HC: Anatomie van het zenuwstelsel:
bouwplan van de grote hersenen II
Witte stof
• Associatie-vezels
Bevinden zich binnen 1 hemisfeer, dus niet enkel een hersenblaasje maar ook 1 hemisfeer.
Verbinden gebieden van gyri aan elkaar. Korte vezels = brae artuatus. Langere vezels kan ook,
verschillende kwabben met elkaar verbinden = fasciculi. Verbinden schors-delen binnen een
hemisfeer.
Functie: door verbinden van schors delen kun je output generen: denk aan een voorlezen
van een geschreven wordt, visuele input komt binnen op de area striata in de occipitaal kwab. Dit
moet gekoppeld worden met een receptieve spraakgebied van Wernicke in de g. temporales sup,
en vervolgens naar het expressieve spraakcentrum van Broca in de g. frontalis inferior. Vandaar af
lopen weer vezels naar de g. precentralis, waardoor een motorische aansturing start en dus het
gelezen woord uitgesproken kan worden.
Nazeggen van gehoord woord: info niet binnen op area striata maar op de g. temporales
transversi (Herschl) en vervolgens dezelfde route —> Wernicke, Broca, g. precentralis
Er zijn ook multimodale schorsvelden, waar informatie geïntegreerd wordt (geheugen opslag bijv.).
Er is evolutionaire toename is associatieve schors i.h.b. prefrontaal. Veel dieren hebben unimodale
gebieden op de schors, maar vooral apen en mensen hebben multimodale gebieden. Mensen
onderscheiden zich door hun prefrontale multimodale gebieden, dit wordt gezien als de
• Commissurale vezels
Verbinden gebieden tussen twee hemisferen met elkaar. Dit kan homo- of heterotopen gebieden
(dezelfde gyri of heel andere gebieden) zijn. Het corpus callosum is het belangrijkste gebied, hier
lopen de vezels van de neocortex en worden zo met elkaar verbonden. De commissura fornicis en
anterior verbinden oudere schorsdelen met elkaar, maar vooral de balk is belangrijk. Al deze
structuren maken per de nitie uit van het telencephalon impar, aangezien ze hier uit ontwikkelen.
Telecephalon is een longitudinale scheiding waar in zich de drie structuren gaan
ontwikkelen (balk en commissura). Eerst zijn ze ongeveer even groot, maar de balk gaat harder
groeien dan de andere twee, waardoor die over de twee commissura komt te liggen maar ook over
het diencephalon. Er is dus enorme expansie van de balk met name door de groei van de
hemisferen en de cortex velden die dus ook meer verbindingen nodig hebben.
Op een transversale doorsnede zien we noemen we het niet meer het corpus callosum
maar het forceps minor (ventrale zijde) en de forceps major (dorsale zijde). Balk heeft een C-vorm,
waardoor je hem niet overal even groot ziet uiteraard.
Transversaal: Binnen de basale kernen noemen we het capsula interna, ligt het daar
voorbij in de richting van de cortex noemen we het corona radiata. Capsula interna delen we ook
nog op in lateralis … en waar niks is noemen we genu.
• Projectie-vezels
Alle andere type vezels, met name vezels die zich niet houden aan de grenzen van de
hersenblaasjes. Ze verbinden dus verschillende delen van het CZS met elkaar (telencephalon met
mesencephalon bijv.). Een van de belangrijkste hiervan is de corona radiata en de capsula interna
(eigenlijk dezelfde structuur), die natuurlijk de cortex verbinden met het ruggenmerg en langs
vrijwel alle hersenblaasjes lopen. Vezels voorbij de balk (bij de cortex) noemen we de corona
radiata, onder de balk noemen we ze de capsula interna. Het zijn zowel ascenderende (afferent)
als decenderende (efferent) vezels. De penduculus cerebri is hier ook zichtbaar, hier komen veel
vezels van de ascenderende systeem (DUS NIET DESCENDERENDE / EFFERENT).
De pyramidebaan is de belangrijkste efferente bundel. Ontspringt met name uit de g.
precentralis, daalt af via capsula interna, penduculus cerebri is het mesencephalon en 90% kruizen
fi fi
bouwplan van de grote hersenen II
Witte stof
• Associatie-vezels
Bevinden zich binnen 1 hemisfeer, dus niet enkel een hersenblaasje maar ook 1 hemisfeer.
Verbinden gebieden van gyri aan elkaar. Korte vezels = brae artuatus. Langere vezels kan ook,
verschillende kwabben met elkaar verbinden = fasciculi. Verbinden schors-delen binnen een
hemisfeer.
Functie: door verbinden van schors delen kun je output generen: denk aan een voorlezen
van een geschreven wordt, visuele input komt binnen op de area striata in de occipitaal kwab. Dit
moet gekoppeld worden met een receptieve spraakgebied van Wernicke in de g. temporales sup,
en vervolgens naar het expressieve spraakcentrum van Broca in de g. frontalis inferior. Vandaar af
lopen weer vezels naar de g. precentralis, waardoor een motorische aansturing start en dus het
gelezen woord uitgesproken kan worden.
Nazeggen van gehoord woord: info niet binnen op area striata maar op de g. temporales
transversi (Herschl) en vervolgens dezelfde route —> Wernicke, Broca, g. precentralis
Er zijn ook multimodale schorsvelden, waar informatie geïntegreerd wordt (geheugen opslag bijv.).
Er is evolutionaire toename is associatieve schors i.h.b. prefrontaal. Veel dieren hebben unimodale
gebieden op de schors, maar vooral apen en mensen hebben multimodale gebieden. Mensen
onderscheiden zich door hun prefrontale multimodale gebieden, dit wordt gezien als de
• Commissurale vezels
Verbinden gebieden tussen twee hemisferen met elkaar. Dit kan homo- of heterotopen gebieden
(dezelfde gyri of heel andere gebieden) zijn. Het corpus callosum is het belangrijkste gebied, hier
lopen de vezels van de neocortex en worden zo met elkaar verbonden. De commissura fornicis en
anterior verbinden oudere schorsdelen met elkaar, maar vooral de balk is belangrijk. Al deze
structuren maken per de nitie uit van het telencephalon impar, aangezien ze hier uit ontwikkelen.
Telecephalon is een longitudinale scheiding waar in zich de drie structuren gaan
ontwikkelen (balk en commissura). Eerst zijn ze ongeveer even groot, maar de balk gaat harder
groeien dan de andere twee, waardoor die over de twee commissura komt te liggen maar ook over
het diencephalon. Er is dus enorme expansie van de balk met name door de groei van de
hemisferen en de cortex velden die dus ook meer verbindingen nodig hebben.
Op een transversale doorsnede zien we noemen we het niet meer het corpus callosum
maar het forceps minor (ventrale zijde) en de forceps major (dorsale zijde). Balk heeft een C-vorm,
waardoor je hem niet overal even groot ziet uiteraard.
Transversaal: Binnen de basale kernen noemen we het capsula interna, ligt het daar
voorbij in de richting van de cortex noemen we het corona radiata. Capsula interna delen we ook
nog op in lateralis … en waar niks is noemen we genu.
• Projectie-vezels
Alle andere type vezels, met name vezels die zich niet houden aan de grenzen van de
hersenblaasjes. Ze verbinden dus verschillende delen van het CZS met elkaar (telencephalon met
mesencephalon bijv.). Een van de belangrijkste hiervan is de corona radiata en de capsula interna
(eigenlijk dezelfde structuur), die natuurlijk de cortex verbinden met het ruggenmerg en langs
vrijwel alle hersenblaasjes lopen. Vezels voorbij de balk (bij de cortex) noemen we de corona
radiata, onder de balk noemen we ze de capsula interna. Het zijn zowel ascenderende (afferent)
als decenderende (efferent) vezels. De penduculus cerebri is hier ook zichtbaar, hier komen veel
vezels van de ascenderende systeem (DUS NIET DESCENDERENDE / EFFERENT).
De pyramidebaan is de belangrijkste efferente bundel. Ontspringt met name uit de g.
precentralis, daalt af via capsula interna, penduculus cerebri is het mesencephalon en 90% kruizen
fi fi
