Hoofdstuk 2 de cognitieve ontwikkeling en taal
Development = ordelijke, aangepaste veranderingen die we doorlopen van de bevruchting
tot de dood (mensen + dieren)
● geldt niet voor veranderingen door moeheid, stemmingen of korte ziekte
● verschillende soorten menselijke ontwikkelingen
1. Psychische > veranderingen in de lichaamsstructuur and functie over tijd
2. Persoonlijke > veranderingen in de persoonlijkheid Algemene principes ontwikkeling
3. Sociale > veranderingen over tijd in relatie tot en met anderen 1.Mensen ontwikkelen zich in
4. Cognitieve > geleidelijke veranderingen waarbij mentale processen verschillende tempo’s
complexer worden/verfijnen 2.Ontwikkeling is relatief ordelijk
(niet lineair/voorspelbaar) > voor
De meeste veranderingen door maturation genetisch geprogrammeerde, uit gaan, hetzelfde blijven of
natuurlijke veranderingen over tijd achteruit gaan
3.Ontwikkeling vindt geleidelijk
plaats, verandering kost tijd
● Meeste psychologen zeggen dat rijping + interactie beiden
belangrijk zijn, ze zijn het echter oneens met de hoeveelheid nadruk er wordt gelegd op elke
nature + nurture
Het brein en cognitieve ontwikkeling
Cerebellum betrokken bij de coördinatie van balans en motoriek en bij hogere cognitieve
functies, zoals leren.
Hippocampus betrokken bij het terughalen van nieuwe informatie en recente ervaringen.
Amygdala betrokken bij emotionele processen
Thalamus betrokken bij het vermogen om nieuwe informatie te leren
Formatio retucularis betrokken aandacht en ‘arousal’, het blokkeren van bepaalde boodschappen en
het sturen van boodschappen naar hersengebieden voor de verwerking ervan.
Corpus callosum betrokken bij de communicatie tussen de twee hemisferen
Celebrale cortex (!) ● betrokken bij de hogere functies, zoals het probleemoplossend vermogen en
taal
● deel van de hersenen dat zich als laatst ontwikkelt, waardoor gedacht wordt
dat dit deel meer vatbaar is voor omgevingsinvloeden dan andere
hersengebieden
● omvat in de volwassenheid ongeveer 85% van het gewicht van het brein en
bevat het grootste aantal neuronen
Neuronen Neuronen zijn structuren, die informatie opslaan en naar andere gebieden
sturen.
● 1 maand na bevruchting begint de brein zich te ontwikkelen > ze komen tevoorschijn met 50.000
tot 100.000 per seconde voor de eerste 3 maanden
Dendrieten = zitten aan neuronen om met anderen neuronen te verbinden en informatie
te delen
Synapsen = kleine ruimtes tussen neuronen, informatie ‘spring’ over synapsen heen
Pruning = alleen de neuronen die Bij de geboorte
worden gebruikt zullen overleven ● 100-200 biljoen neuronen (neemt niet meer toe)
● elke neuroon heeft 2500 synapsen
zelfde als synaptic overproduction ● dendrieten nemen toe, soms zelfs tot in de adoloscentie
2-3 jaar
● elke neuroon heeft 15000 synapsen overvoorzien (!)
, 2 soorten pruning
Experience-expectant Experience-dependent
(ervaringsverwacht) (ervaringsafhankelijk)
1.experience-expectant
2.experience-dependent ● synapsen worden in bepaalde ● synaptische verbindingen zijn
ontwikkelingsperioden in gebaseerd op persoonlijke
bepaalde hersengebieden te ervaringen
veel worden geproduceerd, in ● individueel leren vb: uitspraken
afwachting van stimulatie in een tweede taal
VB: in de eerste maanden
verwacht het brein stimulatie
voor het horen en het zien Bij beiden
● overproductie en pruning zijn ● stimuleren is belangrijk
verantwoordelijk voor de (sensorisch en sociale)
algemene ontwikkeling in grote ● leeftijd speelt hierbij ook een rol
delen van het brein. Dit ● deprivation negatief effect
verklaart waarom volwassenen ● extra stimuleren niet direct
moeite hebben met uitspraken, positief effect op ontwikkeling
die niet in hun moedertaal
voorkomen.
Plasticity = de neiging van het brein om zich enigszins aan te passen of flexibel te zijn
Myelination = het proces waarbij neuronen een vettig laagje krijgen waardoor elektrische
impulsen sneller worden overgedragen
● neemt tijdens de eerste levensjaren toe en duurt tot in de adolescentie geleidelijk voort
● Het proces verklaart de snelle groei van het brein in de eerste levensjaren.
Celebrale cortex Prefrontale cortex
● ontwikkelt zich trager dan andere delen ● door middel van redenatie, planning of het
van het brein en delen van de cortex rijpen in uitstellen van bevrediging betrokken bij
verschillende tempo’s impulscontrole.
● Eerst fysieke motorische bewegingen > dan ● De impulsiviteit van 2-jarige kinderen
zintuigen > dan frontale kwab (hogere orde wordt deels verklaard door een onvolwassen
denkprocessen) prefrontale cortex. Het duurt ongeveer twee
- temporale kwabben > later pas ontwikkeld decennia voordat de prefrontale cortex
(emoties & taal) volledig ontwikkeld is
● Scholen en leerkrachten grote rol bij de
cognitieve en emotionele ontwikkeling.
Verschillende gebieden moeten samenwerken voor hogere functies zoals lezen of praten
Lateralisation = de specialisatie tussen twee hemisferen
● elke hemisfeer controleert de tegenovergestelde kant van het lichaam
● schade aan je rechterkant brein heeft effect op linkerkant lichaam en andersom
● linker hemisfeer = taalverwerking rechts = emoties en ruimtelijke-visuele informatie
● voor laterisatie letsel ene hemisfeer overgenomen worden door de onbeschadigde hemisfeer
● vaak samenwerking en communicatie tussen beide hemisferen, niet op zichzelf werkend (!)
Development = ordelijke, aangepaste veranderingen die we doorlopen van de bevruchting
tot de dood (mensen + dieren)
● geldt niet voor veranderingen door moeheid, stemmingen of korte ziekte
● verschillende soorten menselijke ontwikkelingen
1. Psychische > veranderingen in de lichaamsstructuur and functie over tijd
2. Persoonlijke > veranderingen in de persoonlijkheid Algemene principes ontwikkeling
3. Sociale > veranderingen over tijd in relatie tot en met anderen 1.Mensen ontwikkelen zich in
4. Cognitieve > geleidelijke veranderingen waarbij mentale processen verschillende tempo’s
complexer worden/verfijnen 2.Ontwikkeling is relatief ordelijk
(niet lineair/voorspelbaar) > voor
De meeste veranderingen door maturation genetisch geprogrammeerde, uit gaan, hetzelfde blijven of
natuurlijke veranderingen over tijd achteruit gaan
3.Ontwikkeling vindt geleidelijk
plaats, verandering kost tijd
● Meeste psychologen zeggen dat rijping + interactie beiden
belangrijk zijn, ze zijn het echter oneens met de hoeveelheid nadruk er wordt gelegd op elke
nature + nurture
Het brein en cognitieve ontwikkeling
Cerebellum betrokken bij de coördinatie van balans en motoriek en bij hogere cognitieve
functies, zoals leren.
Hippocampus betrokken bij het terughalen van nieuwe informatie en recente ervaringen.
Amygdala betrokken bij emotionele processen
Thalamus betrokken bij het vermogen om nieuwe informatie te leren
Formatio retucularis betrokken aandacht en ‘arousal’, het blokkeren van bepaalde boodschappen en
het sturen van boodschappen naar hersengebieden voor de verwerking ervan.
Corpus callosum betrokken bij de communicatie tussen de twee hemisferen
Celebrale cortex (!) ● betrokken bij de hogere functies, zoals het probleemoplossend vermogen en
taal
● deel van de hersenen dat zich als laatst ontwikkelt, waardoor gedacht wordt
dat dit deel meer vatbaar is voor omgevingsinvloeden dan andere
hersengebieden
● omvat in de volwassenheid ongeveer 85% van het gewicht van het brein en
bevat het grootste aantal neuronen
Neuronen Neuronen zijn structuren, die informatie opslaan en naar andere gebieden
sturen.
● 1 maand na bevruchting begint de brein zich te ontwikkelen > ze komen tevoorschijn met 50.000
tot 100.000 per seconde voor de eerste 3 maanden
Dendrieten = zitten aan neuronen om met anderen neuronen te verbinden en informatie
te delen
Synapsen = kleine ruimtes tussen neuronen, informatie ‘spring’ over synapsen heen
Pruning = alleen de neuronen die Bij de geboorte
worden gebruikt zullen overleven ● 100-200 biljoen neuronen (neemt niet meer toe)
● elke neuroon heeft 2500 synapsen
zelfde als synaptic overproduction ● dendrieten nemen toe, soms zelfs tot in de adoloscentie
2-3 jaar
● elke neuroon heeft 15000 synapsen overvoorzien (!)
, 2 soorten pruning
Experience-expectant Experience-dependent
(ervaringsverwacht) (ervaringsafhankelijk)
1.experience-expectant
2.experience-dependent ● synapsen worden in bepaalde ● synaptische verbindingen zijn
ontwikkelingsperioden in gebaseerd op persoonlijke
bepaalde hersengebieden te ervaringen
veel worden geproduceerd, in ● individueel leren vb: uitspraken
afwachting van stimulatie in een tweede taal
VB: in de eerste maanden
verwacht het brein stimulatie
voor het horen en het zien Bij beiden
● overproductie en pruning zijn ● stimuleren is belangrijk
verantwoordelijk voor de (sensorisch en sociale)
algemene ontwikkeling in grote ● leeftijd speelt hierbij ook een rol
delen van het brein. Dit ● deprivation negatief effect
verklaart waarom volwassenen ● extra stimuleren niet direct
moeite hebben met uitspraken, positief effect op ontwikkeling
die niet in hun moedertaal
voorkomen.
Plasticity = de neiging van het brein om zich enigszins aan te passen of flexibel te zijn
Myelination = het proces waarbij neuronen een vettig laagje krijgen waardoor elektrische
impulsen sneller worden overgedragen
● neemt tijdens de eerste levensjaren toe en duurt tot in de adolescentie geleidelijk voort
● Het proces verklaart de snelle groei van het brein in de eerste levensjaren.
Celebrale cortex Prefrontale cortex
● ontwikkelt zich trager dan andere delen ● door middel van redenatie, planning of het
van het brein en delen van de cortex rijpen in uitstellen van bevrediging betrokken bij
verschillende tempo’s impulscontrole.
● Eerst fysieke motorische bewegingen > dan ● De impulsiviteit van 2-jarige kinderen
zintuigen > dan frontale kwab (hogere orde wordt deels verklaard door een onvolwassen
denkprocessen) prefrontale cortex. Het duurt ongeveer twee
- temporale kwabben > later pas ontwikkeld decennia voordat de prefrontale cortex
(emoties & taal) volledig ontwikkeld is
● Scholen en leerkrachten grote rol bij de
cognitieve en emotionele ontwikkeling.
Verschillende gebieden moeten samenwerken voor hogere functies zoals lezen of praten
Lateralisation = de specialisatie tussen twee hemisferen
● elke hemisfeer controleert de tegenovergestelde kant van het lichaam
● schade aan je rechterkant brein heeft effect op linkerkant lichaam en andersom
● linker hemisfeer = taalverwerking rechts = emoties en ruimtelijke-visuele informatie
● voor laterisatie letsel ene hemisfeer overgenomen worden door de onbeschadigde hemisfeer
● vaak samenwerking en communicatie tussen beide hemisferen, niet op zichzelf werkend (!)
