesscentrum
• Aansturen
van
sporttechnisch
kader
Hoofdstuk
2:
Gedragsverandering
Om
als
fitnessprofessional
aan
gedragsverandering
te
kunnen
werken,
is
het
daarom
zaak
om
meer
inzicht
te
krijgen
in
wat
gedrag
is,
hoe
onze
hersenen
werken
en
hoe
we
gedrag
kunnen
beïnvloeden.
Gedrag
bestaat
uit
waarneembare
handelingen
(direct
waarneembaar
voor
anderen
en
jezelf),
niet-‐
waarneembare
handelingen
(innerlijk
gedrag)
of
onbewuste
(reflexmatige)
handelingen.
Gedrag
is
dus
samen
te
vatten
als
de
acties
of
reacties
van
mensen
op
hun
omgeving.
Er
is
een
onderscheid
tussen
zichtbaar
en
onzichtbaar
gedrag.
Het
zichtbare
gedrag
wordt
vaak
veroorzaakt
door
ons
onzichtbare
gedrag.
Het
heeft
vaak
meer
zin
om
te
coachen
op
het
onzichtbare
gedrag,
aangezien
dat
doorwerkt
in
het
zichtbare
gedrag.
IJsberg
van
McClelland:
met
coachen
op
competentieontwikkeling
richt
een
coach
zich
met
name
op
het
coachen
onder
de
waterspiegel.
Krijg
je
daar
beweging,
dan
volgt
de
beweging
boven
de
ijsberg
‘vanzelfsprekend’.
,Overtuigingen
houden
voortdurend
de
van
buitenaf
komende
boodschappen
tegen
het
licht.
Ze
werken
als
filters
voor
je
waarneming
van
de
wereld
om
je
heen.
Normen
zijn
opvattingen
over
hoe
mensen
zich
in
bepaalde
situaties
wel
en
niet
dienen
te
gedragen.
Eigenschappen
zijn
competenties
die
jij
bezit
en
je
persoonlijke
kenmerken.
Motieven
bepaalt
de
richting
van
je
gedrag.
Ons
brein
is
ingericht
om
verandering
te
weerstaan.
Onze
hersenen
zijn
geëvolueerd
om
gedrag
te
automatiseren
in
de
hersenstam,
zodat
we
er
verder
niet
over
hoeven
na
te
denken.
Pas
als
onze
‘dierlijke
hersengebieden’
noodzaak
voelen
om
te
veranderen,
zijn
we
geneigd
daadwerkelijk
te
veranderen.
Kortom:
we
moeten
onze
hersenen
een
handje
helpen
als
we
slechte
gewoonten
willen
aanpakken
en
een
leefstijlverandering
succesvol
willen
realiseren.
Redenen
waarom
mensen
hun
gedrag
niet
aanpassen:
• De
noodzaak
ontbreekt
• Het
initiatief
komt
van
iemand
anders
• Er
worden
geen
concrete
voordelen
gezien
• Geen
beoordeling
• Te
veel
mislukte
veranderingspogingen
• Onvoldoende
uitleg
Gedragsverandering
op
het
gebied
van
beweging,
voeding
en
leefstijl
is
een
proces.
Voordat
je
een
persoon
kunt
adviseren,
activeren
en
motiveren,
is
het
belangrijk
om
te
weten
waar
die
persoon
staat.
Iedere
fase
in
een
veranderingsproces
vergt
een
specifieke
aanpak.
Proces
van
verandering
in
6
fasen
(M.F.K.
Balm):
1. Openstaan
2. Begrijpen
–
inzien
wat
nieuw
gedrag
inhoudt
3. Willen
-‐
voordelen
wegen
zwaarder
dan
nadelen
4. Kunnen
-‐
aankunnen
van
verandering
5. Doen
6. Volhouden
Transtheorethisch
Model
van
Gedragsverandering
(TTM)
Vier
componenten:
1. Fasen
van
gedragsverandering
• Voorbeschouwing
(precontemplatie)
–
mensen
die
niet
sporten
en
ook
niet
de
intentie
hebben
• Overpeinzing
(contemplatie)
–
mensen
die
niet
sporten,
maar
overdenken
om
dat
te
gaan
doen
• Voorbereiding
–
mensen
die
niet
of
onregelmatig
sporten,
maar
zich
hier
op
voorbereiden
• Actie
–
er
is
sprake
van
gedragsverandering
van
6
maanden,
waardoor
er
een
grote
kans
is
om
te
stoppen
met
sporten
• Handhaving
–
sporten
is
een
stabiele
factor
en
onderdeel
van
levensstijl
• Afronding/terugval
–
sportieve
mensen
kunnen
gedrag
behouden,
maar
kunnen
ook
terugvallen
in
oude
gedrag
, 2. Beslissingsbalans
De
beslissingsbalans
reflecteert
het
relatief
afwegen
door
een
individu
van
de
voor-‐
en
nadelen
van
bewegen.
Er
zijn
vier
dimensies
mogelijk
als
voordeel
of
nadeel
voor
gedragsverandering:
• Instrumentele
voor-‐
of
nadelen
voor
de
persoon
zelf
• Instrumentele
voor-‐of
nadelen
voor
personen
uit
de
omgeving
van
de
persoon
• Goed-‐
of
afkeuring
door
de
persoon
zelf
• Goed-‐
of
afkeuring
van
personen
uit
de
omgeving
van
de
persoon
3. Zelf
waargenomen
competentie/overtuiging
(Self-‐efficacy
Theory
van
Bandura)
De
mate
van
vertrouwen
dat
een
persoon
heeft
om
het
beoogde
gedrag
uit
te
oefenen
zonder
zich
te
laten
verleiden
tot
negatief
gedrag
en
de
mate
van
vertrouwen
dat
een
persoon
heeft
om
positief
gedrag
aan
te
pakken
in
uitdagende
situaties.
Kortom:
de
overtuiging
van
een
persoon
in
zijn
eigen
capaciteiten
om
persoonlijke,
sociale
en
omgevingsbarrières
te
overwinnen.
Gebaseerd
op
drie
pijlers:
• Verwachte
vertrouwen
in
het
gedrag
• Verwachte
resultaat
van
het
gedrag
• Verwachte
waarde
van
het
resultaat
Zelfvertrouwen
groeit
per
fase,
terwijl
de
verleiding
afneemt.
Er
ontstaat
een
stabiliteit,
rust
en
een
zekere
balans.
4. Veranderingsprocessen
5
cognitieve
processen:
• Bewustwording
vergroten
–
informatie
over
oorzaak,
gevolg
en
oplossing
• Dramatische
verlichting
–
emotioneel
geraakt
worden
• Omgeving
her
evalueren
–
evalueren
hoe
het
gezondheidsgedrag
de
sociale
omgeving
beïnvloedt
• Zelf
her
evalueren
–
evalueren
van
het
zelfbeeld
• Sociale
bevrijding
–
verhogen
van
maatschappelijke
kansen
5
gedragsprocessen:
• Tegenconditionering
–
aanleren
van
gezond
gedrag
dat
de
ongezonde
gewoonte
vervangt
• Helpende
relaties
–
zoek
en
omarm
zorg,
vertrouwen,
openheid,
acceptatie
en
steun
rondom
de
gedragsverandering
• Contingentie-‐management
–
vaststellen
van
gevolgen
van
bepaalde
handelingen
(belonen
en
straffen)
• Zelfbevrijding
–
vertrouwen
hebben
in
de
verandering
en
discipline
behouden
• Stimuluscontrole
–
vermijd
situaties,
personen
en
producten
die
aanzetten
tot
ongezond
gedrag
Stappenplan
1. Waar
heb
je
last
van?
2. Betrek
je
dit
op
jezelf?
Wat
is
het
lastige
punt
hier?
Zegt
de
sporter
het
bij
een
ander
neer,
dan
is
het
de
vraag
of
hij
wel
toe
is
aan
een
gedragsverandering.
3. Wat
wil
je
bereiken
op
dit
punt?
Formuleer
wat
je
wel
wilt.
4. Maak
van
dit
punt
je
prioriteit
en
vertoon
inzet
om
het
te
veranderen.
Wil
je
dat?
Ja
=
ga
door
naar
5.
Nee
=
richt
je
aandacht
bij
stap
1
op
wat
anders.
5. Maak
een
gedetailleerde
keten
van
als…dan…
van
het
probleem
samen
met
de
sporter.
Hoe
meer
details,
hoe
meer
houvast.
Vaak
is
de
eerste
Als-‐Dan
de
nuttigste
om
aan
te
pakken.
Probeer
in
te
zoomen
op
details,
om
zo
veel
houvast
te
hebben.
Hoe
kleiner
het
detail,
des
te
meer
kans
om
iets
kleins
opnieuw
aan
te
leren.
