Arresten ARW1 2022/2023
Week 1
Week 2
APV Schiermonnikoog (HR 23 december 1980, NJ 1981/171,
ECLI:NL:HR:1980:AC7081)
Casus
Op het Schiermonnikoog gold een verbod om je met een motorvoertuig of een bromfiets op
het eiland te bevinden. Iemand overtrad dit verbod en werd vervolgd. Hij ging in beroep en
stelde dat de verordening op grond waarvan hij veroordeeld was, strijdig is met een hogere
regeling.
Rechtsvraag
Kan een APV buiten werking worden gesteld indien het in strijd is met hogere wetgeving?
Rechtsregel
Een lagere regeling kan niet naast een hogere bestaan, wanneer zij over hetzelfde onderwerp
gaan.
Landelijke Specialisten Vereniging (HR 6 mei 1983,
ECLI:NL:HR:1983:AD5666, NJ 1984/360)
Casus
De toenmalige minister van Economische Zaken had samen met de toenmalige
staatssecretaris van Volksgezondheid en Milieuhygiëne een Prijzenbeschikking vastgesteld.
Het betrof een ministeriële regeling waarin de tarieven van medische specialisten aan een
maximum werd gebonden. De specialisten leden hierdoor schade want ze konden niet meer
hun eigen, hogere tarieven hanteren. De Landelijke Specialisten Vereniging spande daarop
een kort geding aan tegen de Staat. De LSV werd in het gelijk gesteld.
Rechtsvraag
Is het mogelijk dat de rechter een ministeriële regeling buiten werking stelt omdat deze
onrechtmatig is jegens de doelgroep waarvoor hij geldt?
Rechtsregel
Beschikkingen van ministers kunnen door de rechter buiten werking worden gesteld wegens
onrechtmatigheid jegens de doelgroep.
Rechterlijke uitzendverbod (HR 2 mei 2003,
ECLI:NL:HR:2003:AF3416, NJ 2004/80)
Casus
, Deze zaak draait om het oude programma ‘Breekijzer’ van Pieter Storms. In Breekijzer
stormde Storms (pun intended) met een camera bij bedrijven binnen waarvan hij, Storms, het
vermoeden had dat er dingen gebeurden die het daglicht niet konden verdragen (zoals fraude,
belastingontduiking etc.). Storms kwam ook langs bij ene Niessen en zette hem zo, zonder dat
hij sterke bewijzen had, in een negatief daglicht. Niessen vroeg bij de rechter een verbod voor
SBS om de betreffende opnamen uit te zenden. Omdat Storms onrechtmatig had gehandeld
jegens Niessen, kreeg Niessen het verbod. Volgens de Hoge Raad was het mogelijk om de
uitzending te blokkeren en was dat niet in strijd met de vrijheid van meningsuiting. De
vrijheid van meningsuiting kan zowel in artikel 7 Grondwet als in artikel 10 EVRM beperkt
worden, mits de beperking voorzien was bij wet. Dat was in casu het geval: artikel 6:162 BW
(de onrechtmatige daad) fungeerde hierbij als wetsbepaling die de beperking mogelijk
maakte.
Rechtsvraag
Is het verbieden van een televisie-uitzending mogelijk of is dat in strijd met art. 7 Gw dan wel
art. 10 EVRM?
Rechtsregel
Wanneer censuur leidt tot een onrechtmatige daad mag het recht vrijheid van meningsuiting
beperkingen opgelegd worden.
Urgenda (HR 20 december 2019, ECLI:NL:HR:2019:2006, NJ 2020/41)
Casus
Urgenda is een Klimaatzaak tegen de Staat gestart omdat de overheid de urgentie van het
klimaatprobleem weliswaar erkent, maar te weinig maatregelen neemt om gevaarlijke
klimaatverandering daadwerkelijk te voorkomen. De Nederlandse overheid heeft al meer dan
tien jaar geleden verklaard dat industriële landen in 2020 tussen de 25 en 40% minder
broeikasgassen zouden moeten uitstoten in 2020. Dit verklaarden alle industriële landen
aangesloten bij het Klimaatverdrag van de Verenigde Naties, gebaseerd op de wetenschap.
Sindsdien is de uitstoot wereldwijd alleen maar omhoog gegaan.
Rechtsvraag
In hoeverre mag de rechter bevel geven wetgeving tot stand te brengen?
Rechtsregel
De rechter mag de overheid geen bevel geven wetten te maken, maar hij mag de Staat wel een
bevel geven maatregelen te treffen om bestaande wetgeving uit te voeren.
Week 3
Tongzoen II (HR 12 maart 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ2653, NJ 2013/437)
Casus
In dit arrest verandert de Hoge Raad van standpunt, de Hoge Raad is omgegaan. Het had in dit
geval betrekking op de vraag of een gedwongen tongzoen als verkrachting aangemerkt mag
Week 1
Week 2
APV Schiermonnikoog (HR 23 december 1980, NJ 1981/171,
ECLI:NL:HR:1980:AC7081)
Casus
Op het Schiermonnikoog gold een verbod om je met een motorvoertuig of een bromfiets op
het eiland te bevinden. Iemand overtrad dit verbod en werd vervolgd. Hij ging in beroep en
stelde dat de verordening op grond waarvan hij veroordeeld was, strijdig is met een hogere
regeling.
Rechtsvraag
Kan een APV buiten werking worden gesteld indien het in strijd is met hogere wetgeving?
Rechtsregel
Een lagere regeling kan niet naast een hogere bestaan, wanneer zij over hetzelfde onderwerp
gaan.
Landelijke Specialisten Vereniging (HR 6 mei 1983,
ECLI:NL:HR:1983:AD5666, NJ 1984/360)
Casus
De toenmalige minister van Economische Zaken had samen met de toenmalige
staatssecretaris van Volksgezondheid en Milieuhygiëne een Prijzenbeschikking vastgesteld.
Het betrof een ministeriële regeling waarin de tarieven van medische specialisten aan een
maximum werd gebonden. De specialisten leden hierdoor schade want ze konden niet meer
hun eigen, hogere tarieven hanteren. De Landelijke Specialisten Vereniging spande daarop
een kort geding aan tegen de Staat. De LSV werd in het gelijk gesteld.
Rechtsvraag
Is het mogelijk dat de rechter een ministeriële regeling buiten werking stelt omdat deze
onrechtmatig is jegens de doelgroep waarvoor hij geldt?
Rechtsregel
Beschikkingen van ministers kunnen door de rechter buiten werking worden gesteld wegens
onrechtmatigheid jegens de doelgroep.
Rechterlijke uitzendverbod (HR 2 mei 2003,
ECLI:NL:HR:2003:AF3416, NJ 2004/80)
Casus
, Deze zaak draait om het oude programma ‘Breekijzer’ van Pieter Storms. In Breekijzer
stormde Storms (pun intended) met een camera bij bedrijven binnen waarvan hij, Storms, het
vermoeden had dat er dingen gebeurden die het daglicht niet konden verdragen (zoals fraude,
belastingontduiking etc.). Storms kwam ook langs bij ene Niessen en zette hem zo, zonder dat
hij sterke bewijzen had, in een negatief daglicht. Niessen vroeg bij de rechter een verbod voor
SBS om de betreffende opnamen uit te zenden. Omdat Storms onrechtmatig had gehandeld
jegens Niessen, kreeg Niessen het verbod. Volgens de Hoge Raad was het mogelijk om de
uitzending te blokkeren en was dat niet in strijd met de vrijheid van meningsuiting. De
vrijheid van meningsuiting kan zowel in artikel 7 Grondwet als in artikel 10 EVRM beperkt
worden, mits de beperking voorzien was bij wet. Dat was in casu het geval: artikel 6:162 BW
(de onrechtmatige daad) fungeerde hierbij als wetsbepaling die de beperking mogelijk
maakte.
Rechtsvraag
Is het verbieden van een televisie-uitzending mogelijk of is dat in strijd met art. 7 Gw dan wel
art. 10 EVRM?
Rechtsregel
Wanneer censuur leidt tot een onrechtmatige daad mag het recht vrijheid van meningsuiting
beperkingen opgelegd worden.
Urgenda (HR 20 december 2019, ECLI:NL:HR:2019:2006, NJ 2020/41)
Casus
Urgenda is een Klimaatzaak tegen de Staat gestart omdat de overheid de urgentie van het
klimaatprobleem weliswaar erkent, maar te weinig maatregelen neemt om gevaarlijke
klimaatverandering daadwerkelijk te voorkomen. De Nederlandse overheid heeft al meer dan
tien jaar geleden verklaard dat industriële landen in 2020 tussen de 25 en 40% minder
broeikasgassen zouden moeten uitstoten in 2020. Dit verklaarden alle industriële landen
aangesloten bij het Klimaatverdrag van de Verenigde Naties, gebaseerd op de wetenschap.
Sindsdien is de uitstoot wereldwijd alleen maar omhoog gegaan.
Rechtsvraag
In hoeverre mag de rechter bevel geven wetgeving tot stand te brengen?
Rechtsregel
De rechter mag de overheid geen bevel geven wetten te maken, maar hij mag de Staat wel een
bevel geven maatregelen te treffen om bestaande wetgeving uit te voeren.
Week 3
Tongzoen II (HR 12 maart 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ2653, NJ 2013/437)
Casus
In dit arrest verandert de Hoge Raad van standpunt, de Hoge Raad is omgegaan. Het had in dit
geval betrekking op de vraag of een gedwongen tongzoen als verkrachting aangemerkt mag
