Inleiding Recht Hoofdstuk 9
Staatsrecht
Regering: Koning en alle ministers
Staten-generaal: De eerste en de tweede kamer samen
Ministerraad: Alle ministers samen.
Kabinet: ministers en alle staatssecretarissen.
Een staat heeft een aantal kenmerken:
1. Afgegrensd grondgebied; een staat heeft land nodig, met duidelijke grenzen.
2. Volksgemeenschap; op een grondgebied moet bevolking zijn.
3. Soeverein gezag; er is een gezag/macht die geaccepteerd wordt, zij hebben het
laatste woord.
4. Erkenning; door staten erkent worden (eventueel erkenning door de VN).
Een rechtstaat heeft weer andere kenmerken: (SLOG)
1. Scheiding der machten; Trias Politica.
2. Legaliteitsbeginsel; Elk handelen van bestuur/staat moet te herleiden zijn naar de
wet, iets kan niet (il)legaal zijn als dat niet in de wet staat.
3. Onafhankelijke rechtspraak.
4. Grondrechten; Die beschermen jou tegen de overheid.
Je hebt klassieke grondrechten, dat zijn: vrijheidsgrondrechten, gelijkheidsgrondrechten
en politieke grondrechten, de overheid mag deze niet betreden. (discriminatieverbod, vrijheid
van godsdienst en meningsuiting).
Soms kunnen ze in botsing komen
Je hebt sociale grondrechten, dat zijn: Recht op onderwijs en op gezondheidszorg. Dit zijn
meer een opdracht aan de overheid.
Trias Politica:
Montesquieu heeft de Trias Politica bedacht.
Er is een onderscheid van drie machten waarmee de staat is ingedeeld:
1. De wetgevende macht; Verantwoordelijk voor het maken van de wetten, moest in
handen zijn van het volk.
2. De uitvoerende macht; Verantwoordelijk voor het uitvoeren van de wette, moest in
handen zijn van de koning
3. De rechterlijke macht; De rechter spreekt uit welk wetsartikel van toepassing is als
er conflicten rijzen, moest in handen zijn van onafhankelijke rechters.
In Nederland is de Trias Politica net iets anders:
1. De wetgevende macht; Ligt bij regering & staten-Generaal tezamen.
2. De uitvoerende macht; Ligt bij de regering.
3. De rechtsprekende macht; Ligt bij de rechterlijke macht.
Het systeem van Checks and Balances is dat er geen strikte machtenscheiding is, maar
toch is dit het systeem dat het evenwicht beschermt tussen de machten en dat geen enkele
macht de sterkste is. Ook kunnen ze een beetje elkaar controleren.
De spontane vernietigingsbevoegdheid is dat de hogere organen beslissingen van
provincies of gemeentes ongedaan mag maken, dit maakt Nederland een
gedecentraliseerde eenheidsstaat.
Staatsrecht
Regering: Koning en alle ministers
Staten-generaal: De eerste en de tweede kamer samen
Ministerraad: Alle ministers samen.
Kabinet: ministers en alle staatssecretarissen.
Een staat heeft een aantal kenmerken:
1. Afgegrensd grondgebied; een staat heeft land nodig, met duidelijke grenzen.
2. Volksgemeenschap; op een grondgebied moet bevolking zijn.
3. Soeverein gezag; er is een gezag/macht die geaccepteerd wordt, zij hebben het
laatste woord.
4. Erkenning; door staten erkent worden (eventueel erkenning door de VN).
Een rechtstaat heeft weer andere kenmerken: (SLOG)
1. Scheiding der machten; Trias Politica.
2. Legaliteitsbeginsel; Elk handelen van bestuur/staat moet te herleiden zijn naar de
wet, iets kan niet (il)legaal zijn als dat niet in de wet staat.
3. Onafhankelijke rechtspraak.
4. Grondrechten; Die beschermen jou tegen de overheid.
Je hebt klassieke grondrechten, dat zijn: vrijheidsgrondrechten, gelijkheidsgrondrechten
en politieke grondrechten, de overheid mag deze niet betreden. (discriminatieverbod, vrijheid
van godsdienst en meningsuiting).
Soms kunnen ze in botsing komen
Je hebt sociale grondrechten, dat zijn: Recht op onderwijs en op gezondheidszorg. Dit zijn
meer een opdracht aan de overheid.
Trias Politica:
Montesquieu heeft de Trias Politica bedacht.
Er is een onderscheid van drie machten waarmee de staat is ingedeeld:
1. De wetgevende macht; Verantwoordelijk voor het maken van de wetten, moest in
handen zijn van het volk.
2. De uitvoerende macht; Verantwoordelijk voor het uitvoeren van de wette, moest in
handen zijn van de koning
3. De rechterlijke macht; De rechter spreekt uit welk wetsartikel van toepassing is als
er conflicten rijzen, moest in handen zijn van onafhankelijke rechters.
In Nederland is de Trias Politica net iets anders:
1. De wetgevende macht; Ligt bij regering & staten-Generaal tezamen.
2. De uitvoerende macht; Ligt bij de regering.
3. De rechtsprekende macht; Ligt bij de rechterlijke macht.
Het systeem van Checks and Balances is dat er geen strikte machtenscheiding is, maar
toch is dit het systeem dat het evenwicht beschermt tussen de machten en dat geen enkele
macht de sterkste is. Ook kunnen ze een beetje elkaar controleren.
De spontane vernietigingsbevoegdheid is dat de hogere organen beslissingen van
provincies of gemeentes ongedaan mag maken, dit maakt Nederland een
gedecentraliseerde eenheidsstaat.
