Hoorcolleges Pathologie 5.1
7 hoorcolleges
7 werkcolleges
3 practicum
Inhoudsopgave
HC1 Cachexie en kanker ................................................................................................................................... 2
HC2 Behandeling van kanker .......................................................................................................................... 13
HC3 COPD....................................................................................................................................................... 26
HC4 Decubitus en immunonutritie (= medische voeding) ............................................................................... 36
HC5 Slikproblemen of dysfagie ....................................................................................................................... 41
HC6 het CVA (= cerebro-vasculair accident) .................................................................................................... 48
HC7 Refeeding syndroom ............................................................................................................................... 55
,HC1 Cachexie en kanker
Leerdoel CN
Je legt uit welke metabole veranderingen er optreden en welke symptomen aanwezig zijn bij
patiënten met ondervoeding, ziekte gerelateerd, met of zonder inflammatie.
(Beroepscompetentie 1: Advisering)
Leerdoelen
Studenten:
• Benoemen de criteria voor het vaststellen van ondervoeding. (voorkennis)
• Benoemen aanvullende fenotypische criteria voor ernstige ondervoeding.(RO)
• Geven aan welke groepen patiënten (ziekte gerelateerd) de meeste kans hebben op de
ontwikkeling van ondervoeding (manual* MDP hoofdstuk 7.15.)
• Geven aan welke drie grootse oorzaken zijn voor de ontwikkeling van klinische depletie en
per oorzaak aangeven waarom dit een probleem is. (manuaal* MDP pag 326, figuur 6.2.1.)
• Leggen uit welke fases de ontwikkeling van kankercellen bestaan. (MDP 805)
• Leggen uit wat de invloed is van milieufactoren op de ontwikkeling van kankercellen. (MDP
806)
• Beschrijven en verklaren de eventuele invloed van voeding op de ontwikkeling van
kankercellen. (MDP 806-808)
• Benoemen en leggen de drie fases van kankercachexie uit (artikel Buskermolen)
• Leggen uit wat het verschil tussen starvation (wasting), kankercachexie en sarcopenie is
(artikel Buskermolen)
• Leggen uit welke processen ten grondslag liggen aan kankercachexie. (artikel NTG 1999)
• Benoemen de definities van: anorexie, asthenie, sarcopenie, sarcopene obesitas, cachexie,
precachexie, refractaire cachexie, anorexie-cachexie-syndroom, starvation (VBK pag 37)
Nieuwe richtlijn ondervoeding 2019
,Voorkennis
• Wat is definitie van ondervoeding (volgens ESPEN)?
• Benoem criteria voor vaststellen van ondervoeding.
• Benoem fenotypische criteria ondervoeding.
• Benoem etiologische criteria voor ondervoeding.
Vandaag leren wij:
• Benoem aanvullende fenotypische criteria voor ernstige ondervoeding.
• Benoem vier type (groepen) ondervoeding op basis van oorzaak.
Definitie ESPEN
• Ondervoeding is een acute of chronische toestand waarbij een tekort of disbalans van
energie, eiwit en andere voedingstoffen leidt tot een meetbare, nadelige effecten op
lichaamssamenstelling, functioneren en klinische resultaten.
• Wanneer iemand ondervoed is:
• Van ondervoeding is sprake als patiënt voldoet aan ten minste één fenotypische
(kenmerkende) factor EN tenminste één etiologische (oorzakelijke factor). Belangrijk
Een ontsteking of inflammatie = is een reactie van het lichaam op beschadiging van weefsel, die
dikwijls het gevolg is van prikkels van buiten. De prikkel is vaak microbiologisch van aard, dat wil
zeggen een infectie door een bacterie, een virus of een schimmel.
, Criteria vaststellen ondervoeding fenotypische factoren ondervoeding
Criteria vaststellen ondervoeding etiologische criteria voor ondervoeding
Nog meer uitleg hierover in de richtlijnen ondervoeding!
7 hoorcolleges
7 werkcolleges
3 practicum
Inhoudsopgave
HC1 Cachexie en kanker ................................................................................................................................... 2
HC2 Behandeling van kanker .......................................................................................................................... 13
HC3 COPD....................................................................................................................................................... 26
HC4 Decubitus en immunonutritie (= medische voeding) ............................................................................... 36
HC5 Slikproblemen of dysfagie ....................................................................................................................... 41
HC6 het CVA (= cerebro-vasculair accident) .................................................................................................... 48
HC7 Refeeding syndroom ............................................................................................................................... 55
,HC1 Cachexie en kanker
Leerdoel CN
Je legt uit welke metabole veranderingen er optreden en welke symptomen aanwezig zijn bij
patiënten met ondervoeding, ziekte gerelateerd, met of zonder inflammatie.
(Beroepscompetentie 1: Advisering)
Leerdoelen
Studenten:
• Benoemen de criteria voor het vaststellen van ondervoeding. (voorkennis)
• Benoemen aanvullende fenotypische criteria voor ernstige ondervoeding.(RO)
• Geven aan welke groepen patiënten (ziekte gerelateerd) de meeste kans hebben op de
ontwikkeling van ondervoeding (manual* MDP hoofdstuk 7.15.)
• Geven aan welke drie grootse oorzaken zijn voor de ontwikkeling van klinische depletie en
per oorzaak aangeven waarom dit een probleem is. (manuaal* MDP pag 326, figuur 6.2.1.)
• Leggen uit welke fases de ontwikkeling van kankercellen bestaan. (MDP 805)
• Leggen uit wat de invloed is van milieufactoren op de ontwikkeling van kankercellen. (MDP
806)
• Beschrijven en verklaren de eventuele invloed van voeding op de ontwikkeling van
kankercellen. (MDP 806-808)
• Benoemen en leggen de drie fases van kankercachexie uit (artikel Buskermolen)
• Leggen uit wat het verschil tussen starvation (wasting), kankercachexie en sarcopenie is
(artikel Buskermolen)
• Leggen uit welke processen ten grondslag liggen aan kankercachexie. (artikel NTG 1999)
• Benoemen de definities van: anorexie, asthenie, sarcopenie, sarcopene obesitas, cachexie,
precachexie, refractaire cachexie, anorexie-cachexie-syndroom, starvation (VBK pag 37)
Nieuwe richtlijn ondervoeding 2019
,Voorkennis
• Wat is definitie van ondervoeding (volgens ESPEN)?
• Benoem criteria voor vaststellen van ondervoeding.
• Benoem fenotypische criteria ondervoeding.
• Benoem etiologische criteria voor ondervoeding.
Vandaag leren wij:
• Benoem aanvullende fenotypische criteria voor ernstige ondervoeding.
• Benoem vier type (groepen) ondervoeding op basis van oorzaak.
Definitie ESPEN
• Ondervoeding is een acute of chronische toestand waarbij een tekort of disbalans van
energie, eiwit en andere voedingstoffen leidt tot een meetbare, nadelige effecten op
lichaamssamenstelling, functioneren en klinische resultaten.
• Wanneer iemand ondervoed is:
• Van ondervoeding is sprake als patiënt voldoet aan ten minste één fenotypische
(kenmerkende) factor EN tenminste één etiologische (oorzakelijke factor). Belangrijk
Een ontsteking of inflammatie = is een reactie van het lichaam op beschadiging van weefsel, die
dikwijls het gevolg is van prikkels van buiten. De prikkel is vaak microbiologisch van aard, dat wil
zeggen een infectie door een bacterie, een virus of een schimmel.
, Criteria vaststellen ondervoeding fenotypische factoren ondervoeding
Criteria vaststellen ondervoeding etiologische criteria voor ondervoeding
Nog meer uitleg hierover in de richtlijnen ondervoeding!
