Freud
igmund Freud heeft een specifieke idee van wat kinderen doormaken vanaf hun jongste leeftijd. Hij
slaagt erin om zijn ideeën in vijf verschillende fasen te onderscheiden.
1. Orale fase (geboorte tot 1,5 jaar)
De orale fase is de eerste fase van deze ontwikkeling. Dit gebeurd op de eerste 18 maanden.
In deze fase ontstaat er een band tussen een kind en haar/zijn moeder. De focus ligt bij de
mond. De lust wordt gehaald uit de borsten van de moeder, duimpje en voorwerpen. In dit
stadium heeft het Es de grootste invloed omdat het Ich nog in ontwikkeling is. Zijn
handelingen zijn dus gebaseerd op lustprincipe.
2. Anale fase (1,5 tot 2 à 3 jaar)
In de tweede fase begint het kind alles helemaal alleen te willen doen. Het kind wordt
geïntrigeerd door de erogene zone van de anus. De peuters willen in deze fase hun eigen zin
doorzetten zonder dat er een oppositie is. Het kind probeert dus zelfstandig te zijn wat
frustrerend kan worden voor de ouders. De anale fase vormt een conflict tussen het Es, Ich
en Über-ich.
3. Fallische fase (3 tot 6 à 7 jaar)
In de derde fase zijn de geslachtsdelen volgens Freud belangrijk. Men moet natuurlijk nog is
het achterhoofd houden dat een kind nog een kind is en dus nog onvolwassen is. Kinderen
beginnen in een bewuste manier hun lichaam te ontdekken, niet alleen die van hen maar ook
van andere kinderen en van de ouders.
Kinderen gaan zich vaak aangetrokken voelen door hun ouders. Meisjes zullen aangetrokken
worden door de vaders en jongens door hun moeder. Zo kan er het gevoel ontstaan dat
bijvoorbeeld een meisje in concurrentie is met haar moeder voor de vader. Voor jongens
gebeurt het natuurlijk ook maar andersom.
Nadien ontstaat er jalousie tussen meisjes en jongens omdat ze beseffen dat het niet
hetzelfde geslacht hebben. Dit lijdt voor de jongens tot castratieangst. Dit noemen we
penisnijd.
4. Latentie fase (7 tot 11 à 12 jaar)
Na de derde komt natuurlijk de vierde fase. Het kind hecht hier minder interesse aan zijn
geslachtsdelen en die van anderen. Zij willen tal van dingen weten over wat er rondom hen
gebeurd. Ze zullen meer abstract denken.
5. Genitale fase (12 tot volwassenheid)
De vijfde en laatste fase van de psychoseksuele fase is de genitale fase. Deze fase kan men
beschrijven als een evolutie van de seksualiteit. Het kind wordt nu volwassen en dus is een
orgasme, ejaculatie en zwangerschap mogelijk. De persoonlijkheid van het kind/ volwassen
wordt dan omschreven als een persoon die tevreden is met zichzelf als alles optimaal
verlopen is natuurlijk. De persoon is geduldig, moedig,… Het individu toont dan ook
interesse in heteroseksueel contact.
Freud zegt dat er sprake is van 3 persoonlijkheden:
1) ID: primitieve aangeboren delen van de persoonlijkheid
2) Ego: rationeel en redelijk deel van de persoonlijkheid
3) Superego: geweten à in bedwang kunnen houden (ontwikkelt zich rond 5/6 jaar)
, Piaget
Jean Piaget gaat ervan uit dat kinderen de wereld actief onderzoeken en er een eigen beeld van
vormen. Piaget onderscheid vier stadia in de cognitieve ontwikkeling:
Het sensori-motorische stadium, van nul tot twee jaar. Het kind handelt vooral op basis van
zintuiglijke indrukken.
Het pre-operationele stadium, van twee tot zeven jaar. Het kind is intensief bezig met
taalverwerving. Het denken is nog sterk egocentrisch.
Het concreet-operationele stadium, van zeven tot elf jaar. Het kind ziet meer logische
verbanden en denkt zakelijker, minder egocentrisch.
Het formeel-operationele stadium, vanaf twaalf jaar. Het kind kan abstract denken en
oplossingen in gedachten testen.
Verschil tussen Freud en Piaget
Volgens Piaget ontwikkelt de mens zich door nieuwe ervaringen in het bestaand schema (in je hoofd)
toe te voegen, assimilatie, of door het schema helemaal te veranderen door ervaringen die je
opdoet, accommodatie. Freud zoekt de motoriek van de ontwikkeling voornamelijk bij libido
(seksuele energie). Dus Freud richt zich meer op de fysieke ontwikkeling en Piaget op de geestelijke
ontwikkeling.
(Feldman, R. (2012). Ontwikkelingspsychologie. Amsterdam: Pearson Education Benelux)
Overeenkomsten Freud en Piaget
Freud en Piaget gaan allebei van verschillende ontwikkelingsstadia uit, maar beiden zien de analyse
van de kindertijd als basis om de volwassen mens te begrijpen. Ze zagen beide de overeenkomsten
tussen kinderen en volwassenen. Beide ontwikkelingen zijn gebaseerd op een stadiamodel waar
verschillende leeftijden aan vast zitten namelijk:
Leeftijdscategorie van Piaget: Leeftijdscategorie Freud:
- Geboorte - 2 jaar - Geboorte tot 12-18 maanden
- 2 - 7 jaar - 12-18 maanden tot 3 jaar
- 12 jaar tot volwassenheid. - 3 tot 5-6 jaar
- 5-6 jaar tot adolescentie
- Adolescentie tot volwassenheid
igmund Freud heeft een specifieke idee van wat kinderen doormaken vanaf hun jongste leeftijd. Hij
slaagt erin om zijn ideeën in vijf verschillende fasen te onderscheiden.
1. Orale fase (geboorte tot 1,5 jaar)
De orale fase is de eerste fase van deze ontwikkeling. Dit gebeurd op de eerste 18 maanden.
In deze fase ontstaat er een band tussen een kind en haar/zijn moeder. De focus ligt bij de
mond. De lust wordt gehaald uit de borsten van de moeder, duimpje en voorwerpen. In dit
stadium heeft het Es de grootste invloed omdat het Ich nog in ontwikkeling is. Zijn
handelingen zijn dus gebaseerd op lustprincipe.
2. Anale fase (1,5 tot 2 à 3 jaar)
In de tweede fase begint het kind alles helemaal alleen te willen doen. Het kind wordt
geïntrigeerd door de erogene zone van de anus. De peuters willen in deze fase hun eigen zin
doorzetten zonder dat er een oppositie is. Het kind probeert dus zelfstandig te zijn wat
frustrerend kan worden voor de ouders. De anale fase vormt een conflict tussen het Es, Ich
en Über-ich.
3. Fallische fase (3 tot 6 à 7 jaar)
In de derde fase zijn de geslachtsdelen volgens Freud belangrijk. Men moet natuurlijk nog is
het achterhoofd houden dat een kind nog een kind is en dus nog onvolwassen is. Kinderen
beginnen in een bewuste manier hun lichaam te ontdekken, niet alleen die van hen maar ook
van andere kinderen en van de ouders.
Kinderen gaan zich vaak aangetrokken voelen door hun ouders. Meisjes zullen aangetrokken
worden door de vaders en jongens door hun moeder. Zo kan er het gevoel ontstaan dat
bijvoorbeeld een meisje in concurrentie is met haar moeder voor de vader. Voor jongens
gebeurt het natuurlijk ook maar andersom.
Nadien ontstaat er jalousie tussen meisjes en jongens omdat ze beseffen dat het niet
hetzelfde geslacht hebben. Dit lijdt voor de jongens tot castratieangst. Dit noemen we
penisnijd.
4. Latentie fase (7 tot 11 à 12 jaar)
Na de derde komt natuurlijk de vierde fase. Het kind hecht hier minder interesse aan zijn
geslachtsdelen en die van anderen. Zij willen tal van dingen weten over wat er rondom hen
gebeurd. Ze zullen meer abstract denken.
5. Genitale fase (12 tot volwassenheid)
De vijfde en laatste fase van de psychoseksuele fase is de genitale fase. Deze fase kan men
beschrijven als een evolutie van de seksualiteit. Het kind wordt nu volwassen en dus is een
orgasme, ejaculatie en zwangerschap mogelijk. De persoonlijkheid van het kind/ volwassen
wordt dan omschreven als een persoon die tevreden is met zichzelf als alles optimaal
verlopen is natuurlijk. De persoon is geduldig, moedig,… Het individu toont dan ook
interesse in heteroseksueel contact.
Freud zegt dat er sprake is van 3 persoonlijkheden:
1) ID: primitieve aangeboren delen van de persoonlijkheid
2) Ego: rationeel en redelijk deel van de persoonlijkheid
3) Superego: geweten à in bedwang kunnen houden (ontwikkelt zich rond 5/6 jaar)
, Piaget
Jean Piaget gaat ervan uit dat kinderen de wereld actief onderzoeken en er een eigen beeld van
vormen. Piaget onderscheid vier stadia in de cognitieve ontwikkeling:
Het sensori-motorische stadium, van nul tot twee jaar. Het kind handelt vooral op basis van
zintuiglijke indrukken.
Het pre-operationele stadium, van twee tot zeven jaar. Het kind is intensief bezig met
taalverwerving. Het denken is nog sterk egocentrisch.
Het concreet-operationele stadium, van zeven tot elf jaar. Het kind ziet meer logische
verbanden en denkt zakelijker, minder egocentrisch.
Het formeel-operationele stadium, vanaf twaalf jaar. Het kind kan abstract denken en
oplossingen in gedachten testen.
Verschil tussen Freud en Piaget
Volgens Piaget ontwikkelt de mens zich door nieuwe ervaringen in het bestaand schema (in je hoofd)
toe te voegen, assimilatie, of door het schema helemaal te veranderen door ervaringen die je
opdoet, accommodatie. Freud zoekt de motoriek van de ontwikkeling voornamelijk bij libido
(seksuele energie). Dus Freud richt zich meer op de fysieke ontwikkeling en Piaget op de geestelijke
ontwikkeling.
(Feldman, R. (2012). Ontwikkelingspsychologie. Amsterdam: Pearson Education Benelux)
Overeenkomsten Freud en Piaget
Freud en Piaget gaan allebei van verschillende ontwikkelingsstadia uit, maar beiden zien de analyse
van de kindertijd als basis om de volwassen mens te begrijpen. Ze zagen beide de overeenkomsten
tussen kinderen en volwassenen. Beide ontwikkelingen zijn gebaseerd op een stadiamodel waar
verschillende leeftijden aan vast zitten namelijk:
Leeftijdscategorie van Piaget: Leeftijdscategorie Freud:
- Geboorte - 2 jaar - Geboorte tot 12-18 maanden
- 2 - 7 jaar - 12-18 maanden tot 3 jaar
- 12 jaar tot volwassenheid. - 3 tot 5-6 jaar
- 5-6 jaar tot adolescentie
- Adolescentie tot volwassenheid
