Hoofdstuk 7
Cognitieve perspectieven op het leren
Cognitieve perspectief
● educational psychologist werden geïnteresseerd in hoe mensen denken, concepten leren en
problemen oplossen (Bruner + Ausubel)
● vergeten en onthouden werden sleutelelementen in de cognitieve psychologie (’70 & ’80) >
informatieproces model van geheugen domineerde het onderzoek (!)
Cognitive view of learning = een algemene aanpak dat leren bekijkt als een actief,
mentaal proces van verwerven, onthouden en gebruiken van kennis
● De nadruk ligt dus op de constructie van kennis:
Gedragsperspectief (behavioristen) Cognitief perspectief
● mensen leren nieuw gedrag ● mensen leren kennis, veranderingen
● bekrachtiging versterkt reacties in kennis > gedragsveranderingen
● werk met dieren > labaratorium ● bekrachtiging zien als bron info die
feedback geeft over wat er wss zal gebeuren
als gedrag herhaald of veranderd wordt
● bestuderen leersituaties/ focus op individue
> daarom geen cognitief model/ theorie die
het hele gebied representeert (!)
Hoe belangrijk kennis is in het leren
● Sturend voor het nieuwe leren
● Wat we al weten, vormt de basis voor de constructie van alle toekomstige kennis.
● Kennis bepaalt in grote mate waar we aandacht aan besteden en wat we waarnemen, leren en
onthouden > als we geen kennis hebben over iets negeren we het
2 soorten kennis
Domain-specific kennis = informatie dat bruikbaar is, binnen een bepaalde situatie of taak
● VB: domein binnen sport > weten wat een keeper doet
General knowledge = informatie dat bruikbaar is in verschillen soorten taken:
toepassen
binnen veel situaties
● VB: hoe je moet lezen of schrijven/ computer gebruiken
Information processing = de activiteit van het menselijk brein
Hele systeem wordt beschermd door
3 elementen control processes: hersenprocessen die
1.encodering (het verzamelen en organiseren van informatie) gedrag en gedachten sturen. Deze
2.opslag (het onthouden van informatie) processen bepalen hoe en welke
3.ophalen (het gebruiken van informatie indien nodig) informatie door het systeem heen gaat.
, Sensory memory = systeem dat zintuiglijke informatie kort vasthoudt
● stimuli van de omgevingen zoals zuchten, geluiden, geuren etc. > kort in het sensory register/
sensory information store gehouden
Capaciteit Duur
● heel groot, meer informatie dan we aankunnen ● heel kort, 1-3 seconden
Inhoud
● lijkt op de sensaties van de oorspronkelijke stimulus: visuele sensaties als beelden gecodeerd en
auditieve sensaties als geluidspatronen.
Perception = interpretatie van sensorische informatie
● VB: 13 > als nummer is het een 13 en als letter is het een B
Gestalt = Duits voor ‘pattern of whole’ mensen organiseren percepties als
logisch geheel
● de neiging om iets af te maken als je een deel van het geheel ziet
● Hoewel Gestalt principes een redelijke verklaring bieden voor bepaalde aspecten van perceptie,
biedt de informatieverwerkingstheorie twee andere verklaringen voor de manier waarop we
patronen herkennen en sensorische stimuli interpreteren
Bottom-up verwerking
Top-down verwerking
!
(kenmerkanalyse):
de stimulus wordt geanalyseerd in om patronen snel te herkennen,
kenmerken en deze kenmerken gebruiken we wat we al over de situatie
worden samengevoegd tot een weten. Waarneming wordt dus gebaseerd
herkenbaar patroon > d.m.v. op de context en de patronen die je
prototype = best voorbeeld van een verwacht waar te nemen in die situatie.
categorie
Vb: de letter A > die herken je in Vb: als je geen kennis had over de letter
alle vormen A, had je de tekens niet herkend
Attention = focus op een stimulus
● Door onze aandacht op bepaalde stimuli te richten (selectieve aandacht), beperken we de
mogelijkheden dat we stimuli waarnemen en verwerken
● Waar we aandacht op richten, wordt medebepaald door wat
- we al weten
- wat we nog moeten weten
- wat we nog zouden willen weten.
● kost moeite en is gelimiteerd > motivatie speelt ook mee
Automaticity = de kunst om zonder veel moeite een taak te volbrengen
● Veel processen die aandacht en concentratie vereisen, worden d.m.v.oefening echter
automatisch.
In de klas:
● Eerste stap is aandacht richten op
● Eye-catching of andere acties kunnen aandacht van lln richten
Working memory = de informatie waarop je op een bepaald moment je op focust
Cognitieve perspectieven op het leren
Cognitieve perspectief
● educational psychologist werden geïnteresseerd in hoe mensen denken, concepten leren en
problemen oplossen (Bruner + Ausubel)
● vergeten en onthouden werden sleutelelementen in de cognitieve psychologie (’70 & ’80) >
informatieproces model van geheugen domineerde het onderzoek (!)
Cognitive view of learning = een algemene aanpak dat leren bekijkt als een actief,
mentaal proces van verwerven, onthouden en gebruiken van kennis
● De nadruk ligt dus op de constructie van kennis:
Gedragsperspectief (behavioristen) Cognitief perspectief
● mensen leren nieuw gedrag ● mensen leren kennis, veranderingen
● bekrachtiging versterkt reacties in kennis > gedragsveranderingen
● werk met dieren > labaratorium ● bekrachtiging zien als bron info die
feedback geeft over wat er wss zal gebeuren
als gedrag herhaald of veranderd wordt
● bestuderen leersituaties/ focus op individue
> daarom geen cognitief model/ theorie die
het hele gebied representeert (!)
Hoe belangrijk kennis is in het leren
● Sturend voor het nieuwe leren
● Wat we al weten, vormt de basis voor de constructie van alle toekomstige kennis.
● Kennis bepaalt in grote mate waar we aandacht aan besteden en wat we waarnemen, leren en
onthouden > als we geen kennis hebben over iets negeren we het
2 soorten kennis
Domain-specific kennis = informatie dat bruikbaar is, binnen een bepaalde situatie of taak
● VB: domein binnen sport > weten wat een keeper doet
General knowledge = informatie dat bruikbaar is in verschillen soorten taken:
toepassen
binnen veel situaties
● VB: hoe je moet lezen of schrijven/ computer gebruiken
Information processing = de activiteit van het menselijk brein
Hele systeem wordt beschermd door
3 elementen control processes: hersenprocessen die
1.encodering (het verzamelen en organiseren van informatie) gedrag en gedachten sturen. Deze
2.opslag (het onthouden van informatie) processen bepalen hoe en welke
3.ophalen (het gebruiken van informatie indien nodig) informatie door het systeem heen gaat.
, Sensory memory = systeem dat zintuiglijke informatie kort vasthoudt
● stimuli van de omgevingen zoals zuchten, geluiden, geuren etc. > kort in het sensory register/
sensory information store gehouden
Capaciteit Duur
● heel groot, meer informatie dan we aankunnen ● heel kort, 1-3 seconden
Inhoud
● lijkt op de sensaties van de oorspronkelijke stimulus: visuele sensaties als beelden gecodeerd en
auditieve sensaties als geluidspatronen.
Perception = interpretatie van sensorische informatie
● VB: 13 > als nummer is het een 13 en als letter is het een B
Gestalt = Duits voor ‘pattern of whole’ mensen organiseren percepties als
logisch geheel
● de neiging om iets af te maken als je een deel van het geheel ziet
● Hoewel Gestalt principes een redelijke verklaring bieden voor bepaalde aspecten van perceptie,
biedt de informatieverwerkingstheorie twee andere verklaringen voor de manier waarop we
patronen herkennen en sensorische stimuli interpreteren
Bottom-up verwerking
Top-down verwerking
!
(kenmerkanalyse):
de stimulus wordt geanalyseerd in om patronen snel te herkennen,
kenmerken en deze kenmerken gebruiken we wat we al over de situatie
worden samengevoegd tot een weten. Waarneming wordt dus gebaseerd
herkenbaar patroon > d.m.v. op de context en de patronen die je
prototype = best voorbeeld van een verwacht waar te nemen in die situatie.
categorie
Vb: de letter A > die herken je in Vb: als je geen kennis had over de letter
alle vormen A, had je de tekens niet herkend
Attention = focus op een stimulus
● Door onze aandacht op bepaalde stimuli te richten (selectieve aandacht), beperken we de
mogelijkheden dat we stimuli waarnemen en verwerken
● Waar we aandacht op richten, wordt medebepaald door wat
- we al weten
- wat we nog moeten weten
- wat we nog zouden willen weten.
● kost moeite en is gelimiteerd > motivatie speelt ook mee
Automaticity = de kunst om zonder veel moeite een taak te volbrengen
● Veel processen die aandacht en concentratie vereisen, worden d.m.v.oefening echter
automatisch.
In de klas:
● Eerste stap is aandacht richten op
● Eye-catching of andere acties kunnen aandacht van lln richten
Working memory = de informatie waarop je op een bepaald moment je op focust
