Socrates; leerlingen begrippen laten aanleren is niet zinvol
Etymologie; wat betekent een woord oorspronkelijk
Filosofie heeft een relatie met taal (taalfilosofen), begrippen nodig om te denken en waar te nemen
dus die begrippen sturen
Philos: begeren, liefhebben
Sophia: wijsheid
Filosofie; wijsbegeerte
Wijsbegeerte is een houding, geen bezit
Kennis kun je wel bezitten
Het Griekse woord 'logos' verwijst naar een bepaalde manier van denken over de wereld. Voor
filosofie en logos was er 'mythos'. Dit is een bepaalde manier van denken die de wereld in een
context van bovennatuurlijke oorzaken plaatste. Het voordeel van mythes is dat het een
maatschappij schiep waarin gebeurtenissen een betekenis hadden. Het nadeel is dat het de
maatschappij star maakten, ze hielden vernieuwing tegen.
De eerste Griekse filosofen waren eigenlijk wetenschappers, maar dat zagen zij toen niet in.
Het gebied van dogma's wordt steeds kleiner, maar het gebied van filosofie wordt ook steeds kleiner
Filosofie neemt veel vaker ruimte in van theologie, neemt steeds vaker dogma's aan. Als de
wetenschap groeit, groeit de filosofie mee
Russel; we willen zo veel kennis hebben, maar hebben nog geen onderzoek gedaan; dus maar
filosofie doen
Filosofische vragen worden alleen maar meer
Relatie met ethiek; begin van filosofie (reden van start filosofie; wat is moreel gezien een goed leven)
Het is niet vanzelfsprekend dat je hetzelfde leven gaat leiden als je ouders. Als culturen bij elkaar
komen ga je kijken naar anderen en vraag je je bij jezelf af hoe het ook kan. Vraag blijft wat is een
moreel goed leven.
Wijnberghe; .. leidt tot synisme
Als waarheid niet meer bestaat (iedereen denkt wat anders), hoe kunnen we dan nog samen leven?
Definitie van filosofie: verwondering over wat vanzelfsprekend leek omdat je het zo geleerd hebt / je
zo gesocialiseerd bent.
Sinds de Grieken filosoferen mensen
Socrates: alles is een kwestie van definitie, hiervoor is een gesprek nodig
Doel: begripsverheldering, zodat je weet dat veel kennis gebaseerd is op aannames. Mensen hebben
alleen maar meningen, geen kennis. Ze weten niet wat de begrippen die ze gebruiken precies
inhouden.
Aristoteles: de mens is een denkend wezen. Het denken maakt me tot mens.
Maggee: niemand kan ons een grotere dienst bewijzen dan ons te tonen wat er mankeert aan wat
we denken
Een vraag waarbij een zintuigelijk antwoord gegeven kan worden is geen filosofische vraag (regent
het buiten, is dus geen filosofische vraag)
Opkomst filosofie, relatie met opkomst democratie
Als je een motief hebt, heb je meer vrijheid om te kiezen (faire trade hagelslag)
, College 2
Oude filosofen zijn Grieken
Voor historici is het moeilijk om filosofen uit het verleden te definiëren. Filosofen vroeger noemde
zichzelf wetenschappers, maar tegenwoordig zouden wij hen geen wetenschappers noemen. Wie
bepaalt dus wat een filosoof/wetenschapper is? Wij tegenwoordig of de mensen vroeger zelf?
Filosofie is het verhelderen van abstracte begrippen via logisch denken
Basis = ethiek
Hoe bezorg ik mezelf een goed leven? Is een vraag die Griekse filosofen zich afvragen
Causaliteit (wetenschapsvraag; hoe?): oorzaak gevolg relatie. Als je de oorzaak weet kun je het
veranderen
Wetenschappelijk ingesteld: hoe wordt de mens ziek?
Filosofisch ingesteld: waarom gebeurt iets überhaupt; waarom wordt de mens ziek of wat is ziek zijn
eigenlijk?
Waarom/waartoe moet ik opvoeden: wijsgerige pedagogiek
Hoe voed ik op: empirische of wetenschappelijke pedagogiek
Relatie opkomst filosofie met uitvallen van autoriteit; wegvallen autoriteit of ingewijde/priester die
iets weet wat wij gewone mensen niet weten
Connie Palmen; scepticisme (houding van twijfel), niet denk lui
Twee vormen van scepticisme:
Methodisch scepticisme: een houding van argwaan over een bepaalde bewering. Een
methode waarbij je aan zekerheden twijfelt om een stap verder te komen (kritisch zijn).
Positief
Inhoudelijk scepticisme: een houding waarbij je er van uitgaat dat waarheid door de mens
niet te bereiken is. Argwaan tegenover alle kennis. De mens heeft niet voldoende vermogens
om de waarheid te kennen. Ons kenvermogen schiet te kort. Mensen hebben ieder hun
eigen waarheid. Negatief
Palmen noemt zich een sceptisch metafysicus.
Metafysicus: een redelijk verhaal ontwerpen over hoe dingen te duiden. Wat ze betekenen. Voorbij
wat we waarnemen.
Scepticus: en die verhalen elke keer zelf ook weer afbreken.
Westerse filosofie
Begint met de Griekse denkers
6e eeuw voor Christus
Sociologen zouden vragen waarom daar en waarom toen? Contact met andere
beschavingen/culturen en men had vrije tijd om te gaan filosoferen
Voor de 6e eeuw; mythologische periode: de vertelling leert over de goden, die de plaats bepalen
van de mens
De mens stelt daarover geen vragen;
De mens gaat op in de ervaring en neemt geen afstand van die wereld
In de tijd van de mythen werden er verhalen gezongen, men kon het daardoor beter onthouden.
Etymologie; wat betekent een woord oorspronkelijk
Filosofie heeft een relatie met taal (taalfilosofen), begrippen nodig om te denken en waar te nemen
dus die begrippen sturen
Philos: begeren, liefhebben
Sophia: wijsheid
Filosofie; wijsbegeerte
Wijsbegeerte is een houding, geen bezit
Kennis kun je wel bezitten
Het Griekse woord 'logos' verwijst naar een bepaalde manier van denken over de wereld. Voor
filosofie en logos was er 'mythos'. Dit is een bepaalde manier van denken die de wereld in een
context van bovennatuurlijke oorzaken plaatste. Het voordeel van mythes is dat het een
maatschappij schiep waarin gebeurtenissen een betekenis hadden. Het nadeel is dat het de
maatschappij star maakten, ze hielden vernieuwing tegen.
De eerste Griekse filosofen waren eigenlijk wetenschappers, maar dat zagen zij toen niet in.
Het gebied van dogma's wordt steeds kleiner, maar het gebied van filosofie wordt ook steeds kleiner
Filosofie neemt veel vaker ruimte in van theologie, neemt steeds vaker dogma's aan. Als de
wetenschap groeit, groeit de filosofie mee
Russel; we willen zo veel kennis hebben, maar hebben nog geen onderzoek gedaan; dus maar
filosofie doen
Filosofische vragen worden alleen maar meer
Relatie met ethiek; begin van filosofie (reden van start filosofie; wat is moreel gezien een goed leven)
Het is niet vanzelfsprekend dat je hetzelfde leven gaat leiden als je ouders. Als culturen bij elkaar
komen ga je kijken naar anderen en vraag je je bij jezelf af hoe het ook kan. Vraag blijft wat is een
moreel goed leven.
Wijnberghe; .. leidt tot synisme
Als waarheid niet meer bestaat (iedereen denkt wat anders), hoe kunnen we dan nog samen leven?
Definitie van filosofie: verwondering over wat vanzelfsprekend leek omdat je het zo geleerd hebt / je
zo gesocialiseerd bent.
Sinds de Grieken filosoferen mensen
Socrates: alles is een kwestie van definitie, hiervoor is een gesprek nodig
Doel: begripsverheldering, zodat je weet dat veel kennis gebaseerd is op aannames. Mensen hebben
alleen maar meningen, geen kennis. Ze weten niet wat de begrippen die ze gebruiken precies
inhouden.
Aristoteles: de mens is een denkend wezen. Het denken maakt me tot mens.
Maggee: niemand kan ons een grotere dienst bewijzen dan ons te tonen wat er mankeert aan wat
we denken
Een vraag waarbij een zintuigelijk antwoord gegeven kan worden is geen filosofische vraag (regent
het buiten, is dus geen filosofische vraag)
Opkomst filosofie, relatie met opkomst democratie
Als je een motief hebt, heb je meer vrijheid om te kiezen (faire trade hagelslag)
, College 2
Oude filosofen zijn Grieken
Voor historici is het moeilijk om filosofen uit het verleden te definiëren. Filosofen vroeger noemde
zichzelf wetenschappers, maar tegenwoordig zouden wij hen geen wetenschappers noemen. Wie
bepaalt dus wat een filosoof/wetenschapper is? Wij tegenwoordig of de mensen vroeger zelf?
Filosofie is het verhelderen van abstracte begrippen via logisch denken
Basis = ethiek
Hoe bezorg ik mezelf een goed leven? Is een vraag die Griekse filosofen zich afvragen
Causaliteit (wetenschapsvraag; hoe?): oorzaak gevolg relatie. Als je de oorzaak weet kun je het
veranderen
Wetenschappelijk ingesteld: hoe wordt de mens ziek?
Filosofisch ingesteld: waarom gebeurt iets überhaupt; waarom wordt de mens ziek of wat is ziek zijn
eigenlijk?
Waarom/waartoe moet ik opvoeden: wijsgerige pedagogiek
Hoe voed ik op: empirische of wetenschappelijke pedagogiek
Relatie opkomst filosofie met uitvallen van autoriteit; wegvallen autoriteit of ingewijde/priester die
iets weet wat wij gewone mensen niet weten
Connie Palmen; scepticisme (houding van twijfel), niet denk lui
Twee vormen van scepticisme:
Methodisch scepticisme: een houding van argwaan over een bepaalde bewering. Een
methode waarbij je aan zekerheden twijfelt om een stap verder te komen (kritisch zijn).
Positief
Inhoudelijk scepticisme: een houding waarbij je er van uitgaat dat waarheid door de mens
niet te bereiken is. Argwaan tegenover alle kennis. De mens heeft niet voldoende vermogens
om de waarheid te kennen. Ons kenvermogen schiet te kort. Mensen hebben ieder hun
eigen waarheid. Negatief
Palmen noemt zich een sceptisch metafysicus.
Metafysicus: een redelijk verhaal ontwerpen over hoe dingen te duiden. Wat ze betekenen. Voorbij
wat we waarnemen.
Scepticus: en die verhalen elke keer zelf ook weer afbreken.
Westerse filosofie
Begint met de Griekse denkers
6e eeuw voor Christus
Sociologen zouden vragen waarom daar en waarom toen? Contact met andere
beschavingen/culturen en men had vrije tijd om te gaan filosoferen
Voor de 6e eeuw; mythologische periode: de vertelling leert over de goden, die de plaats bepalen
van de mens
De mens stelt daarover geen vragen;
De mens gaat op in de ervaring en neemt geen afstand van die wereld
In de tijd van de mythen werden er verhalen gezongen, men kon het daardoor beter onthouden.
