Ontwikkelingsgeografie aantekeningen

College 1
1. Welke veranderingen beschrijft Rosling (gapminder) op het gebied van
welvaartsverdeling in de wereld?
De wereld bestaat niet meer uit rijk en arm zoals in 1960. Er is een middenklasse
ontstaan waar nu de meeste mensen onder vallen. De hoeveelheid mensen die arm zijn,
is in aantal gelijk gebleven.

2. Hoe verklaart hij de verbetering van levensomstandigheden?
De levensomstandigheden verbeteren als de zorg en het onderwijs verbetert. Wanneer
gezinnen kleiner worden zal de zorg beter worden en het onderwijs daardoor ook.

3. Wat is nodig om de kwaliteit van het bestaan in lageinkomenslanden te
verbeteren?
Geboortecijfer zal omlaag moeten gaan.


Armoede:
 kwetsbaarheid/onzekerheid
 zichzelf versterkend/vicieuze cirkel
 dimensies: economisch, sociaal, politiek



College 2

1960: arme wereld vs rijke wereld (derde wereld landen)

World Bank Classification
Brazilië: hoog midden
Mali: laag
Zimbabwe: laag

Het BNP: bruto nationaal product (in het Engels GNP) = alle inkomens en inkomsten optellen +
uit buitenland ontvangen inkomsten
BNI/hoofd: BNI waarde van de binnenlandse + buitenlandse verdiensten.
Het BNI/hoofd is het BNI gedeeld door het aantal mensen dat in dat land woont.

Nadelen meten welvaart:
Data zijn zeer onbetrouwbaar
Houdt geen rekening met koopkrachtverschillen tussen landen
Laat geen sociale ongelijkheid zien
Laat geen regionale ongelijkheid zien
Niet opgenomen: informele sector, ruilhandel, zelfvoorziening

Welvaart zegt niks over welzijn.

PPP (inkomen per hoofd)
De berekening van het BNI/hoofd geeft een vertekend beeld van de levensomstandigheden.
Levensonderhoud is goedkoper in arme landen.
Bij BNI/hoofd omgerekend naar koopkracht pariteit (PPP) is rekening gehouden met
prijsverschillen.

, Meten van ontwikkelingsstatus: welvaart en welzijn.
HDI: Human Development Index
http://hdr.undp.org/en/data

Welvaart: metingen van de Wereldbank m.b.v. het BNI/hoofd.
Indeling in vier groepen: hoog, midden hoog, midden laag, laag.

Welzijn: metingen van het UNDP m.b.v. de HDI=Human Development Index
1. Inkomen per hoofd (PPP)
2. Gemiddelde levensverwachting
3. Alfabetiseringsgraad
4. Aantal jaren schoolopleiding.


Absolute armoede (komt niet overal voor)
 De fysieke armoedegrens, een internationaal armoedecriterium dat door de
Wereldbank is vastgesteld op een individueel besteedbaar inkomen van 1,25
dollar per dag.
 Er leven mondiaal gezien, ongeveer 1miljard mensen onder die grens.

Relatieve armoede (als jouw levensstandaard lager is dan de levensstandaard wat in jouw
omgeving normaal is, dit komt overal voor) wordt binnen een land gemeten, naar de
maatstaven van dat land.

Vormen van ongelijkheid die wereldwijd overal voorkomen:
 Regionale ongelijkheid = sociaal-economische verschillen tussen gebieden
 Sociale ongelijkheid = ongelijkheid in welvaart en welzijn tussen bewoners
binnen een land: de elite en de massa.

Sociale ongelijkheid heeft drie dimensies:
 Economische ongelijkheid: ongelijkheid in inkomen en bezit
 Sociale ongelijkheid: ongelijkheid in toegang tot werk, scholing en gezondheid
 Politieke ongelijkheid: ongelijkheid in status en macht
 Sociale ongelijkheid: vaak het grootst in de 'emerging economies' zoals Brazilië,
Thailand, Mexico en Indonesië

Rijke gebieden noemen we 'het centrum', arme gebieden noemen we 'de periferie'.
Die regionale ongelijkheid kan zich op verschillende ruimtelijke schalen voordoen:
 Lokaal: krottenwijken vs villawijken
 Regionaal: platteland vs stad
 Nationaal: centrum vs periferie
 Mondiaal: rijke landen vs arme landen



Meten sociale ongelijkheid
De maat voor sociale ongelijkheid is de Gini-index/coëfficiënt.
De Lorenzcurve is een visuele vertaling van de Gini-coëfficiënt: hoe krommer de lijn, des te
groter de sociale ongelijkheid is.