Geschiedenis examenkatern H2
Par 1: Britten koloniseren Amerika
- Fransen & Spanjaarden namen met weinig mensen grote gebieden in,
Britten vestigen zich met veel in een klein gebied.
- In noordelijke koloniën ontstaan veel vestigingskoloniën, gericht op landbouw en handel,
later op industrie
o In het begin vooral calvinistische immigranten onder leiding van dominees
- Zuidelijke koloniën
o Plantagekoloniën, hadden vaak slaven in dienst om het zware werk te doen,
plantagehouders waren, meestal blank en van Engelse afkomst.
- In Caraïbisch gebied werden ook eilanden gekoloniseerd, Barbados en Jamaica waren grootst
o Werden vooral plantage economieën gesticht. Die waren winstgevender dan in
Noord-Amerika
o Suiker, koffie, rum, tabak
- Tijdens de 7-jarige oorlog wonnen de Britten van de Fransen, Fransen stonden hun
bezittingen af bij de vrede van Parijs
Par 2: gevolgen voor originele bevolking
- Veel indianen stierven door nieuwe ziektes die daar niet bekend waren.
- Ook in het begin veel massamoorden
- Eerste kolonisten vestigden in Powhatan Indianen gebied, opperhoofd Powhatan liet toe dat
dochter Pocahontas trouwde met Engelsman.
- In 1763 begonnen 7 indiaanse volken onder leiding van Pontiac een oorlog tegen de
Engelsen. Eindigde in gelijkspel.
- In royal proclamation (1763) verbood Britse regering de kolonisten indiaans grondgebied te
betreden.
- In 1766 sloten Pontiac en Engelsen vrede
- In proclamatie werd erkend dat indianen bepaalde rechten hadden op hun grondgebied.
Proclamatie wordt daarom ook wel de indiaanse Bill of Rights genoemd
Par 3: Engelse kolonisten beginnen onafhankelijkheidsoorlog
- Oorzaken van onafhankelijkheidsoorlog:
o Belastingconflict tussen kolonisten en de Britse regering
o Europese kolonisten in Amerika waren in aanraking gekomen van verlichte ideeën
zoals de trias politica, natuurlijke rechten en het idee van volkssoevereiniteit
o De regering in Londen wilden de koloniën mee laten betalen aan de oorlogsschuld.
Ze lieten de koloniën meer belasting betalen, waaronder invoerrechten op suiker,
glas, papier, thee en op bedrukt papier.
o Kolonisten hadden niets te zeggen in de Britse regering terwijl ze wel belasting
betaalden. Onder het motto ‘no taxation without representation’ (geen belasting
zonder vertegenwoordigers in het Britse parlement)
o Kooplieden besloten tot een boycot (wat niet kopen betekent)
o Engelse regering besluit tot polarisatie (beweging van gematigde standpunten naar
twee fel tegenover elkaar staande standpunten)
- Verenigde staten ontstaan
o Kolonisten winnen oorlog
, o Oorlog was van 1775 tot 1783. In 1776 nemen opstandige koloniën de
onafhankelijkheidsverklaring aan. Verklaring bestond uit de ideeën waarop de
kolonisten hun stap naar onafhankelijkheid baseerden, de grieven tegen George III
en het besluit tot onafhankelijkheid
o In 1787 kwam een nieuwe grondwet tot stand. Belangrijkste bepalingen daarin
waren:
▪ De unie werd een federale staat, de regering was alleen bevoegd op het
gebied van buitenlandse en economische politiek.
▪ Trias politica:
• Uitvoerende macht: President die door volk werd gekozen voor 4
jaar. Is staatshoofd en leider van kabinet, opperbevelhebber van
leger en vloot, benoemd belangrijkste ambtenaren.
• Wetgevende macht: congres, bestaat uit de senaat, zitten twee
afgevaardigden uit elke staat, bestaat ook uit huis van
afgevaardigden, waarin elke staat vertegenwoordigd is naar het
aantal inwoners. Afgevaardigden worden door volk gekozen. Alle
benoemingen van de president moeten ter goedkeuring aan de
senaat worden voorgelegd.
• Rechtsprekende macht: hooggerechtshof, bestaat uit negen rechters
die door president voor het leven worden benoemd. Kan elke wet
aan de grondwet toetsen en buiten werking stellen. Oefent controle
uit op president ten congres, maar rechters worden benoemd door
de president met goedkeuring van senaat.
▪ Grondwet garandeert burgers gelijke rechten:
• Vrijheid van godsdienst
• Vrijheid van meningsuiting
• Recht op spoedige rechtszaak
• Recht om wapens te dragen
Par 4 slavernij in Brits-Amerika
- Caribische koloniën kiezen de kant van Engeland.
Par 5 Het Britse rijk in India begint met de East India company
- De in 1600 door de Britten opgerichte East India Company (EIC) kreeg het monopolie op de
handel met alle landen ten oosten van Kaap de Goede Hoop.
- In India beperkte de EIC zich eerst vooral tot het stichten van factorijen van waaruit zij
handeldreven met islamitische Mogolvorsten.
- Het Britse leger versloeg in de slag bij Buxar (1764) de legers van drie Indiase vorsten. Die
overwinning leidde tot het verdrag van Allahabad (1765), wat het begin betekende van het
Britse rijk in India
- De Mogolkeizer heerste na een tijdje alleen nog maar in naam terwijl de EIC de werkelijke
macht in handen had.
- Na grote opstand besloten Britten India zelf te gaan besturen en niet meer in naam van de
Mogolkeizer
- De Royal Navy en het Brits-Indische leger speelde een grote rol in het afdwingen en
beschermen van de handel.
Par 1: Britten koloniseren Amerika
- Fransen & Spanjaarden namen met weinig mensen grote gebieden in,
Britten vestigen zich met veel in een klein gebied.
- In noordelijke koloniën ontstaan veel vestigingskoloniën, gericht op landbouw en handel,
later op industrie
o In het begin vooral calvinistische immigranten onder leiding van dominees
- Zuidelijke koloniën
o Plantagekoloniën, hadden vaak slaven in dienst om het zware werk te doen,
plantagehouders waren, meestal blank en van Engelse afkomst.
- In Caraïbisch gebied werden ook eilanden gekoloniseerd, Barbados en Jamaica waren grootst
o Werden vooral plantage economieën gesticht. Die waren winstgevender dan in
Noord-Amerika
o Suiker, koffie, rum, tabak
- Tijdens de 7-jarige oorlog wonnen de Britten van de Fransen, Fransen stonden hun
bezittingen af bij de vrede van Parijs
Par 2: gevolgen voor originele bevolking
- Veel indianen stierven door nieuwe ziektes die daar niet bekend waren.
- Ook in het begin veel massamoorden
- Eerste kolonisten vestigden in Powhatan Indianen gebied, opperhoofd Powhatan liet toe dat
dochter Pocahontas trouwde met Engelsman.
- In 1763 begonnen 7 indiaanse volken onder leiding van Pontiac een oorlog tegen de
Engelsen. Eindigde in gelijkspel.
- In royal proclamation (1763) verbood Britse regering de kolonisten indiaans grondgebied te
betreden.
- In 1766 sloten Pontiac en Engelsen vrede
- In proclamatie werd erkend dat indianen bepaalde rechten hadden op hun grondgebied.
Proclamatie wordt daarom ook wel de indiaanse Bill of Rights genoemd
Par 3: Engelse kolonisten beginnen onafhankelijkheidsoorlog
- Oorzaken van onafhankelijkheidsoorlog:
o Belastingconflict tussen kolonisten en de Britse regering
o Europese kolonisten in Amerika waren in aanraking gekomen van verlichte ideeën
zoals de trias politica, natuurlijke rechten en het idee van volkssoevereiniteit
o De regering in Londen wilden de koloniën mee laten betalen aan de oorlogsschuld.
Ze lieten de koloniën meer belasting betalen, waaronder invoerrechten op suiker,
glas, papier, thee en op bedrukt papier.
o Kolonisten hadden niets te zeggen in de Britse regering terwijl ze wel belasting
betaalden. Onder het motto ‘no taxation without representation’ (geen belasting
zonder vertegenwoordigers in het Britse parlement)
o Kooplieden besloten tot een boycot (wat niet kopen betekent)
o Engelse regering besluit tot polarisatie (beweging van gematigde standpunten naar
twee fel tegenover elkaar staande standpunten)
- Verenigde staten ontstaan
o Kolonisten winnen oorlog
, o Oorlog was van 1775 tot 1783. In 1776 nemen opstandige koloniën de
onafhankelijkheidsverklaring aan. Verklaring bestond uit de ideeën waarop de
kolonisten hun stap naar onafhankelijkheid baseerden, de grieven tegen George III
en het besluit tot onafhankelijkheid
o In 1787 kwam een nieuwe grondwet tot stand. Belangrijkste bepalingen daarin
waren:
▪ De unie werd een federale staat, de regering was alleen bevoegd op het
gebied van buitenlandse en economische politiek.
▪ Trias politica:
• Uitvoerende macht: President die door volk werd gekozen voor 4
jaar. Is staatshoofd en leider van kabinet, opperbevelhebber van
leger en vloot, benoemd belangrijkste ambtenaren.
• Wetgevende macht: congres, bestaat uit de senaat, zitten twee
afgevaardigden uit elke staat, bestaat ook uit huis van
afgevaardigden, waarin elke staat vertegenwoordigd is naar het
aantal inwoners. Afgevaardigden worden door volk gekozen. Alle
benoemingen van de president moeten ter goedkeuring aan de
senaat worden voorgelegd.
• Rechtsprekende macht: hooggerechtshof, bestaat uit negen rechters
die door president voor het leven worden benoemd. Kan elke wet
aan de grondwet toetsen en buiten werking stellen. Oefent controle
uit op president ten congres, maar rechters worden benoemd door
de president met goedkeuring van senaat.
▪ Grondwet garandeert burgers gelijke rechten:
• Vrijheid van godsdienst
• Vrijheid van meningsuiting
• Recht op spoedige rechtszaak
• Recht om wapens te dragen
Par 4 slavernij in Brits-Amerika
- Caribische koloniën kiezen de kant van Engeland.
Par 5 Het Britse rijk in India begint met de East India company
- De in 1600 door de Britten opgerichte East India Company (EIC) kreeg het monopolie op de
handel met alle landen ten oosten van Kaap de Goede Hoop.
- In India beperkte de EIC zich eerst vooral tot het stichten van factorijen van waaruit zij
handeldreven met islamitische Mogolvorsten.
- Het Britse leger versloeg in de slag bij Buxar (1764) de legers van drie Indiase vorsten. Die
overwinning leidde tot het verdrag van Allahabad (1765), wat het begin betekende van het
Britse rijk in India
- De Mogolkeizer heerste na een tijdje alleen nog maar in naam terwijl de EIC de werkelijke
macht in handen had.
- Na grote opstand besloten Britten India zelf te gaan besturen en niet meer in naam van de
Mogolkeizer
- De Royal Navy en het Brits-Indische leger speelde een grote rol in het afdwingen en
beschermen van de handel.
