Ethiek in sociaal
werk samenvatting
4E EDITIE
2021-2022
,H1 Moraal en sociaal werk
1.1 Normatieve professionaliteit: niet alleen de dingen goed doen,
maar ook de goede dingen doen
- Moreel probleem=
Wanneer er botsende waarden zijn tussen het handelen van jou (of de groep waartoe je
behoort) en die van een ander individu of groep.
In gesprek gaan met elkaar en je argumenten benoemen
- Technisch-instrumentele professionaliteit=
Beschikken over juiste kennis, kunde en professionele vaardigheden
- (Centrale) waarden=
De idealen die wezenlijk zijn voor de kwaliteit van leven en van het beroep
- (Daaraan gekoppelde) normen=
De op waarden gebaseerde handelingsvoorschriften
- Deugden=
Goede eigenschappen die de handelwijze van de sociaal werker bepalen
- Efficiency=
De mate waarin de sociaal werker zijn doelen bereikt. Dit is niet in de 1e plaats bij sociaal
werkers!
Efficiënt werken is alleen waardevol als je efficiënt aan de juiste doelen werkt.
- Technische, communicatieve, morele competenties
- Sociaal werk is een waarde gebonden professie=
Dat je alleen een goede sociaal werker kunt worden als je ook beschikt over normatieve
professionaliteit.
- Normatieve professionaliteit=
Elk professioneel handelen heeft een morele kant. Normen, waarden en deugden spelen in
jouw handelen een rol.
1. Ben je bewust van de morele vragen binnen je werk
2. Hoe ga je hiermee om?
Kennis nodig van de eigen moraal (de handelingen en gedragingen die je als
gewenst ziet).
Moraal van anderen en van de ethiek (de systematische en kritische reflectie op
die moraal).
- Reflecteren op jouw handelingen. Nadenken over de waarden en normen hierbij en
deze evt. aanscherpen.
Dit is belangrijk omdat;
1. Kwetsbaarheid van de mensen met wie je werkt
2. Werken met gevoelige informatie
3. Omgaan met macht
Niet bepalen voor de client wat goed voor hem is
, V.b. Macht: in schuldhulp bepalen wanneer iemand geld krijgt.
4. Krachtenveld met verschillende belangen, diverse waarden en normen van de client, zijn
omgeving, de instelling waar hij voor werkt en de instanties die zijn werk financieren.
5. Werken met ouders, kinderen en jongeren
Mensen voeden vanuit verschillende waarden en normen, hier moet je
rekening mee houden.
- Effectieve interventies=
Combinatie van werkzame factoren en kernelementen om zo de juiste resultaten te
bereiken.
- Interventies=
Weldoordachte, systematische aanpakken voor preventie, ondersteuning en hulp bij
specifieke risico’ en problemen.
- Persoonlijke professionaliteit=
Elke client/situatie is uniek. Hierbij kijk je steeds opnieuw naar je technisch-instrumentele,
normatieve professionaliteit en persoonlijke competenties.
3 vragen bij normen en waarden:
1. Wat mag ik?
Wetgeving en contractuele afspraken van organisaties
2. Wat kan ik?
Competenties, kennis, kunde, vaardigheden
3. Waar sta ik voor?
Waarden (zoals integriteit, rechtvaardigheid, empowerment)
Deugden: professionele wijsheid, zorgzaamheid, rechtvaardigheid en
professionele integriteit (nodig als SW)
- Professionele wijsheid =
Het vermogen om o.b.v. Argumenten de juiste praktische keuzes te maken.
In gesprek kan gaan over keuzes
Ethische vragen signaleren
Hierop reflecteren
En hiervoor open-minded in gesprek kunnen gaan
Hierdoor kan hij situaties beoordelen en professioneel handelen.
1) Microniveau: individuen, huishoudens, relaties
Morele vragen over de manier waarop je van mens tot mens met elkaar zou
moeten omgaan
2) Mesoniveau: groepen, wijken, gemeenschappen
Organisaties maken morele keuzes
V.b.: werken met vrijwilligers kiezen
3) Macroniveau: samenleving, beleid, wet- en regelgeving
Moreel, over de manier waarop de samenleving moet worden ingericht
Politieke keuzes
V.b.: of we in ons land kiezen voor een verzorgingsstaat of een participatiesamenleving
werk samenvatting
4E EDITIE
2021-2022
,H1 Moraal en sociaal werk
1.1 Normatieve professionaliteit: niet alleen de dingen goed doen,
maar ook de goede dingen doen
- Moreel probleem=
Wanneer er botsende waarden zijn tussen het handelen van jou (of de groep waartoe je
behoort) en die van een ander individu of groep.
In gesprek gaan met elkaar en je argumenten benoemen
- Technisch-instrumentele professionaliteit=
Beschikken over juiste kennis, kunde en professionele vaardigheden
- (Centrale) waarden=
De idealen die wezenlijk zijn voor de kwaliteit van leven en van het beroep
- (Daaraan gekoppelde) normen=
De op waarden gebaseerde handelingsvoorschriften
- Deugden=
Goede eigenschappen die de handelwijze van de sociaal werker bepalen
- Efficiency=
De mate waarin de sociaal werker zijn doelen bereikt. Dit is niet in de 1e plaats bij sociaal
werkers!
Efficiënt werken is alleen waardevol als je efficiënt aan de juiste doelen werkt.
- Technische, communicatieve, morele competenties
- Sociaal werk is een waarde gebonden professie=
Dat je alleen een goede sociaal werker kunt worden als je ook beschikt over normatieve
professionaliteit.
- Normatieve professionaliteit=
Elk professioneel handelen heeft een morele kant. Normen, waarden en deugden spelen in
jouw handelen een rol.
1. Ben je bewust van de morele vragen binnen je werk
2. Hoe ga je hiermee om?
Kennis nodig van de eigen moraal (de handelingen en gedragingen die je als
gewenst ziet).
Moraal van anderen en van de ethiek (de systematische en kritische reflectie op
die moraal).
- Reflecteren op jouw handelingen. Nadenken over de waarden en normen hierbij en
deze evt. aanscherpen.
Dit is belangrijk omdat;
1. Kwetsbaarheid van de mensen met wie je werkt
2. Werken met gevoelige informatie
3. Omgaan met macht
Niet bepalen voor de client wat goed voor hem is
, V.b. Macht: in schuldhulp bepalen wanneer iemand geld krijgt.
4. Krachtenveld met verschillende belangen, diverse waarden en normen van de client, zijn
omgeving, de instelling waar hij voor werkt en de instanties die zijn werk financieren.
5. Werken met ouders, kinderen en jongeren
Mensen voeden vanuit verschillende waarden en normen, hier moet je
rekening mee houden.
- Effectieve interventies=
Combinatie van werkzame factoren en kernelementen om zo de juiste resultaten te
bereiken.
- Interventies=
Weldoordachte, systematische aanpakken voor preventie, ondersteuning en hulp bij
specifieke risico’ en problemen.
- Persoonlijke professionaliteit=
Elke client/situatie is uniek. Hierbij kijk je steeds opnieuw naar je technisch-instrumentele,
normatieve professionaliteit en persoonlijke competenties.
3 vragen bij normen en waarden:
1. Wat mag ik?
Wetgeving en contractuele afspraken van organisaties
2. Wat kan ik?
Competenties, kennis, kunde, vaardigheden
3. Waar sta ik voor?
Waarden (zoals integriteit, rechtvaardigheid, empowerment)
Deugden: professionele wijsheid, zorgzaamheid, rechtvaardigheid en
professionele integriteit (nodig als SW)
- Professionele wijsheid =
Het vermogen om o.b.v. Argumenten de juiste praktische keuzes te maken.
In gesprek kan gaan over keuzes
Ethische vragen signaleren
Hierop reflecteren
En hiervoor open-minded in gesprek kunnen gaan
Hierdoor kan hij situaties beoordelen en professioneel handelen.
1) Microniveau: individuen, huishoudens, relaties
Morele vragen over de manier waarop je van mens tot mens met elkaar zou
moeten omgaan
2) Mesoniveau: groepen, wijken, gemeenschappen
Organisaties maken morele keuzes
V.b.: werken met vrijwilligers kiezen
3) Macroniveau: samenleving, beleid, wet- en regelgeving
Moreel, over de manier waarop de samenleving moet worden ingericht
Politieke keuzes
V.b.: of we in ons land kiezen voor een verzorgingsstaat of een participatiesamenleving
