Hoorcolle Leidinggeven t.b.v. Minor Leidinggeven & HRM

Leidinggeven hoorcolleges
Hoorcollege 1 – Leiderschap/Mintzberg theorie
 Mintzberg I: Ontwikkeling organisatietheorieën doorlopen om context theorie van
Mintzberg te begrijpen
 Mintzberg II: Mintzberg organisatiedelen, coördinatiemechanismen
 Mintzberg III: Mintzberg ontwerp parameters en situationele factoren

Ontwikkeling organisatietheorie
 Klassieke organisatietheorie (Fayol)
 Scientific management (Taylor)
 Human Relations (Mayo, Maslow)
 Revisionisme (Blake & Mouton, McGregor, Herzberg)
 Systeemdenken (Boulding) (Synergie principe)
 Contingency view  invloed omgeving (Lawrence & Lorsch)

er is niet een beste manier van organiseren/managen maar de situatie (de omgeving
bepaalt)

Ontwikkeling in tijd gemeten:




Mintzberg (moderne denker)
Wisselwerking tussen organisatiestructuur en de situatie, de omgeving waarbinnen de
organisatie functioneert.

Mintzberg onderscheidt vijf basisconfiguraties.

Configuratie = beschrijving van een structuur (bijv. organogram)

Een configuratie wordt getypeerd door vier clusters van kenmerken:
 De zes coordinatiemechanismen
 De vijf hoofdorganen van een configuratie
1. Strategische top

, 2. Middelmanagement
3. Techno structuur
4. Ondersteunende afdelingen
5. Uitvoerende kern
 De acht vormgevingskenmerkingen/parameters van een configuratie
 De vier situatiebepaalde kenmerken van een configuratie




Basis configuraties:
 Eenvoudige structuur (simple structure) klein bedrijfje
 Machinebureaucratie (kan alleen bestuurd worden door heel veel processen vast te
leggen, bijv. in het leger, mac donalds.
 Professionele bureaucratie hier is de operationele kern dominant, dit zijn de
professionals van het primaire proces. (bijv. ziekenhuis, kern chirurg).
 Divisiestructuur grote organisatie, soort optelsom die samen onder een grote paraplu
hangen
 Adhocratie binnen deze organisatiestructuur werkt men veelal zonder dat er een
uitgebreide formele structuur aanwezig is
 Missionaire organisatie draaien wel volgens de hoofdorganen, maar gaan meer voor het
doel, zoals goede doelen
 Politieke arena (organisatie) voor politieke partijen
 Hybriden organisatie combinatie van

, Organisatie: samenwerkingsverband tussen twee of meer personen. Hierbij worden kracht
kennis en vaardigheden gebundeld om een doel te bereiken of in een behoeften te voorzien.




Wat betekent dit voor de stijl van leiderschap:
 Leidinggevenden moeten wisselende rollen kunnen aannemen;
 Rekening houden met diversiteit van de medewerkers (leeftijd, ervaring, achtergrond,
scholing en betrokkenheid)
 Snel kunnen inspelen op veranderingen in de externe omgeving;
 Technologische innovaties en systemen hanteren;
 De menselijke maat van het werk bewaken.


Ontwerp parameters:
Ontwerp parameters: knoppen waar je aan kan draaien om het werk in een organisatie te
regelen en te beïnvloeden.
 Hoeveel taken (taken per functie
 Omvang van afdelingen of groepen
 Wie beslist (centraal of decentraal
 Het vastleggen van gedrag in werkprocedures en de vrijheid die mensen krijgen om
zelfstandig of gestuurd hun werk te doen.

Mintzberg onderscheidt negen soorten ontwerpparameters:
 Specialisatie van taken
 Training en indoctrinatie
 Formalisatie van gedrag
 bureaucratisch / organisch
 Groepering van eenheden
 Grootte eenheden
 Planning- en controlesysteem
 Verbindingsmiddelen
 Decentralisatie

parameters vormen een geïntegreerd systeem, als er een veranderd, dan veranderen ze
allemaal!