Hoofdstuk 6 - Regenten en
Vorsten
6.1 Strijd, onafhankelijkheid en de grote mogendheid
In 1648 is het Vrede van Munster, de Republiek der Zeven Verenigde
Nederlanden is een belangrijke internationale rol gaan spelen. Ze winnen hier de
oorlog van Spanje.
6.1.1 Door eendracht worden kleine zaken groot
Veel verbazing van andere landen, dat we de vorst hadden afgezet en er geen
nieuwe kwam.
De gewesten waren erg zelfstandig. De vraag was dan ook ligt de macht bij de
zelfstandige gewesten of bij de Staten-Generaal (centralisatie = besturen vanuit
één punt)
Unie van Utrecht = Dit is het enige bestand die in de tijd van de Republiek der
Zeven Verenigde Nederlanden bestond. Hierin staat de basis voor het
staatsbestel. Hier staan ook dingen in die nooit zijn uitgekomen (zoals;
gezamenlijke munt, geen volksleger maar een huurleger)
Statenbond= de Republiek leek niet echt op een eenheidsstaat, maar op een
statenbond. Dit betekend dat het lijkt alsof de gewesten afzonderlijke staten
vormen.
Gewestelijke staten: Deze hebben een wetgevende en uitvoerende taak. Eén of
twee keer per jaar wordt er vergaderd met alle gewesten. Alleen Holland doet dit
vier keer per jaar. Dit gebeurd in Den Haag in het Binnenhof.
Er zijn 2 belangrijke ambtenaren in de gewestelijke staten:
1. Stadhouder: Bevoegdheden voor de rechtspraak en voor benoemingen in
de stadsbesturen. Een stadhouder is onder de admiraal-generaal
aanvoerder van het leger.
2. Raadpensionaris: onderhoud de contacten met de gezanten in het
buitenland en speelt een belangrijke rol in de buitenlandse politiek
Staten – Generaal: De gewestelijke staten sturen afgevaardigden naar de Staten-
Generaal die in Den Haag plaats vindt. Deze leden heten Hoog-Mogenden.
Afgevaardigden die komen met een lastbrief naar de Staten-Generaal. Als ze dan
toch niet iets moeten overleggen, moesten ze weer terug. Dit was veel reistijd.
Later vergaderde ze constant en waren er tussenpersonen die zorgden voor het
contact. Onderwerpen waarover vergaderd moest worden; Sluiten van vrede,
afsluiten van verdragen, verklaren van de oorlog, het opleggen van financiële
verplichtingen.
Vaak werd het gewest belang voorop gesteld ipv het staatsbelang.
6.1.2 Eindelijk onafhankelijk
Duinkerker kapers: Maurits moet hun gaan uitschakelen. Dit gaat hij met veel
tegenzin doen. Hij komt uiteindelijk in een oorlog met iemand anders. Deze wint
hij maar hij schakelt niet de Duinkerker kapers uit.
Ze willen weer hereniging van de zuidelijke en noordelijke Lage Landen. Dit is
echter niet mogelijk want het noorden gaat niet akkoord met een aantal punten.
Er wordt daarom het twaalfjarig bestand aangemaakt. Dit betekend dat voor 12
Vorsten
6.1 Strijd, onafhankelijkheid en de grote mogendheid
In 1648 is het Vrede van Munster, de Republiek der Zeven Verenigde
Nederlanden is een belangrijke internationale rol gaan spelen. Ze winnen hier de
oorlog van Spanje.
6.1.1 Door eendracht worden kleine zaken groot
Veel verbazing van andere landen, dat we de vorst hadden afgezet en er geen
nieuwe kwam.
De gewesten waren erg zelfstandig. De vraag was dan ook ligt de macht bij de
zelfstandige gewesten of bij de Staten-Generaal (centralisatie = besturen vanuit
één punt)
Unie van Utrecht = Dit is het enige bestand die in de tijd van de Republiek der
Zeven Verenigde Nederlanden bestond. Hierin staat de basis voor het
staatsbestel. Hier staan ook dingen in die nooit zijn uitgekomen (zoals;
gezamenlijke munt, geen volksleger maar een huurleger)
Statenbond= de Republiek leek niet echt op een eenheidsstaat, maar op een
statenbond. Dit betekend dat het lijkt alsof de gewesten afzonderlijke staten
vormen.
Gewestelijke staten: Deze hebben een wetgevende en uitvoerende taak. Eén of
twee keer per jaar wordt er vergaderd met alle gewesten. Alleen Holland doet dit
vier keer per jaar. Dit gebeurd in Den Haag in het Binnenhof.
Er zijn 2 belangrijke ambtenaren in de gewestelijke staten:
1. Stadhouder: Bevoegdheden voor de rechtspraak en voor benoemingen in
de stadsbesturen. Een stadhouder is onder de admiraal-generaal
aanvoerder van het leger.
2. Raadpensionaris: onderhoud de contacten met de gezanten in het
buitenland en speelt een belangrijke rol in de buitenlandse politiek
Staten – Generaal: De gewestelijke staten sturen afgevaardigden naar de Staten-
Generaal die in Den Haag plaats vindt. Deze leden heten Hoog-Mogenden.
Afgevaardigden die komen met een lastbrief naar de Staten-Generaal. Als ze dan
toch niet iets moeten overleggen, moesten ze weer terug. Dit was veel reistijd.
Later vergaderde ze constant en waren er tussenpersonen die zorgden voor het
contact. Onderwerpen waarover vergaderd moest worden; Sluiten van vrede,
afsluiten van verdragen, verklaren van de oorlog, het opleggen van financiële
verplichtingen.
Vaak werd het gewest belang voorop gesteld ipv het staatsbelang.
6.1.2 Eindelijk onafhankelijk
Duinkerker kapers: Maurits moet hun gaan uitschakelen. Dit gaat hij met veel
tegenzin doen. Hij komt uiteindelijk in een oorlog met iemand anders. Deze wint
hij maar hij schakelt niet de Duinkerker kapers uit.
Ze willen weer hereniging van de zuidelijke en noordelijke Lage Landen. Dit is
echter niet mogelijk want het noorden gaat niet akkoord met een aantal punten.
Er wordt daarom het twaalfjarig bestand aangemaakt. Dit betekend dat voor 12
