10 jdvakke geschiedeni
jdva 1: Jager e Boere to 3000 v.
de levenswijze van de jager-verzamelaars
Kenmerken bronnen:
✰ ongeschreven: schrift is nog niet uitgevonden
✰ primair: komen uit de t d zelf en uit de eerste hand
Middel van bestaan: jagen en verzamelen, bepaalt ook het samenlevingstype
samenleving van jagers-verzamelaars:
✰ economie: jagen en verzamelen
✰ politiek: kleine nomadische groepen, dus geen georganiseerd bestuur
✰ sociaal: weinig sociale verschillen, wel strikte rolverdeling tussen man en vrouw
✰ cultuur: magische jacht- en vruchtbaarheidsrituelen en grafgiften
het ontstaan van de landbouw en landbouwsamenlevingen
11000 v.c: begin Neolithische revolutie in de vruchtbare halve maan (landbouwrevolutie)
Het gematigde klimaat was hier gunstig dus er was voedsel in overvloed en de zoetwater rivieren zorgden
voor vruchtbare grond → jager-verzamelaars hoeven niet meer rond te trekken en beginnen aan
akkerbouw en veeteelt.
Landbouwsamenleving / agrarische samenleving:
✰ economie: landbouw: akkerbouw en veeteelt
✰ politiek: dorpen werden waarsch nl k bestuurd door dorpsoudsten en priesters
✰ sociaal: sedentaire revolutie: vaste woonplaats. Toename van sociale verschillen, strikte
rolverdeling man/vrouw bleef bestaan
✰ cultuur: magische rituelen en veel uitvindingen (ontstaan eerste schrift)
Neolithische revolutie verspreid zich traag over de wereld, vooral laat over Europa en NL en België
het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
Irrigatielandbouw: Eufraat, Tigris en de N l overstroomden wel eens het omliggende land, wanneer het
water weer terugliep was de grond erg vruchtbaar. Ook vingen boeren het overtollige water op en kregen
dit via kanaaltjes verder het land in om ook daar de grond vruchtbaar te kr gen.
Eerste stedel ke
gebieden
ontstonden in
Mesopotamië
(tussen twee
rivieren) en
Egypte
, Stedel ke beschaving in Mesopotamië:
✰ economie:
✰ landbouw: akkerbouw en veeteelt
✰ ambachten
✰ handel
✰ politiek: steden werden bestuurd door koning en priesters en groeiden uit tot r ken (stadstaten)
✰ sociaal: grote groepen (gem. 10.000 mensen) met sociale verschillen: hiërarchische opbouw van
de samenleving in sociale klassen
✰ cultuur: polytheïstische godsdienst, magische rituelen en veel uitvindingen
Stedel ke beschaving in Egypte:
✰ economie:
✰ landbouw: akkerbouw en veeteelt
✰ ambachten
✰ handel
✰ politiek: steden werden bestuurd door koning en priesters. Boven- en beneden-Egypte vormen
een natiestaat met farao als leider
✰ sociaal: grote groepen (gem. 10.000 mensen) met sociale verschillen: hiërarchische opbouw van
de samenleving in sociale klassen
✰ cultuur: polytheïstische godsdienst (monotheïsme van 1353/1336 v.c.), magische rituelen en veel
uitvindingen
jdva 2: Grieke e Romeine 3000 v. / 500 .
de ontwikkeling van de wetenschap en politiek in de Griekse stadstaat
Vanaf 850 v.c: opkomst Griekse stadstaten:
stadstaat (polis): b zondere vorm van een staat: gebied met vaste grenzen en eigen bestuur
✰ “stad” met omringend platteland
✰ klein in oppervlakte en inwoneraantal
✰ autarkisch: zelfvoorzienend
✰ autonoom: eigen bestuur en regels
Iedere polis had een eigen staatsvorm:
✰ monarchie: de macht ligt legitiem b één persoon
✰ tyrannie: macht ligt niet legitiem b één persoon
✰ aristocratie: regering van de adel (aristocraten)
✰ oligarchie: regering van een kleine groep mensen die niet van adel z n
✰ democratie: regering door de bevolking met burgerrecht
Burgerschap: het feit dat je burger bent met alle politieke en maatschappel ke rechten die daarb horen
Filosofen: proberen de wereld te verklaren op een rationele manier
↳ begin van wetenschap: opdoen van kennis/theorie op basis van experimenten, waarneming en gebruik
van verstand (natuurwetenschap, wiskunde, geneeskunde, politiek enz.)
338 v.c: deel van Griekenland werd veroverd door de koning van Macedonië, z n zoon, Alexander de Grote
veroverde nog meer gebieden → Hellenisme: verspreiding van de Griekse cultuur naar het Oosten vanaf de
t d van Alexander de Grote (Hellas = Griekenland)
jdva 1: Jager e Boere to 3000 v.
de levenswijze van de jager-verzamelaars
Kenmerken bronnen:
✰ ongeschreven: schrift is nog niet uitgevonden
✰ primair: komen uit de t d zelf en uit de eerste hand
Middel van bestaan: jagen en verzamelen, bepaalt ook het samenlevingstype
samenleving van jagers-verzamelaars:
✰ economie: jagen en verzamelen
✰ politiek: kleine nomadische groepen, dus geen georganiseerd bestuur
✰ sociaal: weinig sociale verschillen, wel strikte rolverdeling tussen man en vrouw
✰ cultuur: magische jacht- en vruchtbaarheidsrituelen en grafgiften
het ontstaan van de landbouw en landbouwsamenlevingen
11000 v.c: begin Neolithische revolutie in de vruchtbare halve maan (landbouwrevolutie)
Het gematigde klimaat was hier gunstig dus er was voedsel in overvloed en de zoetwater rivieren zorgden
voor vruchtbare grond → jager-verzamelaars hoeven niet meer rond te trekken en beginnen aan
akkerbouw en veeteelt.
Landbouwsamenleving / agrarische samenleving:
✰ economie: landbouw: akkerbouw en veeteelt
✰ politiek: dorpen werden waarsch nl k bestuurd door dorpsoudsten en priesters
✰ sociaal: sedentaire revolutie: vaste woonplaats. Toename van sociale verschillen, strikte
rolverdeling man/vrouw bleef bestaan
✰ cultuur: magische rituelen en veel uitvindingen (ontstaan eerste schrift)
Neolithische revolutie verspreid zich traag over de wereld, vooral laat over Europa en NL en België
het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
Irrigatielandbouw: Eufraat, Tigris en de N l overstroomden wel eens het omliggende land, wanneer het
water weer terugliep was de grond erg vruchtbaar. Ook vingen boeren het overtollige water op en kregen
dit via kanaaltjes verder het land in om ook daar de grond vruchtbaar te kr gen.
Eerste stedel ke
gebieden
ontstonden in
Mesopotamië
(tussen twee
rivieren) en
Egypte
, Stedel ke beschaving in Mesopotamië:
✰ economie:
✰ landbouw: akkerbouw en veeteelt
✰ ambachten
✰ handel
✰ politiek: steden werden bestuurd door koning en priesters en groeiden uit tot r ken (stadstaten)
✰ sociaal: grote groepen (gem. 10.000 mensen) met sociale verschillen: hiërarchische opbouw van
de samenleving in sociale klassen
✰ cultuur: polytheïstische godsdienst, magische rituelen en veel uitvindingen
Stedel ke beschaving in Egypte:
✰ economie:
✰ landbouw: akkerbouw en veeteelt
✰ ambachten
✰ handel
✰ politiek: steden werden bestuurd door koning en priesters. Boven- en beneden-Egypte vormen
een natiestaat met farao als leider
✰ sociaal: grote groepen (gem. 10.000 mensen) met sociale verschillen: hiërarchische opbouw van
de samenleving in sociale klassen
✰ cultuur: polytheïstische godsdienst (monotheïsme van 1353/1336 v.c.), magische rituelen en veel
uitvindingen
jdva 2: Grieke e Romeine 3000 v. / 500 .
de ontwikkeling van de wetenschap en politiek in de Griekse stadstaat
Vanaf 850 v.c: opkomst Griekse stadstaten:
stadstaat (polis): b zondere vorm van een staat: gebied met vaste grenzen en eigen bestuur
✰ “stad” met omringend platteland
✰ klein in oppervlakte en inwoneraantal
✰ autarkisch: zelfvoorzienend
✰ autonoom: eigen bestuur en regels
Iedere polis had een eigen staatsvorm:
✰ monarchie: de macht ligt legitiem b één persoon
✰ tyrannie: macht ligt niet legitiem b één persoon
✰ aristocratie: regering van de adel (aristocraten)
✰ oligarchie: regering van een kleine groep mensen die niet van adel z n
✰ democratie: regering door de bevolking met burgerrecht
Burgerschap: het feit dat je burger bent met alle politieke en maatschappel ke rechten die daarb horen
Filosofen: proberen de wereld te verklaren op een rationele manier
↳ begin van wetenschap: opdoen van kennis/theorie op basis van experimenten, waarneming en gebruik
van verstand (natuurwetenschap, wiskunde, geneeskunde, politiek enz.)
338 v.c: deel van Griekenland werd veroverd door de koning van Macedonië, z n zoon, Alexander de Grote
veroverde nog meer gebieden → Hellenisme: verspreiding van de Griekse cultuur naar het Oosten vanaf de
t d van Alexander de Grote (Hellas = Griekenland)
