,Voorwoord
Jij doet dit schooljaar eindexamen. Daarna ben je vrij om te doen wat je wil. Die ene studie,
direct aan het werk of misschien eerst een jaartje op reis. De wereld ligt straks voor jou open.
Voordat het zover is, moet je eerst nog even aan de bak.
Voor je ligt de samenvatting Economie HAVO 2025-2026.
Geen onbekende stof, tenminste, als je dit jaar een beetje hebt opgelet. Wel hebben we voor
jou de samenvatting zo makkelijk mogelijk gemaakt. De samenvatting is geschreven door
leerlingen in een taal die jij begrijpt. Daarna is hij door leraren nagekeken en goedgekeurd.
Wij willen dat jij slaagt. Wij willen ook dat je tijd overhoudt voor leuke dingen. Daarom is dit
boekje niet zo dik. Toch staat hier alles in wat jij voor je examen moet weten.
Slagen doe je het liefst samen met jouw vrienden en vriendinnen. Vertel ze daarom over
ExamenOverzicht. Dan hoef je ook geen eindeloze kopietjes te maken, wat natuurlijk illegaal
is.
Heel veel succes met leren! You can do it!
Groet,
Gui
Download direct de ExamenOverzicht app en leer waar en
wanneer jij wil! In onze gratis app vind je de producten die je
hebt gekocht, maar ook extra uitlegvideo’s, begrippenlijsten,
examentips en oude examens. Leer je liever op de computer?
Ga dan naar Mijn Account op examenoverzicht.nl. Gebruik de
volgende unieke code om dit boek ook digitaal te lezen:
Ordernummer:
Code:
ExamenOverzicht - Samenvatting examenstof Economie HAVO 2025-2026 2
,Inhoudsopgave
Voorwoord 2
Inhoudsopgave 3
Het centraal examen Economie 4
1. Markt (domein D) 5
1.1 Marktvraag en marktaanbod 5
1.2 Marktvormen 10
1.3 Kostenstructuur en opbrengsten 14
1.4 Consumentengedrag en producentengedrag 17
1.5 Marktfalen, overheidsingrijpen en welvaart 25
1.6 Arbeidsmarkt 30
2. Ruilen over de tijd (domein E) 33
2.1 Gezinnen ruilen over de tijd 33
2.2 De overheid ruilt over de tijd 35
2.3 Pensioenen 38
3. Samenwerken en onderhandelen (domein F) 40
3.1 Speltheorie 40
3.2 Samenwerken en onderhandelen 44
3.3 Marktfalen 47
4. Risico en informatie (domein G) 49
4.1 Risico en verzekeren 49
4.2 Asymmetrische informatie 51
4.3 Risico en rente 54
5. Welvaart en groei (domein H) 55
5.1 Macro economische kringloop, nationaal inkomen en welvaart 55
5.2 Economische groei 61
5.3 Ongelijkheid en herverdeling 66
5.4 Arbeidsmarkt en werkloosheid 70
6. Goede tijden, slechte tijden (domein I) 73
6.1 Conjunctuur en conjuncturele verschijnselen 73
6.2 Overheid, centrale bank en conjunctuur 76
Examentips om te slagen in 2026 80
Nawoord 82
Het auteursrecht van deze samenvatting ligt bij ExamenOverzicht.
ISBN: 978-94-6438-394-2
© 2025 ExamenOverzicht.nl
3 ExamenOverzicht - Samenvatting examenstof Economie HAVO 2025-2026
, Het centraal examen Economie
Economie is de wetenschap die zich bezighoudt met de productie, consumptie en verspreiding
van geld, goederen en diensten. Op het examen Economie moet je weten hoe vraag en aanbod
werken en kunnen uitleggen hoe ruil over de tijd plaatsvindt. Ook moet je begrijpen wanneer
(markt)partijen tegenstrijdige belangen hebben, dat het beter kan zijn om samen te werken en
te onderhandelen. Je dient te weten hoe verschillende partijen omgaan met risico’s, wat de
oorzaken zijn van economische groei en hoe arbeidsmarkt werkt. Ten slotte moet je kunnen
uitleggen hoe de conjunctuur werkt en welke mogelijkheden de overheid heeft om deze te
beïnvloeden. Alle examenstof zal in deze samenvatting worden besproken.
Op het examen Economie krijg je open vragen over deze onderwerpen. Je kunt naar schatting
rond de 29 vragen verwachten, gebaseerd op het gemiddelde aantal vragen van de laatste vier
examens (2024 I, 2024 II, 2025 I en 2025 II).
Antwoorden op de oefenvragen
Naast de examenstof vind je in deze samenvatting ook oefenvragen uit
oude examens. Door de stof goed door te nemen en te oefenen met de
oefenvragen, bereid je jezelf stap voor stap voor op het examen. Zo wen
je alvast een beetje aan de vraagstelling, maar toets je ook je kennis.
Scan deze QR-code om de antwoorden op de oefenvragen te zien.
Meer hulp nodig?
Wil je nóg beter voorbereid zijn? Check dan onze ExamenChallenge: daarin oefen je per
hoofdstuk met superveel vragen, inclusief uitleg en cijfer. Of kijk onze uitlegvideo’s, waarin
een topdocent jou de hele examenstof stap voor stap uitlegt. Beide producten sluiten helemaal
aan op deze samenvatting. Zo leer je sneller en onthoud je meer. Ga naar examenoverzicht.nl
en kies wat bij jou past.
ExamenOverzicht - Samenvatting examenstof Economie HAVO 2025-2026 4
Jij doet dit schooljaar eindexamen. Daarna ben je vrij om te doen wat je wil. Die ene studie,
direct aan het werk of misschien eerst een jaartje op reis. De wereld ligt straks voor jou open.
Voordat het zover is, moet je eerst nog even aan de bak.
Voor je ligt de samenvatting Economie HAVO 2025-2026.
Geen onbekende stof, tenminste, als je dit jaar een beetje hebt opgelet. Wel hebben we voor
jou de samenvatting zo makkelijk mogelijk gemaakt. De samenvatting is geschreven door
leerlingen in een taal die jij begrijpt. Daarna is hij door leraren nagekeken en goedgekeurd.
Wij willen dat jij slaagt. Wij willen ook dat je tijd overhoudt voor leuke dingen. Daarom is dit
boekje niet zo dik. Toch staat hier alles in wat jij voor je examen moet weten.
Slagen doe je het liefst samen met jouw vrienden en vriendinnen. Vertel ze daarom over
ExamenOverzicht. Dan hoef je ook geen eindeloze kopietjes te maken, wat natuurlijk illegaal
is.
Heel veel succes met leren! You can do it!
Groet,
Gui
Download direct de ExamenOverzicht app en leer waar en
wanneer jij wil! In onze gratis app vind je de producten die je
hebt gekocht, maar ook extra uitlegvideo’s, begrippenlijsten,
examentips en oude examens. Leer je liever op de computer?
Ga dan naar Mijn Account op examenoverzicht.nl. Gebruik de
volgende unieke code om dit boek ook digitaal te lezen:
Ordernummer:
Code:
ExamenOverzicht - Samenvatting examenstof Economie HAVO 2025-2026 2
,Inhoudsopgave
Voorwoord 2
Inhoudsopgave 3
Het centraal examen Economie 4
1. Markt (domein D) 5
1.1 Marktvraag en marktaanbod 5
1.2 Marktvormen 10
1.3 Kostenstructuur en opbrengsten 14
1.4 Consumentengedrag en producentengedrag 17
1.5 Marktfalen, overheidsingrijpen en welvaart 25
1.6 Arbeidsmarkt 30
2. Ruilen over de tijd (domein E) 33
2.1 Gezinnen ruilen over de tijd 33
2.2 De overheid ruilt over de tijd 35
2.3 Pensioenen 38
3. Samenwerken en onderhandelen (domein F) 40
3.1 Speltheorie 40
3.2 Samenwerken en onderhandelen 44
3.3 Marktfalen 47
4. Risico en informatie (domein G) 49
4.1 Risico en verzekeren 49
4.2 Asymmetrische informatie 51
4.3 Risico en rente 54
5. Welvaart en groei (domein H) 55
5.1 Macro economische kringloop, nationaal inkomen en welvaart 55
5.2 Economische groei 61
5.3 Ongelijkheid en herverdeling 66
5.4 Arbeidsmarkt en werkloosheid 70
6. Goede tijden, slechte tijden (domein I) 73
6.1 Conjunctuur en conjuncturele verschijnselen 73
6.2 Overheid, centrale bank en conjunctuur 76
Examentips om te slagen in 2026 80
Nawoord 82
Het auteursrecht van deze samenvatting ligt bij ExamenOverzicht.
ISBN: 978-94-6438-394-2
© 2025 ExamenOverzicht.nl
3 ExamenOverzicht - Samenvatting examenstof Economie HAVO 2025-2026
, Het centraal examen Economie
Economie is de wetenschap die zich bezighoudt met de productie, consumptie en verspreiding
van geld, goederen en diensten. Op het examen Economie moet je weten hoe vraag en aanbod
werken en kunnen uitleggen hoe ruil over de tijd plaatsvindt. Ook moet je begrijpen wanneer
(markt)partijen tegenstrijdige belangen hebben, dat het beter kan zijn om samen te werken en
te onderhandelen. Je dient te weten hoe verschillende partijen omgaan met risico’s, wat de
oorzaken zijn van economische groei en hoe arbeidsmarkt werkt. Ten slotte moet je kunnen
uitleggen hoe de conjunctuur werkt en welke mogelijkheden de overheid heeft om deze te
beïnvloeden. Alle examenstof zal in deze samenvatting worden besproken.
Op het examen Economie krijg je open vragen over deze onderwerpen. Je kunt naar schatting
rond de 29 vragen verwachten, gebaseerd op het gemiddelde aantal vragen van de laatste vier
examens (2024 I, 2024 II, 2025 I en 2025 II).
Antwoorden op de oefenvragen
Naast de examenstof vind je in deze samenvatting ook oefenvragen uit
oude examens. Door de stof goed door te nemen en te oefenen met de
oefenvragen, bereid je jezelf stap voor stap voor op het examen. Zo wen
je alvast een beetje aan de vraagstelling, maar toets je ook je kennis.
Scan deze QR-code om de antwoorden op de oefenvragen te zien.
Meer hulp nodig?
Wil je nóg beter voorbereid zijn? Check dan onze ExamenChallenge: daarin oefen je per
hoofdstuk met superveel vragen, inclusief uitleg en cijfer. Of kijk onze uitlegvideo’s, waarin
een topdocent jou de hele examenstof stap voor stap uitlegt. Beide producten sluiten helemaal
aan op deze samenvatting. Zo leer je sneller en onthoud je meer. Ga naar examenoverzicht.nl
en kies wat bij jou past.
ExamenOverzicht - Samenvatting examenstof Economie HAVO 2025-2026 4
