Infectieziekten Hoorcolleges
Hoorcollege 1 - Introductie
Infectieziekten zijn verantwoordelijk voor 14.9 miljoen doden per jaar. Hiervan zijn
Respiratoire infecties verantwoordelijk voor de meeste doden per jaar. Hierna HIV/AIDS.
Epidemiologische driehoek: host-pathogen interacties zijn
erg belangrijk.
Commensiale/microbiota/microbiome: microorganismen
die een positieve invloed hebben op ons lichaam, deze zijn
goed voor ons.
Er is een balans tussen infectie en immuniteit. Ziekte = load
if infection (hoeveel in ons lichaam is) x pathogenicity (hoe
veel schade ze aanrichten ) / immuniteit.
Verschillende klassen pathogenen
FF SORTEREN VAN GROOT NAAR KLEIN
• Wormen (helminths): (vallen niet onder de
microoraanismen). eukaryoten
• Protozoa: unicellulair, eukaryoot
• Fungi: unicellulair of niet?. eukaryoot
• Bacteriën. prokaryoot
• Virussen (vallen officieel niet onder de
microorganismen, kan niet overleven en
repliceren zonder host.) alleen zichtbaar met een
elektronen microscoop.
•
• Parasieten: wormen en protozoa
,Infectieziekten Hoorcolleges
Eukaryoot
• DNA in nucleus aanwezig als meerdere chromosomen
• Nucleiar membraan en organellen
• In de nucleus vindt transcriptie plaats, translatie in het cytoplasma
• Cell wall (cel wand) alleen in fungi en planten
Prokaryoot
• Geen nucleus
• 1 circulair chromosoom
• Transcriptie en translatie vindt tegelijk plaats in het cytosol.
• Rigide cel wand (cell wall)
Definities van infectieziekten
Infectie: kolonisatie en groei van een microorganisme BINNENIN een
gastheer. Leidt niet altijd tot ziekte.
Ziekte: schade aan de gastheer, wat interfereert met de normale gastheer(cel)
Pathogeniteit (pathogenicity): de mogelijkheid van een microorganisme om schade toe te
brengen aan de gastheer. Vaak refereert dit aan de genetische componenten van het
pathogeen. Is host-onafhankelijk.
Virulentie: de omvang van de schade die een ziekteverwekker kan toebrengen aan de
gastheer. Is host-afhankelijk, omdat de host-pathogeen interacties aanwezig zijn.
Algemene kenmerken van pathogenen
Vormen van virussen
Vormen van bacterien
Clusterenvan de coccen
Diplococci: vormen een cluster als duo
Streptococci: vormen een rijtje/ketting
Staphylococci: vormen echte clusters. Soort
ongeorganiseerde groepjes.
,Infectieziekten Hoorcolleges
Gram staining
Gram positief: kleurt paars. Hebben een grote peptidoglycanlaag. Crystal violet iodine
complex wordt niet weggewassen door alcohol.
Gram negatief: Kleurt roze. Hebben een dunne laag peptidoglycan met hier overheen een
outer membraan. Crystal violet wordt eraf gewassen
4 regels van Koch’s postulate
1. Isoleren van het pathogeen. Hetzelfde pathogeen moet aanwezig zijn in elk
ziektegeval, maar mag niet aanwezig zijn in gezonde individuen
2. Het pathogeen moet geïsoleerd worden van de ziekte gastheer en gegroeid worden
in een pure culture
3. Het pure pathogeen moest zorgen voor dezelfde ziekte (en symptomen) wanneer het
wordt gegeven aan geïnfecteerde gastheren.
4. Het pathogeen moet geher-isoleert worden van de nieuwe geïnfecteerde gastheer en
dit moet dan hetzelfde pathogeen zijn als degene die oorspronkelijk geïsoleerd was.
Kan worden toegepast op: Difterie (Corynebacterium diphteriae), tuberculose
(Mycobacterium tuberculosis) en cholera (Vibrio cholerae). Kan niet worden toegepast op
virussen, omdat zij een gastheer nodig hebben om te kunnen groeien (pure culture maken is
niet mogelijk). Is niet mogelijk bij alle bacterien want die groeien niet in het lab
(mycobacterium leprae). Ricekttsias en chlamydia. Ook iet voor pathogenen die in gezonde
indiividuen voorkomen
Primaire pathogenen: veroorzaken in gezonde individuen
, Infectieziekten Hoorcolleges
Oppurtinistische pathogenen: veroorzaken ziekten in verzwakte individuen of wanneer een
ze aanwezig zijn op een ongewone locatie. Behoren vaak tot commensiale microflora
• Fungi: aspergullis ap (long infecties), cadida albicans (orale/vaginale infecties
• Bacterien: staphylocoocus aureus (huid infecties) streptococcus pneumoniae (long
infecties)
• Virussen: Herpes simplec virus (HSV, cold sores), HPV (wratten)
• parasietenL toxoplasma gondii (systemische infecties).
Virulentie factoren: moleculen van de pathogene microorganismen die het risico verhogen
op het succes van een infecties. Zijn vaan specifiek voor de pathogene microorganismen.
Interacteren vaak met de gastheercellen en zijn vaak aanwezig op het oppervlakte od
worden uitgescheden.
Strict intracellulair:
• Virussen, hebben de gastheer cellen nodig voor de replicatie. Alle eiwit componenten
van de nieuwe virus partikels worden gemaakt door de gastheer cellen. Ook worden
de componenten van het virus gemaakt uit de gastheer structren (envelop is
afkomstig van het plasmamembraan)
• Bacterien: worden opgenomen door fagocyten. Fagolysosoom enzzoooo. Bacterien
kan de degradtaie door de fagocyten ontwijken. !!!!!! Ff MEEr
M tuberculosis blokkeert de fusie van het fagosoom met het lysosoom.
M tuberculosis kan de fagsoom ontwijken en kan het cytosol direct betreden.
Intracellulair is voordelig omdat je het immuunsysteem kan ontwijken. Hiernaast ook
invasie. Door het penetreren kan je in diepere weefsel terecht komen →
Extracellualir: confrontatie met het immuunsysteem. Self protectie is nodig. (capsule, cel
wnad componenten.
Acute infectieL veel schade. Meer virulent. Minder kans op transmissie. Hoge populatie
dichtheid leidt tot toenemde kans voor transmissie. Is minder geschik in low density (omdat
mensen minder met elkaar in contact comen,
Less virulentL: kunnen beter verspreiden in een lage populatie dichtheiud.
Hoorcollege 1 - Introductie
Infectieziekten zijn verantwoordelijk voor 14.9 miljoen doden per jaar. Hiervan zijn
Respiratoire infecties verantwoordelijk voor de meeste doden per jaar. Hierna HIV/AIDS.
Epidemiologische driehoek: host-pathogen interacties zijn
erg belangrijk.
Commensiale/microbiota/microbiome: microorganismen
die een positieve invloed hebben op ons lichaam, deze zijn
goed voor ons.
Er is een balans tussen infectie en immuniteit. Ziekte = load
if infection (hoeveel in ons lichaam is) x pathogenicity (hoe
veel schade ze aanrichten ) / immuniteit.
Verschillende klassen pathogenen
FF SORTEREN VAN GROOT NAAR KLEIN
• Wormen (helminths): (vallen niet onder de
microoraanismen). eukaryoten
• Protozoa: unicellulair, eukaryoot
• Fungi: unicellulair of niet?. eukaryoot
• Bacteriën. prokaryoot
• Virussen (vallen officieel niet onder de
microorganismen, kan niet overleven en
repliceren zonder host.) alleen zichtbaar met een
elektronen microscoop.
•
• Parasieten: wormen en protozoa
,Infectieziekten Hoorcolleges
Eukaryoot
• DNA in nucleus aanwezig als meerdere chromosomen
• Nucleiar membraan en organellen
• In de nucleus vindt transcriptie plaats, translatie in het cytoplasma
• Cell wall (cel wand) alleen in fungi en planten
Prokaryoot
• Geen nucleus
• 1 circulair chromosoom
• Transcriptie en translatie vindt tegelijk plaats in het cytosol.
• Rigide cel wand (cell wall)
Definities van infectieziekten
Infectie: kolonisatie en groei van een microorganisme BINNENIN een
gastheer. Leidt niet altijd tot ziekte.
Ziekte: schade aan de gastheer, wat interfereert met de normale gastheer(cel)
Pathogeniteit (pathogenicity): de mogelijkheid van een microorganisme om schade toe te
brengen aan de gastheer. Vaak refereert dit aan de genetische componenten van het
pathogeen. Is host-onafhankelijk.
Virulentie: de omvang van de schade die een ziekteverwekker kan toebrengen aan de
gastheer. Is host-afhankelijk, omdat de host-pathogeen interacties aanwezig zijn.
Algemene kenmerken van pathogenen
Vormen van virussen
Vormen van bacterien
Clusterenvan de coccen
Diplococci: vormen een cluster als duo
Streptococci: vormen een rijtje/ketting
Staphylococci: vormen echte clusters. Soort
ongeorganiseerde groepjes.
,Infectieziekten Hoorcolleges
Gram staining
Gram positief: kleurt paars. Hebben een grote peptidoglycanlaag. Crystal violet iodine
complex wordt niet weggewassen door alcohol.
Gram negatief: Kleurt roze. Hebben een dunne laag peptidoglycan met hier overheen een
outer membraan. Crystal violet wordt eraf gewassen
4 regels van Koch’s postulate
1. Isoleren van het pathogeen. Hetzelfde pathogeen moet aanwezig zijn in elk
ziektegeval, maar mag niet aanwezig zijn in gezonde individuen
2. Het pathogeen moet geïsoleerd worden van de ziekte gastheer en gegroeid worden
in een pure culture
3. Het pure pathogeen moest zorgen voor dezelfde ziekte (en symptomen) wanneer het
wordt gegeven aan geïnfecteerde gastheren.
4. Het pathogeen moet geher-isoleert worden van de nieuwe geïnfecteerde gastheer en
dit moet dan hetzelfde pathogeen zijn als degene die oorspronkelijk geïsoleerd was.
Kan worden toegepast op: Difterie (Corynebacterium diphteriae), tuberculose
(Mycobacterium tuberculosis) en cholera (Vibrio cholerae). Kan niet worden toegepast op
virussen, omdat zij een gastheer nodig hebben om te kunnen groeien (pure culture maken is
niet mogelijk). Is niet mogelijk bij alle bacterien want die groeien niet in het lab
(mycobacterium leprae). Ricekttsias en chlamydia. Ook iet voor pathogenen die in gezonde
indiividuen voorkomen
Primaire pathogenen: veroorzaken in gezonde individuen
, Infectieziekten Hoorcolleges
Oppurtinistische pathogenen: veroorzaken ziekten in verzwakte individuen of wanneer een
ze aanwezig zijn op een ongewone locatie. Behoren vaak tot commensiale microflora
• Fungi: aspergullis ap (long infecties), cadida albicans (orale/vaginale infecties
• Bacterien: staphylocoocus aureus (huid infecties) streptococcus pneumoniae (long
infecties)
• Virussen: Herpes simplec virus (HSV, cold sores), HPV (wratten)
• parasietenL toxoplasma gondii (systemische infecties).
Virulentie factoren: moleculen van de pathogene microorganismen die het risico verhogen
op het succes van een infecties. Zijn vaan specifiek voor de pathogene microorganismen.
Interacteren vaak met de gastheercellen en zijn vaak aanwezig op het oppervlakte od
worden uitgescheden.
Strict intracellulair:
• Virussen, hebben de gastheer cellen nodig voor de replicatie. Alle eiwit componenten
van de nieuwe virus partikels worden gemaakt door de gastheer cellen. Ook worden
de componenten van het virus gemaakt uit de gastheer structren (envelop is
afkomstig van het plasmamembraan)
• Bacterien: worden opgenomen door fagocyten. Fagolysosoom enzzoooo. Bacterien
kan de degradtaie door de fagocyten ontwijken. !!!!!! Ff MEEr
M tuberculosis blokkeert de fusie van het fagosoom met het lysosoom.
M tuberculosis kan de fagsoom ontwijken en kan het cytosol direct betreden.
Intracellulair is voordelig omdat je het immuunsysteem kan ontwijken. Hiernaast ook
invasie. Door het penetreren kan je in diepere weefsel terecht komen →
Extracellualir: confrontatie met het immuunsysteem. Self protectie is nodig. (capsule, cel
wnad componenten.
Acute infectieL veel schade. Meer virulent. Minder kans op transmissie. Hoge populatie
dichtheid leidt tot toenemde kans voor transmissie. Is minder geschik in low density (omdat
mensen minder met elkaar in contact comen,
Less virulentL: kunnen beter verspreiden in een lage populatie dichtheiud.
