Omvang van het
accountantskantoor &
controlekwaliteit
Onderzoek naar de mate waarin de omvang van het
accountantskantoor invloed heeft op de
controlekwaliteit
Nyenrode Business Universiteit
Bachelorscriptie Accountancy
Auteur:
Studentnummer:
Datum: 10 december 2021
,1
Omvang van het accountantskantoor & controlekwaliteit
Onderzoek naar de mate waarin de omvang van het accountantskantoor invloed heeft op de
controlekwaliteit
Nyenrode Business Universiteit
Bachelorscriptie Accountancy
Auteur:
Studentnummer: 00476387
Scriptiebegeleider: J. Buitendijk MSc
Tweede lezer: drs. H.D. de boer RA AAG
Vakgroep: Auditing & Assurance
Aantal woorden: 8.616 woorden
,2
Voorwoord
Deze scriptie is geschreven ter afronding van de Bachelor Accountancy gevolgd aan
Nyenrode Business Universiteit. In deze scriptie is binnen het vakgebied Auditing &
Assurance onderzoek gedaan naar de relatie tussen de omvang van het accountantskantoor en
de geleverde controlekwaliteit. Mijn interesse in dit onderwerp is gewekt door mijn recente
overstap van een top zes accountantskantoor naar een kleiner accountantskantoor, en de
recente aankondiging van de AFM om het toezicht op niet-OOB-accountantsorganisaties niet
langer uit te besteden aan de SRA of de NBA.
Gedurende het scriptietraject heb ik geleerd om onderzoeksresultaten van
wetenschappelijke artikelen te vergelijken en te doorgronden, om zo verbanden te kunnen
leggen en conclusies te trekken. Met behulp van feedback uit mijn scriptiegroep en van mijn
scriptiebegeleider heb ik mijzelf verder ontwikkeld in het uitvoeren van wetenschappelijk
onderzoek en het formuleren van conclusies.
Sophie van Schaik Martinet
10 december 2021
, 3
Samenvatting:
In deze scriptie is onderzoek gedaan naar de relatie tussen de omvang van het
accountantskantoor en de controlekwaliteit. Vanuit literatuuronderzoek is een conceptueel
model opgesteld waarin een positief verband tussen deze variabelen is verondersteld. Uit de
wetenschappelijke literatuur blijkt dat grotere accountantskantoren meer prikkels hebben om
hoge controlekwaliteit te leveren, vanwege risico op reputatieschade. Daarnaast zijn deze
kantoren financieel gezien minder afhankelijk van individuele klanten, waardoor zij beter
weerstand kunnen bieden aan de klant.
In dit onderzoek wordt controlekwaliteit gemeten door middel van de proxy’s
discretionary of abnormal accruals en going-concern opinions. De omvang van het
accountantskantoor is geoperationaliseerd door het gebruik van dummy-variabelen voor Big
N en Non-Big N-kantoren.
Het verband tussen de omvang van het accountantskantoor en de controlekwaliteit is
onderzocht aan de hand van een meta-analyse, waarin twaalf wetenschappelijke artikelen zijn
betrokken. Deze vergelijking van verschillende onderzoeken toont aan dat er sprake is van
een positief verband tussen een toenemende omvang van het accountantskantoor en de
controlekwaliteit. In twee onderzoeken is geen significant verband geconstateerd tussen de
variabelen. Dit wordt verklaard door de onderzoeksomgeving van deze twee onderzoeken,
waarin sprake is van een laag risico op een aandeelhoudersgeschil. Accountants hebben in
deze situatie een lage prikkel om hoge controlekwaliteit te leveren. In de overige tien
onderzoeken is wel sprake van een significant verband. Op basis van de resultaten wordt de
geformuleerde hypothese aangenomen.
De resultaten van dit onderzoek zijn afhankelijk van de onderzoeksaanpak en de
operationalisatie van de variabelen. In dit onderzoek wordt de controlekwaliteit van alle Non-
Big N-kantoren als gelijkwaardig beschouwd en wordt binnen de Non-Big N-kantoren geen
onderscheid gemaakt in de omvang van de kantoren. Daarnaast hebben going-concern
paragrafen enkel betrekking op klanten met continuïteitsproblematiek. Hierdoor is de
populatie voor dit onderzoek beperkt tot enkel deze groep. Tenslotte hebben tien van de
twaalf gehanteerde onderzoeken plaatsgevonden in de Verenigde Staten. Onderzoek buiten de
Verenigde Staten kan leiden tot andere inzichten. Mijn aanbeveling is om rekening te houden
met deze aspecten in vervolgonderzoeken.
accountantskantoor &
controlekwaliteit
Onderzoek naar de mate waarin de omvang van het
accountantskantoor invloed heeft op de
controlekwaliteit
Nyenrode Business Universiteit
Bachelorscriptie Accountancy
Auteur:
Studentnummer:
Datum: 10 december 2021
,1
Omvang van het accountantskantoor & controlekwaliteit
Onderzoek naar de mate waarin de omvang van het accountantskantoor invloed heeft op de
controlekwaliteit
Nyenrode Business Universiteit
Bachelorscriptie Accountancy
Auteur:
Studentnummer: 00476387
Scriptiebegeleider: J. Buitendijk MSc
Tweede lezer: drs. H.D. de boer RA AAG
Vakgroep: Auditing & Assurance
Aantal woorden: 8.616 woorden
,2
Voorwoord
Deze scriptie is geschreven ter afronding van de Bachelor Accountancy gevolgd aan
Nyenrode Business Universiteit. In deze scriptie is binnen het vakgebied Auditing &
Assurance onderzoek gedaan naar de relatie tussen de omvang van het accountantskantoor en
de geleverde controlekwaliteit. Mijn interesse in dit onderwerp is gewekt door mijn recente
overstap van een top zes accountantskantoor naar een kleiner accountantskantoor, en de
recente aankondiging van de AFM om het toezicht op niet-OOB-accountantsorganisaties niet
langer uit te besteden aan de SRA of de NBA.
Gedurende het scriptietraject heb ik geleerd om onderzoeksresultaten van
wetenschappelijke artikelen te vergelijken en te doorgronden, om zo verbanden te kunnen
leggen en conclusies te trekken. Met behulp van feedback uit mijn scriptiegroep en van mijn
scriptiebegeleider heb ik mijzelf verder ontwikkeld in het uitvoeren van wetenschappelijk
onderzoek en het formuleren van conclusies.
Sophie van Schaik Martinet
10 december 2021
, 3
Samenvatting:
In deze scriptie is onderzoek gedaan naar de relatie tussen de omvang van het
accountantskantoor en de controlekwaliteit. Vanuit literatuuronderzoek is een conceptueel
model opgesteld waarin een positief verband tussen deze variabelen is verondersteld. Uit de
wetenschappelijke literatuur blijkt dat grotere accountantskantoren meer prikkels hebben om
hoge controlekwaliteit te leveren, vanwege risico op reputatieschade. Daarnaast zijn deze
kantoren financieel gezien minder afhankelijk van individuele klanten, waardoor zij beter
weerstand kunnen bieden aan de klant.
In dit onderzoek wordt controlekwaliteit gemeten door middel van de proxy’s
discretionary of abnormal accruals en going-concern opinions. De omvang van het
accountantskantoor is geoperationaliseerd door het gebruik van dummy-variabelen voor Big
N en Non-Big N-kantoren.
Het verband tussen de omvang van het accountantskantoor en de controlekwaliteit is
onderzocht aan de hand van een meta-analyse, waarin twaalf wetenschappelijke artikelen zijn
betrokken. Deze vergelijking van verschillende onderzoeken toont aan dat er sprake is van
een positief verband tussen een toenemende omvang van het accountantskantoor en de
controlekwaliteit. In twee onderzoeken is geen significant verband geconstateerd tussen de
variabelen. Dit wordt verklaard door de onderzoeksomgeving van deze twee onderzoeken,
waarin sprake is van een laag risico op een aandeelhoudersgeschil. Accountants hebben in
deze situatie een lage prikkel om hoge controlekwaliteit te leveren. In de overige tien
onderzoeken is wel sprake van een significant verband. Op basis van de resultaten wordt de
geformuleerde hypothese aangenomen.
De resultaten van dit onderzoek zijn afhankelijk van de onderzoeksaanpak en de
operationalisatie van de variabelen. In dit onderzoek wordt de controlekwaliteit van alle Non-
Big N-kantoren als gelijkwaardig beschouwd en wordt binnen de Non-Big N-kantoren geen
onderscheid gemaakt in de omvang van de kantoren. Daarnaast hebben going-concern
paragrafen enkel betrekking op klanten met continuïteitsproblematiek. Hierdoor is de
populatie voor dit onderzoek beperkt tot enkel deze groep. Tenslotte hebben tien van de
twaalf gehanteerde onderzoeken plaatsgevonden in de Verenigde Staten. Onderzoek buiten de
Verenigde Staten kan leiden tot andere inzichten. Mijn aanbeveling is om rekening te houden
met deze aspecten in vervolgonderzoeken.
