Art. 94 Gw: Algemene maatregel van
toetsingsrecht van Wel verbindend: uitspraak bestuur, ministeriële
formele wetten ten Stakingsrecht regeling, gemeentelijke
aanzien van (ECLI:NL:HR:1986:AC9402) verordening: niet bindend
eenieder wanneer in strijd met
verbindende hogere regeling
bepalingen uit
verdragen Niet verbindend: uitspraak
Tippelverbod Utrecht
Toetsingsverbod
(ECLI:NL:HR:1984:AB9657)
Toetsing aan de Toetsing aan Toetsing aan het
Art. 120 Gw: De
Grondwet: verdragen: Statuut:
rechter treedt niet in
de beoordeling van de Verdragen: X Grondwet ✓ volgens
grondwettigheid van Wet in formele zin: X Wet in formele zin ✓ Harmonisatiewetarre
wetten en verdragen. (ECLI:NL:HR:1989:AD
Lagere wetgeving: ✓ Lagere wetgeving ✓
725): X
Toetsing aan
ongeschreven
rechtsbeginselen: Toetsen aan geschreven
Wet in formele zin: X rechtsbeginselen:
Uitzondering (✓): Algemeen bindend
situaties die niet voorschrift: ✓
voorzien waren bij de
vaststelling van de wet
Uitspraak Rusttijden
Bepalingen van het EU- Dus: geen doorwerking (ECLI:NL:HR:2004:AR
recht die nauwkeurig en via art. 93 en 94 Gw
1797)
onvoorwaardelijk zijn,
hebben rechtstreekse
doorwerking in de
nationale rechtsorde
Uitspraak Costa/E.N.E.L.
(ECLI:EU:C:1964:66)
Toetsing en
doorwerking (Belinfante,
A. D., Reede, J. L. de Doorwerking EU-
(2015). Beginselen van Primair EU-recht: Richtlijnen:
recht in nationale verankerd in verdragen
het Nederlands rechtsorde Verordeningen: - verbindend voor elke
staatsrecht. Wolters - algemene strekking lidstaat
Kluwer Nederland B.V.:
Deventer.) - verbindend voor elke - bevoegd om vorm en
lidstaat middelen zelf te kiezen
- rechtstreeks - nationale wetgeving in
Secundair EU-recht: toepasselijk overeenstemming met
gevormd door richtlijn
instellingen op grond
van verdragen (art. 288
EU-Werkingsverdrag) Besluiten: Aanbevelingen en
- verbindend voor elke adviezen:
lidstaat - niet verbindend
Verenigde Naties:
IVBPR, IVSECR
Gevolg: art. 90 Gw:
bevordering nationale
Vrijwillige toetreding rechtsorde Raad van Europa:
tot internationale en EVRM, ESH
bovennationale
organisaties Gevolg: verstrengeling
nationale en internationale NAVO-verdrag
belangen
Doorwerking
internationaal recht in Europese Unie:
nationale rechtsorde Dualisme: EU-Verdrag
Gescheiden rechtsorde EU-Werkingsverdrag
Geen directe doorwerking
Verhouding nationaal
en internationaal recht Monisme:
Samenhangende
rechtsorde
Wel directe
doorwerking Nederland: gematigd monist
→ directe doorwerking bij
eenieder verbindende
toetsingsrecht van Wel verbindend: uitspraak bestuur, ministeriële
formele wetten ten Stakingsrecht regeling, gemeentelijke
aanzien van (ECLI:NL:HR:1986:AC9402) verordening: niet bindend
eenieder wanneer in strijd met
verbindende hogere regeling
bepalingen uit
verdragen Niet verbindend: uitspraak
Tippelverbod Utrecht
Toetsingsverbod
(ECLI:NL:HR:1984:AB9657)
Toetsing aan de Toetsing aan Toetsing aan het
Art. 120 Gw: De
Grondwet: verdragen: Statuut:
rechter treedt niet in
de beoordeling van de Verdragen: X Grondwet ✓ volgens
grondwettigheid van Wet in formele zin: X Wet in formele zin ✓ Harmonisatiewetarre
wetten en verdragen. (ECLI:NL:HR:1989:AD
Lagere wetgeving: ✓ Lagere wetgeving ✓
725): X
Toetsing aan
ongeschreven
rechtsbeginselen: Toetsen aan geschreven
Wet in formele zin: X rechtsbeginselen:
Uitzondering (✓): Algemeen bindend
situaties die niet voorschrift: ✓
voorzien waren bij de
vaststelling van de wet
Uitspraak Rusttijden
Bepalingen van het EU- Dus: geen doorwerking (ECLI:NL:HR:2004:AR
recht die nauwkeurig en via art. 93 en 94 Gw
1797)
onvoorwaardelijk zijn,
hebben rechtstreekse
doorwerking in de
nationale rechtsorde
Uitspraak Costa/E.N.E.L.
(ECLI:EU:C:1964:66)
Toetsing en
doorwerking (Belinfante,
A. D., Reede, J. L. de Doorwerking EU-
(2015). Beginselen van Primair EU-recht: Richtlijnen:
recht in nationale verankerd in verdragen
het Nederlands rechtsorde Verordeningen: - verbindend voor elke
staatsrecht. Wolters - algemene strekking lidstaat
Kluwer Nederland B.V.:
Deventer.) - verbindend voor elke - bevoegd om vorm en
lidstaat middelen zelf te kiezen
- rechtstreeks - nationale wetgeving in
Secundair EU-recht: toepasselijk overeenstemming met
gevormd door richtlijn
instellingen op grond
van verdragen (art. 288
EU-Werkingsverdrag) Besluiten: Aanbevelingen en
- verbindend voor elke adviezen:
lidstaat - niet verbindend
Verenigde Naties:
IVBPR, IVSECR
Gevolg: art. 90 Gw:
bevordering nationale
Vrijwillige toetreding rechtsorde Raad van Europa:
tot internationale en EVRM, ESH
bovennationale
organisaties Gevolg: verstrengeling
nationale en internationale NAVO-verdrag
belangen
Doorwerking
internationaal recht in Europese Unie:
nationale rechtsorde Dualisme: EU-Verdrag
Gescheiden rechtsorde EU-Werkingsverdrag
Geen directe doorwerking
Verhouding nationaal
en internationaal recht Monisme:
Samenhangende
rechtsorde
Wel directe
doorwerking Nederland: gematigd monist
→ directe doorwerking bij
eenieder verbindende
