Hoofdstuk 1: Globalization and the Challenge to Historical
Analysis
Welke uitdagingen biedt globalisering voor historici?
o Het is geen nieuw fenomeen; historici moeten op zoek naar paralellen,
oorzaken, de oorsprong; wat was echt nieuw, welke dingen waren er al maar
zijn alleen versneld ontwikkeld?
o Historici kunnen kantelpunten, golven en fasen aanwijzen
Wat is de definitie van globalisering?
o Stearns: De intensivering van contacten tussen verschillende delen van de
wereld en het ontstaan van netwerken die, gecombineerd met lokale factoren,
steeds meer vormgeven aan de levens van mensen
o 3 elementen: intensivering van contacten; netwerken; invloed op levens
o Het gaat om zowel bereik als snelheid als schaal
Hoe ziet de auteur dit?
o Er zijn verschillende deelterreinen (economie, politiek. cultuur, milieu,
technologie) die elk een eigen geschiedenis hebben en deels los van elkaar
opereren, maar wel in samenhang met elkaar. Toch zijn er kantelpunten aan te
wijzen. Ook stelt Stearns belang in de motieven van mensen bij dit proces
Hoofdstuk 2: Emerging patterns of contact (1200 BCE-1000
CE): A Preparatory Phase
In deze tijd was al wel sprake van contact & uitwisseling, maar dit hoeft nog geen
globalisering te betekenen; globalisering gaat niet alleen over handel. Wel leggen ze de basis
hiervoor en mag hun invloed niet genegeerd worden.
Handel & migratie tot ca. 800 n. Chr.
Migratie had nog weinig impact; het was meestal kleinschalig & betrof
eenrichtingsverkeer geen duurzame netwerken
Moeilijk te zeggen wanneer handel interregionaal werd; beperkte beschikbaarheid
bronnen. Het gebeurde wel:
o Ontwikkeling primitieve scheepvaart
o Domesticatie lastdieren
o ‘grote’ steden als centraal handelsknooppunt voor goederen uit verschillende
regio’s
o Reizen als motief in verhalen kon avonturiers stimuleren op pad te gaan
o Er kwam steeds meer interesse in buitenlandse goederen
o Overheden waren zich bewust van belang van deze handel stimuleerden het
Toch waren er ook beperkingen:
o Migratie & invasies reizen (over zee) was minder veilig
o Handelaren probeerden actief concurrentie tegen te gaan
o Groot wantrouwen jegens (buitenlandse) handelaren
o Er was vooral handel tussen naburige regio’s
o Handelen gebeurde in etappes door verschillende mensen geen directe
uitwisseling
Handel na ca. 800 n. Chr.
Beschavingen worden steeds groter behoefte aan eenheid & integratie vooral
ontwikkeling van interne (handels)netwerken voor stabiliteit, efficiëntie & welvaart geen
behoefte aan buitenlandse invloeden/verstoringen van ‘barbaren’
Kanttekeningen:
o Door gebiedsuitbreiding werd ‘beschaving’ wel verspreid
o Er vond wel toerisme plaats
, o Verbeterde infrastructuur in individuele rijken faciliteerde interregionale
handel & uitwisseling
Voorbeeld: Zijderoute verbond Europa met Azië met nomaden als tussenpersonen
vraag luxeproducten in Europa gestimuleerd meer handel. Maar: handel was traag
en indirect; China was minder geïnteresseerd in westerse ruilproducten; het betrof
slechts een kleine elite die zijde kocht
Beperkingen (naast de beperkingen die al eerder genoemd staan):
o De meeste handel gebeurde nog altijd binnen de grote rijken
o Het ging vooral om niet-essentiële luxeproducten
o Er vond weinig culturele & technologische uitwisseling plaats en er was weinig
kennis van andere regio’s
o Kritiek op ‘vreemde’ buitenlandse producten
o Als rijken in verval raakten, bemoeilijkte dat de handel
! Wel was er een andere ontwikkeling gaande: de verspreiding van de islam en het
christendom via handelsnetwerken en handelaren; door hun commerciele succes werden hun
religies soms als superieur gezien; ook gaf het een gevoel van gemeenschappelijkheid
Over het algemeen waren er dus veel meer regionale contacten dan transregionale
contacten.
Hoofdstuk 3: 1000 CE as Turning Point?
Tegen 1000 hadden zich belangrijke veranderingen opgestapeld over een periode van 300
jaar. Er was in dit jaar dus niet één gebeurtenis die alles veranderde. Er waren daadwerkelijk
nieuwe patronen te onderscheiden, die niet slechts intensificaties waren van wat er al was.
Toch bouwde men ook voort op oude patronen. Langeafstandshandel werd steeds normaler
en belangrijker, kaarten werden gedetailleerder, religie verspreidde zich verder, om maar wat
te noemen.
Arabische wereld
Arabië domineerde handel Indische oceaan met Afrika, Midden-Azië, China, India,
stichtte veel handelsposten
Belangrijke oorzaak: waardering vanuit Islam voor handel & koopmanschap (was in
andere religies niet zo); eerlijke, ethische, gulle koopmannen hadden veel status
Gevolg: ontstaan ‘global community’:
o Handel verspreiding geloof ontstaan moslimgemeenschap met
gemeenschappelijke cultuur soepele handel
o Handel verspreiding Arabische taal (en ontstaan nieuwe Afrikaans-
Arabische taal, Swahili!) soepelere handel
o Arabische reisverhalen die zich snel verspreidden
Intensivering contacten: Arabieren vestigden zich in nieuwe gebieden & richtten
vanuit daar handelsnetwerken op
Dit alles vereiste nieuwe wetgeving & financiële innovatie: steeds meer gebieden
accepteren Arabische commerciële wetgeving
Steeds meer mensen gingen langeafstandsgoederen consumeren
Meer kennisuitwisseling landen gaan sommige producten zelf produceren
andere landen moeten nieuwe specialiteit zoeken
Nieuwe technologie
Nieuwe uitvindingen meer capaciteit & flexibiliteit, grotere betrouwbaarheid
! transporttijd niet drastisch verkort
Verbetering navigatie: instrumenten voor plaatsbepaling; kompas (oorspronkelijk
Chinese uitvinding, later verbeterd & verspreid)
Verbetering schipontwerp: gebruik latijnzeil beter aan de wind varen; dhow (schip
naar Arabisch model) minder zinkgevaar overgenomen door Europeanen; ook
Chinezen innoveerden & verbeterden haast onzinkbare schepen
Analysis
Welke uitdagingen biedt globalisering voor historici?
o Het is geen nieuw fenomeen; historici moeten op zoek naar paralellen,
oorzaken, de oorsprong; wat was echt nieuw, welke dingen waren er al maar
zijn alleen versneld ontwikkeld?
o Historici kunnen kantelpunten, golven en fasen aanwijzen
Wat is de definitie van globalisering?
o Stearns: De intensivering van contacten tussen verschillende delen van de
wereld en het ontstaan van netwerken die, gecombineerd met lokale factoren,
steeds meer vormgeven aan de levens van mensen
o 3 elementen: intensivering van contacten; netwerken; invloed op levens
o Het gaat om zowel bereik als snelheid als schaal
Hoe ziet de auteur dit?
o Er zijn verschillende deelterreinen (economie, politiek. cultuur, milieu,
technologie) die elk een eigen geschiedenis hebben en deels los van elkaar
opereren, maar wel in samenhang met elkaar. Toch zijn er kantelpunten aan te
wijzen. Ook stelt Stearns belang in de motieven van mensen bij dit proces
Hoofdstuk 2: Emerging patterns of contact (1200 BCE-1000
CE): A Preparatory Phase
In deze tijd was al wel sprake van contact & uitwisseling, maar dit hoeft nog geen
globalisering te betekenen; globalisering gaat niet alleen over handel. Wel leggen ze de basis
hiervoor en mag hun invloed niet genegeerd worden.
Handel & migratie tot ca. 800 n. Chr.
Migratie had nog weinig impact; het was meestal kleinschalig & betrof
eenrichtingsverkeer geen duurzame netwerken
Moeilijk te zeggen wanneer handel interregionaal werd; beperkte beschikbaarheid
bronnen. Het gebeurde wel:
o Ontwikkeling primitieve scheepvaart
o Domesticatie lastdieren
o ‘grote’ steden als centraal handelsknooppunt voor goederen uit verschillende
regio’s
o Reizen als motief in verhalen kon avonturiers stimuleren op pad te gaan
o Er kwam steeds meer interesse in buitenlandse goederen
o Overheden waren zich bewust van belang van deze handel stimuleerden het
Toch waren er ook beperkingen:
o Migratie & invasies reizen (over zee) was minder veilig
o Handelaren probeerden actief concurrentie tegen te gaan
o Groot wantrouwen jegens (buitenlandse) handelaren
o Er was vooral handel tussen naburige regio’s
o Handelen gebeurde in etappes door verschillende mensen geen directe
uitwisseling
Handel na ca. 800 n. Chr.
Beschavingen worden steeds groter behoefte aan eenheid & integratie vooral
ontwikkeling van interne (handels)netwerken voor stabiliteit, efficiëntie & welvaart geen
behoefte aan buitenlandse invloeden/verstoringen van ‘barbaren’
Kanttekeningen:
o Door gebiedsuitbreiding werd ‘beschaving’ wel verspreid
o Er vond wel toerisme plaats
, o Verbeterde infrastructuur in individuele rijken faciliteerde interregionale
handel & uitwisseling
Voorbeeld: Zijderoute verbond Europa met Azië met nomaden als tussenpersonen
vraag luxeproducten in Europa gestimuleerd meer handel. Maar: handel was traag
en indirect; China was minder geïnteresseerd in westerse ruilproducten; het betrof
slechts een kleine elite die zijde kocht
Beperkingen (naast de beperkingen die al eerder genoemd staan):
o De meeste handel gebeurde nog altijd binnen de grote rijken
o Het ging vooral om niet-essentiële luxeproducten
o Er vond weinig culturele & technologische uitwisseling plaats en er was weinig
kennis van andere regio’s
o Kritiek op ‘vreemde’ buitenlandse producten
o Als rijken in verval raakten, bemoeilijkte dat de handel
! Wel was er een andere ontwikkeling gaande: de verspreiding van de islam en het
christendom via handelsnetwerken en handelaren; door hun commerciele succes werden hun
religies soms als superieur gezien; ook gaf het een gevoel van gemeenschappelijkheid
Over het algemeen waren er dus veel meer regionale contacten dan transregionale
contacten.
Hoofdstuk 3: 1000 CE as Turning Point?
Tegen 1000 hadden zich belangrijke veranderingen opgestapeld over een periode van 300
jaar. Er was in dit jaar dus niet één gebeurtenis die alles veranderde. Er waren daadwerkelijk
nieuwe patronen te onderscheiden, die niet slechts intensificaties waren van wat er al was.
Toch bouwde men ook voort op oude patronen. Langeafstandshandel werd steeds normaler
en belangrijker, kaarten werden gedetailleerder, religie verspreidde zich verder, om maar wat
te noemen.
Arabische wereld
Arabië domineerde handel Indische oceaan met Afrika, Midden-Azië, China, India,
stichtte veel handelsposten
Belangrijke oorzaak: waardering vanuit Islam voor handel & koopmanschap (was in
andere religies niet zo); eerlijke, ethische, gulle koopmannen hadden veel status
Gevolg: ontstaan ‘global community’:
o Handel verspreiding geloof ontstaan moslimgemeenschap met
gemeenschappelijke cultuur soepele handel
o Handel verspreiding Arabische taal (en ontstaan nieuwe Afrikaans-
Arabische taal, Swahili!) soepelere handel
o Arabische reisverhalen die zich snel verspreidden
Intensivering contacten: Arabieren vestigden zich in nieuwe gebieden & richtten
vanuit daar handelsnetwerken op
Dit alles vereiste nieuwe wetgeving & financiële innovatie: steeds meer gebieden
accepteren Arabische commerciële wetgeving
Steeds meer mensen gingen langeafstandsgoederen consumeren
Meer kennisuitwisseling landen gaan sommige producten zelf produceren
andere landen moeten nieuwe specialiteit zoeken
Nieuwe technologie
Nieuwe uitvindingen meer capaciteit & flexibiliteit, grotere betrouwbaarheid
! transporttijd niet drastisch verkort
Verbetering navigatie: instrumenten voor plaatsbepaling; kompas (oorspronkelijk
Chinese uitvinding, later verbeterd & verspreid)
Verbetering schipontwerp: gebruik latijnzeil beter aan de wind varen; dhow (schip
naar Arabisch model) minder zinkgevaar overgenomen door Europeanen; ook
Chinezen innoveerden & verbeterden haast onzinkbare schepen
