Taak 1: Neurologische anatomie
1. Welke richtingen zijn voor het lokaliseren van de hersenen?
De locatie van de lagen, de kernen en de
verschillende groeven in het brein kan
beschreven worden vanuit verschillende
perspectieven. Ten eerste wordt beschreven
hoe delen van het brein relatie houden met
elkaar. Anterior of frontal structures kunnen van
vooraf gezien worden, posterior structures
vanaf de achterkant. Lateral structures zitten
aan de zijkant en medial structures in het
midden/centrum van het lichaam.
De richting van een doorsnede in het brein of lichaam wordt als volgt aangegeven:
• Coronal (frontal) section: de verticale doorsnede van het brein
• Axial (transversal) section: de horizontale doorsnede van het brein
• Sagittal section: de lengtedoorsnede van het brein, van voorkant naar achterkant
Algemene aanduidingen van posities
Wanneer men een locatie in de kop van het dier wil aanduiden, gebruikt men de term
rostraal voor weefsels of organen die meer richting de neus liggen, en de term caudaal voor
weefsels die verder van de neus af, en dus meer richting de staart liggen. Het deel van het
lichaam dat bij een dier normaal naar boven gericht is, het verst van de grond af, is de
dorsale zijde, het tegenovergestelde deel, dat normaal bij een dier naar beneden gericht is,
het dichtst bij de grond, is de ventrale zijde.
Het zenuwstelsel is symmetrisch ingedeeld met een linker- en rechterkant:
• Structuren die aan eenzelfde kant van het brein liggen zijn ipsilateral structures;
• Wanneer ze tegenover elkaar liggen is er sprake van contralateral structures;
• Als structuren voorkomen in beide hemisferen, is er sprake van bilateral structures.
• Structuren die dicht bij elkaar liggen zijn proximal;
• Structuren die ver van elkaar af liggen zijn distal;
• Bewegingen naar het brein toe zijn afferent
• Bewegingen van het brein af zijn efferent
, 2. Beschrijf het zenuwstelsel
Het centrale zenuwstelsel (CZS) bestaat uit
het brein en het ruggenmerg, en het perifere
zenuwstelsel bevat de rest. Onder het
perifeer zenuwstelsel (PZS) valt het
somatische zenuwstelsel (SZS) en het
autonome zenuwstelsel (AZS).
• Het somatische zenuwstelsel omvat alle ruggenmergzenuwen die van- en naar de
sensorische organen, spieren, gewrichten en huid lopen.
à het SZS produceert beweging en verstuurd binnenkomende sensorische
informatie naar het CZS (o.a. zicht, pijn, temperatuur, aanraking, motoriek)
• Het autonome zenuwstelsel zorgt voor de balans tussen rust en activiteit in de
interne organen door middel zenuwen van twee systemen:
⋅ Parasympatische zenuwen (onbewust, rust)
⋅ Sympatische zenuwen (bewust, activiteit)
à zorgt o.a. voor de fight-flight-reactie en energievolle activiteiten
Ondersteuning en bescherming
Het brein en ruggenmerg worden beschermd voor ongevallen en infecties op vier manieren:
1. Het CZS wordt beschermt door botstructuren (schedel en ruggenwervels). Het PZS
ligt hierbuiten en is gevoeliger voor beschadigingen. Het PZS heeft de capaciteit om
zichzelf te vernieuwen door middel van groei van nieuwe axonen en dendrieten.
Deze zelfreperaties zijn binnen het CZS beperkt.
2. Binnen de bot structureren die het brein beschermen zijn membranen gevestigd,
bestaande uit 3 lagen bestaan (the meninges):
⋅ Dura mater: de buitenste laag van de schedel, bestaande uit een dubbele laag
weefsel die de hersenen insluit in een soort losse zak.
⋅ Arachnoid membrane: de middelste laag van de schedel, bestaande uit een
dun laagje weefsel, welke de contouren van de hersenen volgt.
⋅ Pia mater: de binnenste laag van de schedel, bestaande uit (gemiddeld sterk)
weefsel dat zich vasthoudt aan de oppervlakte van de hersenen.
3. Het CZS wordt beschermt tegen schokken en plotselinge veranderingen in druk door
middel van het cerebrospinaal vocht. Dit vocht circuleert in de 4 ventrikels in de
hersenen, wervelkolom, en binnen de subarachnoïdale ruimte in de membraan die
de hersenen insluiten.
4. De hersenen en ruggenmerg worden beschermd voor chemische substanties die
circuleren in de rest van het lichaam door middel van de bloed-hersenbarrière. De
cellen van de capillairen vormen krappe kruispunten met elkaar waardoor ze
voorkomend dat ongehoorde producten het CZS binnendringen.
, Bloedtoevoer
Het brein ontvangt bloed door middel
van twee interne carotide arteries en
twee vertebrale arteries die via beide
kanten van de nek lopen. De vier
arteries zijn verbonden aan de basis van
de hersenen, waar ze de schedel
binnenkomen. Vanuit daar vertakken de
cerebrale arteries in verschillende kleine
arteries die de hersenstam en het
cerebellum irrigeren en leiden tot drie
arteries die de forebrain irrigeren. De
distributiezones van de cerebrale
arteries in de cortex worden hieronder weergegeven.
• De anterior cerebral artery (ACA) irrigeert de mediale en dorsale delen van de cortex
• De middle cerebral artery (MCA) irrigeert de laterale oppervlakte van de cortex
• De posterior cerebral artery (PCA) irrigeert de ventrale en posteriore oppervlaktes
van de cortex.
Neuronen en ganglia
Het brein is van origine gevormd door neurale stamcellen. Deze soort stamcel produceert
het grote aantal gespecialiseerde cellen welke het kinderbrein vormen tot dat van een
volwassenen. Cellen die vanaf de volwassenheid blijven bestaan worden ook geproduceerd
door deze stamcellen. Deze cellen blijven zich continu delen in nieuwe cellen, waarna
celdood plaatsvindt, zodat het aantal cellen in het brein constant blijft.
Tijdens de ontwikkeling van een embryo
produceren de stamcellen progenitor
cells, welke vervolgens worden gevormd
tot blast cells. Sommige van deze blast
cells vormen zich tot neuronen, andere
vormen zich tot glia. Deze twee basis
hersencel-types nemen verschillende
vormen aan en vormen zo het
volwassen brein.
1. Welke richtingen zijn voor het lokaliseren van de hersenen?
De locatie van de lagen, de kernen en de
verschillende groeven in het brein kan
beschreven worden vanuit verschillende
perspectieven. Ten eerste wordt beschreven
hoe delen van het brein relatie houden met
elkaar. Anterior of frontal structures kunnen van
vooraf gezien worden, posterior structures
vanaf de achterkant. Lateral structures zitten
aan de zijkant en medial structures in het
midden/centrum van het lichaam.
De richting van een doorsnede in het brein of lichaam wordt als volgt aangegeven:
• Coronal (frontal) section: de verticale doorsnede van het brein
• Axial (transversal) section: de horizontale doorsnede van het brein
• Sagittal section: de lengtedoorsnede van het brein, van voorkant naar achterkant
Algemene aanduidingen van posities
Wanneer men een locatie in de kop van het dier wil aanduiden, gebruikt men de term
rostraal voor weefsels of organen die meer richting de neus liggen, en de term caudaal voor
weefsels die verder van de neus af, en dus meer richting de staart liggen. Het deel van het
lichaam dat bij een dier normaal naar boven gericht is, het verst van de grond af, is de
dorsale zijde, het tegenovergestelde deel, dat normaal bij een dier naar beneden gericht is,
het dichtst bij de grond, is de ventrale zijde.
Het zenuwstelsel is symmetrisch ingedeeld met een linker- en rechterkant:
• Structuren die aan eenzelfde kant van het brein liggen zijn ipsilateral structures;
• Wanneer ze tegenover elkaar liggen is er sprake van contralateral structures;
• Als structuren voorkomen in beide hemisferen, is er sprake van bilateral structures.
• Structuren die dicht bij elkaar liggen zijn proximal;
• Structuren die ver van elkaar af liggen zijn distal;
• Bewegingen naar het brein toe zijn afferent
• Bewegingen van het brein af zijn efferent
, 2. Beschrijf het zenuwstelsel
Het centrale zenuwstelsel (CZS) bestaat uit
het brein en het ruggenmerg, en het perifere
zenuwstelsel bevat de rest. Onder het
perifeer zenuwstelsel (PZS) valt het
somatische zenuwstelsel (SZS) en het
autonome zenuwstelsel (AZS).
• Het somatische zenuwstelsel omvat alle ruggenmergzenuwen die van- en naar de
sensorische organen, spieren, gewrichten en huid lopen.
à het SZS produceert beweging en verstuurd binnenkomende sensorische
informatie naar het CZS (o.a. zicht, pijn, temperatuur, aanraking, motoriek)
• Het autonome zenuwstelsel zorgt voor de balans tussen rust en activiteit in de
interne organen door middel zenuwen van twee systemen:
⋅ Parasympatische zenuwen (onbewust, rust)
⋅ Sympatische zenuwen (bewust, activiteit)
à zorgt o.a. voor de fight-flight-reactie en energievolle activiteiten
Ondersteuning en bescherming
Het brein en ruggenmerg worden beschermd voor ongevallen en infecties op vier manieren:
1. Het CZS wordt beschermt door botstructuren (schedel en ruggenwervels). Het PZS
ligt hierbuiten en is gevoeliger voor beschadigingen. Het PZS heeft de capaciteit om
zichzelf te vernieuwen door middel van groei van nieuwe axonen en dendrieten.
Deze zelfreperaties zijn binnen het CZS beperkt.
2. Binnen de bot structureren die het brein beschermen zijn membranen gevestigd,
bestaande uit 3 lagen bestaan (the meninges):
⋅ Dura mater: de buitenste laag van de schedel, bestaande uit een dubbele laag
weefsel die de hersenen insluit in een soort losse zak.
⋅ Arachnoid membrane: de middelste laag van de schedel, bestaande uit een
dun laagje weefsel, welke de contouren van de hersenen volgt.
⋅ Pia mater: de binnenste laag van de schedel, bestaande uit (gemiddeld sterk)
weefsel dat zich vasthoudt aan de oppervlakte van de hersenen.
3. Het CZS wordt beschermt tegen schokken en plotselinge veranderingen in druk door
middel van het cerebrospinaal vocht. Dit vocht circuleert in de 4 ventrikels in de
hersenen, wervelkolom, en binnen de subarachnoïdale ruimte in de membraan die
de hersenen insluiten.
4. De hersenen en ruggenmerg worden beschermd voor chemische substanties die
circuleren in de rest van het lichaam door middel van de bloed-hersenbarrière. De
cellen van de capillairen vormen krappe kruispunten met elkaar waardoor ze
voorkomend dat ongehoorde producten het CZS binnendringen.
, Bloedtoevoer
Het brein ontvangt bloed door middel
van twee interne carotide arteries en
twee vertebrale arteries die via beide
kanten van de nek lopen. De vier
arteries zijn verbonden aan de basis van
de hersenen, waar ze de schedel
binnenkomen. Vanuit daar vertakken de
cerebrale arteries in verschillende kleine
arteries die de hersenstam en het
cerebellum irrigeren en leiden tot drie
arteries die de forebrain irrigeren. De
distributiezones van de cerebrale
arteries in de cortex worden hieronder weergegeven.
• De anterior cerebral artery (ACA) irrigeert de mediale en dorsale delen van de cortex
• De middle cerebral artery (MCA) irrigeert de laterale oppervlakte van de cortex
• De posterior cerebral artery (PCA) irrigeert de ventrale en posteriore oppervlaktes
van de cortex.
Neuronen en ganglia
Het brein is van origine gevormd door neurale stamcellen. Deze soort stamcel produceert
het grote aantal gespecialiseerde cellen welke het kinderbrein vormen tot dat van een
volwassenen. Cellen die vanaf de volwassenheid blijven bestaan worden ook geproduceerd
door deze stamcellen. Deze cellen blijven zich continu delen in nieuwe cellen, waarna
celdood plaatsvindt, zodat het aantal cellen in het brein constant blijft.
Tijdens de ontwikkeling van een embryo
produceren de stamcellen progenitor
cells, welke vervolgens worden gevormd
tot blast cells. Sommige van deze blast
cells vormen zich tot neuronen, andere
vormen zich tot glia. Deze twee basis
hersencel-types nemen verschillende
vormen aan en vormen zo het
volwassen brein.
