Uitwerking deelopdracht 2: trainingsbeginsituatie en doelstelling
A) Beschrijving achtergrond casus
Voor de aankomende periode zal ik de klant o.a. begeleiden bij het proces van afvallen.1 In het vorige
gesprek is er met de klant gesproken over zijn (algemeen geformuleerde) doelen, namelijk: afvallen,
fitter worden & gedragsverandering. Tijdens het begeleidingsproces zal ik hem gaan ondersteunen
bij het bereiken van zijn doelen.
Het proces van afvallen is een complex proces, omdat er begeleiding zal moeten worden verleend op
diverse gebieden, namelijk sport & beweging, voeding, leefstijl en gedragsverandering. Het is daarom
van belang dat ik als coach in staat ben om op alle aspecten ondersteuning te verlenen. Ik zal aan de
hand van de verzamelde informatie uit het eerste gesprek (kennismaking) en het uitgebreide
intakegesprek (zie bijlage 1), i.c.m. de uitkomsten van de metingen (bijlage 2) & afgenomen testen,
een planning, periodisering en trainingsschema kunnen opstellen.
Oorzaken ontstaan overgewicht, vaststelling van overgewicht & gezondheidsrisico’s
Er kunnen diverse aanleidingen zijn voor het ontstaan van overgewicht
(omgeving/erfelijkheid/gewoonten/energiebalans). Hieronder ga ik in op de relevante onderwerpen
voor deze opleiding.
1
Beoordelingsprotocol NL Actief P 8 + bijlage
,De energiebalans & inname
Ons lichaam heeft energie nodig om te kunnen functioneren. Deze energie halen we uit
onze voeding. Wanneer de inname van energie exact aansluit op onze energiebehoefte, spreken we
van een neutrale energiebalans. Het lichaam is in balans omdat wij evenveel consumeren als wij
verbruiken. Wanneer het lichaam echter te weinig energie inneemt en meer verbruikt, is er sprake
van een tekort. Bij een tekort aan energie vallen we af. Dit noem je ook wel de negatieve
energiebalans. Wanneer het lichaam een overschot aan energie binnenkrijgt en minder energie
nodig heeft of verbruikt, zal je lichaam de overtollige energie opslaan in het lichaam. Hierdoor komen
we aan in gewicht. Dit noem je ook wel de positieve energiebalans.2 Wanneer we aldus meer
consumeren en te weinig bewegen ontstaat er overgewicht. Zoals het Voedingscentrum omschrijft:
“Je bent niet meer in “energiebalans” doordat je meer calorieën eet dan je verbrand” Zo stijgt het
gewicht. 3
Relevante factoren bij het ontstaan van overgewicht
Naast de energie inname en het energieverbruik spelen ook andere factoren een rol bij het ontstaan
van overgewicht. (De medische aspecten en erfelijke aandoeningen, zal ik buiten beschouwing laten).
Zo zijn er bijvoorbeeld technologische ontwikkelingen die ons leven steeds makkelijker maken,
waardoor we minder hoeven te bewegen. Denk bijvoorbeeld eens aan de robotstofzuiger, de
elektrische fiets, het gebruik van de auto om boodschappen te doen en uiteraard ook ontwikkelingen
als bezorgservice en dit zijn slechts enkele voorbeelden. Dit wordt ook wel de “obesogene’’ omgeving
genoemd. Zo schrijft het Voedingscentrum in diens artikel op de website, dat onze leefomgeving in
de afgelopen tientallen jaren al op zo’n manier is veranderd dat het steeds makkelijker is geworden
om te kiezen voor overmatige consumptie van producten. Teveel eten wordt gestimuleerd doordat
calorierijk voedsel makkelijker verkrijgbaar is. Daarnaast zijn ook de portiegroottes van producten
toegekomen en worden we gestimuleerd om meer te kopen in de winkels. Daarbij speelt de
verpakkingsindustrie uiteraard ook een rol bij de producten in de supermarkt. Via slimme
marketingstrategieën worden we onbewust verleid tot het kopen van ongezonde producten.4
Enkele individuele factoren die een rol spelen bij overgewicht zijn o.a.:
Volgens het Voedingscentrum: Enkele individuele factoren(leefstijl):
*aanbod van voedsel (verkrijgbaarheid) *energie-inname
*lage prijzen van voedsel *kwaliteit van producten (hoge/lage glykemische
*portiegrootte waarde, Schijf van 5
*Multi-verpakkingen *Inname alcohol + roken
*marketingstrategieën *Te weinig bewegen (uitgangspunt
(aanbiedingen/verpakkingen) Beweegrichtlijnen Gezondheidsraad & eventueel
Etc. 5 de Beweegcirkel van Kenniscentrum Sport &
Bewegen)
*Omgevingsfactoren thuis en op het werk
Handboek NL Actief Fitness Trainer B H9 , blz. 168
3
Folder Voedingscentrum: Overgewicht, wat is een gezond gewicht en hoe bereik ik dat?
4
Artikel voedingscentrum invloed op eetgedrag
5
Artikel voedingscentrum invloed op eetgedrag
, Wanneer is er sprake van overgewicht?
Het eerste uitgangspunt om na te gaan of iemand overgewicht heeft, is om te kijken naar de Body
Mass Index. Deze graadmeter laat zien of het gewicht en de lengte van het individu op elkaar
aansluiten. Op de website van het Voedingscentrum staat een berekeningsmethode. Qua resultaten
kan het volgende overzicht worden aangehouden om vast te stellen of iemand overgewicht heeft.
Dit betekent dat wanneer iemand met een BMI van > 25 in de categorie van overgewicht valt.
Naast het berekenen van de Body Mass Index zegt ook de buikomvang iets over de gezondheid. Op
de website van het Voedingscentrum kun je een meetlint aanschaffen welke gemakkelijk laat zien of
er sprake is van overgewicht of niet. 6 Daar enkel de BMI of enkel de taillemeting weinig zeggen over
de samenstelling van het lichaam is het raadzaam om gebruik te maken van een bio-
impedantieweegschaal voor een complet overzicht. Hier ga ik later dieper op in.
Risico’s voor de gezondheid
Overgewicht brengt o.a. een groter risico op hart- en vaatziektes met zich mee. Daarnaast kan dit
leiden tot een hoog cholesterolgehalte, hoge bloeddruk en suikerziekte (diabetes). Daarbij komt dat
overgewicht kan leiden tot allerlei andere klachten. Dit kan gaan om spierpijngerelateerde klachten
maar ook om gewrichtsproblematiek of zelfs tot ademhalingsproblemen of slaapstoornissen. Het
belang van een goede gezondheid en voldoende beweging is aldus een feit.7
Onderzoek naar de oorzaken van overgewicht bij de klant (casuïstiek)
Inmiddels heeft het uitgebreide intakegesprek met de klant plaatsgevonden (bijlage 1: formulier
(obv PAR-Q) en is er meer duidelijkheid verkregen over de oorzaken van het ontstaan van
overgewicht.8 Meer concreet gekeken naar de situatie van de klant zijn de aandachtspunten bij het
opstellen van een plan van aanpak(trainingsschema) vooralsnog als volgt weer te geven:
6
Folder Voedingscentrum: Overgewicht, wat is een gezond gewicht en hoe bereik ik dat?
Handboek Fitness Trainer A, Hoofdstuk 9 blz. 222
Hartstichting: Brochure overgewicht
7
Hartstichting: Brochure overgewicht
8
Bijlage 1: intakegesprek
Bijlage 2: 0-meting resultaten