Ruimtelijke ordening: Het vakgebied
- Opdelen in:
o Ruimtelijke planning: werkgebied
o Planologie: wetenschapsgebied
Ruimtelijke ordening = De spiegel van de maatschappij
- Het huidig handelen in toekomstperspectief
- Veranderingen in de samenleving leiden tot nieuwe ruimtelijke ordeningsfase
- Gaat over de ruimtelijke gevolgen van planmatig handelen
- Is een overheidsactiviteit
- Houden zich bezig met de verre toekomst
Definitie:
- Het zoekproces voor ruimtelijke inrichting van een veranderde samenleving
- Het maken van keuzes hoe en waar functies tot hun recht komen
- Oog op de langere termijn ontwikkeling
- Inclusief de reflectie daarop
Beperkingen
- Ruimtelijke Ordening houdt zich alleen bezig met de ruimtelijke consequenties van planmatig
handelen
o Wel: Plannen voor het verplaatsen van een ziekenhuis
o Niet: Plannen voor reorganisatie
- Ruimtelijke planning is niet uitsluitend voorbehouden aan de overheid, ook aan bedrijven en
instellingen, hebben ook invloed op de ruimte
o Maar: uiteindelijk bepaalt de overheid
,Ruimtelijke planning:
- De systematisch voorbereiding van beleidsvormige en uitvoerende handelingen die gericht
zijn op het bewust interveniëren in de ruimtelijke orde en op de organisatie van deze
interventies
- Systematisch voorbereiding
- Beleidsvormige en uitvoerende handelen
- Bewust interveniëren in de ruimtelijke orde
- Gericht op de organisatie van interventies
Normatief: wat voor de ene persoon een verbetering is, is het niet per se voor de anderen
Planologie
Observeert de praktijk van de ruimtelijke planning
- Analyse en reflectie
- Biedt ook verklaringen voor ruimtelijke verschijnselen
,Planningsdriehoek
- Object
o Wat – locatie, soort, hoeveelheid, variatie, kwaliteit
o Waar hebben we het over
o Eigenschappen
- Proces
o Hoe en wie – typen actoren, belangen, middelen, doorlooptijd
o Het object vormgeven
o Flexibiliteit
o Selecteert actoren en middelen
o Biedt zicht op termijnen
- Context
o Maatschappelijke context
o Randvoorwaarden – institutionele setting, culturele trends, economische
ontwikkelingen
Planologie brengt sociale geografie en bestuurs- en beleidskunde (processen) bij elkaar:
planningsdriehoek
Planning is een spiegel – heeft de maken met de context
- Ver in de toekomst kijken
- Haalbaar en wenselijk beeld kiezen
- Huidig handelen in toekomst perspectief plaatsen
o Door middel van een ruimtelijk plan
o Door een ruimtelijk plan is de toekomst beïnvloedbaar
, De toekomst is niet te voorspellen maar wel te bedenken
- Toekomst als verlenging van de lijn uit het verleden tot nu toe
o Projectief toekomstbeeld
Je projecteert het heden naar de toekomst
Op basis van analyses van ontwikkelingen en door vooruitberekeningen
Toekomstbeeld schetsen voor een moment ‘aan de horizon’
Extrapolatie van de ontwikkelingen
- Toekomst als bedachte wenselijke toekomst, daaraan werken
o Prospectief toekomstbeeld
Eerst een toekomstbeeld creëren
Vervolgens kijken welke handelingen er nodig zijn in het nu om dat te
realiseren
Gebaseerd op onze normen en waarden
Normatieve beelden4
Voorbeeld:
Men wilt een Groen Nederland
- Prospectief scenario:
o Wat heb ik nu nodig om dat te bereiken
o Durf en ambitie en derden die iets kunnen aanpassen in het ruimtelijk inzicht