De oudheid
Aantekeningen
,Inhoud
Verschillende soorten bronnen..............................................................................................................3
Voor de 10e eeuw V.C.............................................................................................................................5
1ste hoorcollege.......................................................................................................................................7
2e hoorcollege.........................................................................................................................................8
4e hoorcollege.......................................................................................................................................14
5e hoorcollege.......................................................................................................................................17
4e hoorcollege, cultus...........................................................................................................................19
6e hoorcollege, Romeinen....................................................................................................................20
5e hoorcollege, Romeinse expansie..................................................................................................22
7e hoorcollege, 2e periode....................................................................................................................23
Ptolemaeën/Egypte..........................................................................................................................26
8e hoorcollege.......................................................................................................................................27
Griekenland in de hellenistische rijk.................................................................................................27
Het verhaal over de edelvrouw Archippe.........................................................................................28
De romeinse expansie na Italië.........................................................................................................28
9e hoorcollege.......................................................................................................................................29
10e hoorcollege.....................................................................................................................................33
11e hoorcollege.....................................................................................................................................37
12e hoorcollege....................................................................................................................................41
,Verschillende soorten bronnen
Geschreven bronnen:
- Primaire bronnen: directe neerslag over het gezochte onderwerp.
- Secundaire bronnen: bronnen met een omweg, die “door een filter
zijn gegaan”.
Voor de oudheid vaak:
- Gehouwen, gegrift, gekrast in gebakken klei of steen.
- Inscripties – stukken tekst die overal kunnen plaatsvinden, van
wetartikel naar boodschappenlijstje.
Papyrus, perkament, hout, zijde of bamboe zijn zelden bewaard gebleven.
Vaak zijn teksten wel herschreven door filosofen, wetenschappers,
dichters en historici.
Ongeschreven bronnen:
- Voorwerpen: alle zaken die van het verleden over zijn. Van zwaard,
tot pot, tot hele tempel. Niet alleen menselijke bronnen zijn nuttig,
ook bodemverkleuring, fossiele planten en vergelijkbaar materiaal is
erg handig.
- Tekeningen, afbeeldingen en schilderijen. Een beter woord is
verbeeldingen, omdat de tekeningen impressies zijn van de
kunstenaar. Hoe betrouwbaar zijn ze?
Ongeschreven bronnen zijn vaak lastiger te verklaren, maar het zijn wel
degelijk belangrijke bronnen.
Er zijn enorm veel bronnen maar nadeel is dat de bronnen erg verdeeld
zijn. Zo zijn er over bepaalde zaken genoeg bronnen, terwijl bij andere
kwesties er weinig tot geen hulpmiddelen zijn.
Tijdsbesef
, Hoe telde men voor Christus de tijd? Meestal werd er gerekend vanaf een
gebeurtenis ( 19 jaar na die veldslag) of in generaties, of in
ambtenaarsjaren. Zo werd er in Rome geteld met het aantal
regeringsjaren van de keizer. Zo kon er teruggerekend worden hoeveel
jaar voor Christus iets was.
Pas sinds 1950 kan men gebruik maken van koolstofdatering. Op deze
manier kan men via koolstofmetingen kijken hoe lang geleden een
organisme leefde. Ook dendrochronologie is zo’n manier. Hierbij wordt
gekeken naar de jaarringen van een boom, en hoe dik die ringen zijn.
Dikke ring? Een gunstig jaar voor de boom.
Materiële grondslagen
Op bepaalde geografische manieren kan er ook gekeken worden hoe oud
bepaalde delen op de aarde zelf zijn. Zo worden de jaarringen van bomen
weer geteld, worden gletsjers opgemeten en wordt er gekeken naar
aardverschuivingen of vulkanen. Zo is Pompeii hier het ideale voorbeeld
van.
Toen de mens begon met het bewerken van land en het houden van
dieren kwam ook een nieuw begrip omhoog :”carrrying capacity”. Oftewel
het draagvermogen van een bepaald milieu. Zo is de carrying capacity van
de jagers verzamelaars veel lager dan die van de eerste boeren.
Waarom begon men met het bewerken van land? Er zijn meerdere
hypotheses:
- Schaarste
- De wens voor surplus
Door vast te settelen kon er meer voedsel geproduceerd worden en
ontstonden er uiteindelijk “secondary products”. Dit waren bijproducten
zoals linnen, wol, haar of zuivelproducten. Dieren werden uiteindelijk
gebruikt als werkdieren in plaats van voor voedsel. Zo werden paarden,
ossen en ezels gebruikt om het land te verbouwen.
Een nadeel van werken op het land is dat men de grond uitput. Hierdoor
moeten nieuwe tactieken bedacht worden om het land te behouden.
Er werden ook voor het eerst uitwisselingen gedaan. Surplussen werden
geruild voor andere producten. Deze handelingen werden op bepaalde
locaties gedaan waardoor voor het eerst markten ontstonden, met de
eerste samenlevingen tot gevolg. De uitwisseling van producten vormt de
basis van het economische netwerk.
Aantekeningen
,Inhoud
Verschillende soorten bronnen..............................................................................................................3
Voor de 10e eeuw V.C.............................................................................................................................5
1ste hoorcollege.......................................................................................................................................7
2e hoorcollege.........................................................................................................................................8
4e hoorcollege.......................................................................................................................................14
5e hoorcollege.......................................................................................................................................17
4e hoorcollege, cultus...........................................................................................................................19
6e hoorcollege, Romeinen....................................................................................................................20
5e hoorcollege, Romeinse expansie..................................................................................................22
7e hoorcollege, 2e periode....................................................................................................................23
Ptolemaeën/Egypte..........................................................................................................................26
8e hoorcollege.......................................................................................................................................27
Griekenland in de hellenistische rijk.................................................................................................27
Het verhaal over de edelvrouw Archippe.........................................................................................28
De romeinse expansie na Italië.........................................................................................................28
9e hoorcollege.......................................................................................................................................29
10e hoorcollege.....................................................................................................................................33
11e hoorcollege.....................................................................................................................................37
12e hoorcollege....................................................................................................................................41
,Verschillende soorten bronnen
Geschreven bronnen:
- Primaire bronnen: directe neerslag over het gezochte onderwerp.
- Secundaire bronnen: bronnen met een omweg, die “door een filter
zijn gegaan”.
Voor de oudheid vaak:
- Gehouwen, gegrift, gekrast in gebakken klei of steen.
- Inscripties – stukken tekst die overal kunnen plaatsvinden, van
wetartikel naar boodschappenlijstje.
Papyrus, perkament, hout, zijde of bamboe zijn zelden bewaard gebleven.
Vaak zijn teksten wel herschreven door filosofen, wetenschappers,
dichters en historici.
Ongeschreven bronnen:
- Voorwerpen: alle zaken die van het verleden over zijn. Van zwaard,
tot pot, tot hele tempel. Niet alleen menselijke bronnen zijn nuttig,
ook bodemverkleuring, fossiele planten en vergelijkbaar materiaal is
erg handig.
- Tekeningen, afbeeldingen en schilderijen. Een beter woord is
verbeeldingen, omdat de tekeningen impressies zijn van de
kunstenaar. Hoe betrouwbaar zijn ze?
Ongeschreven bronnen zijn vaak lastiger te verklaren, maar het zijn wel
degelijk belangrijke bronnen.
Er zijn enorm veel bronnen maar nadeel is dat de bronnen erg verdeeld
zijn. Zo zijn er over bepaalde zaken genoeg bronnen, terwijl bij andere
kwesties er weinig tot geen hulpmiddelen zijn.
Tijdsbesef
, Hoe telde men voor Christus de tijd? Meestal werd er gerekend vanaf een
gebeurtenis ( 19 jaar na die veldslag) of in generaties, of in
ambtenaarsjaren. Zo werd er in Rome geteld met het aantal
regeringsjaren van de keizer. Zo kon er teruggerekend worden hoeveel
jaar voor Christus iets was.
Pas sinds 1950 kan men gebruik maken van koolstofdatering. Op deze
manier kan men via koolstofmetingen kijken hoe lang geleden een
organisme leefde. Ook dendrochronologie is zo’n manier. Hierbij wordt
gekeken naar de jaarringen van een boom, en hoe dik die ringen zijn.
Dikke ring? Een gunstig jaar voor de boom.
Materiële grondslagen
Op bepaalde geografische manieren kan er ook gekeken worden hoe oud
bepaalde delen op de aarde zelf zijn. Zo worden de jaarringen van bomen
weer geteld, worden gletsjers opgemeten en wordt er gekeken naar
aardverschuivingen of vulkanen. Zo is Pompeii hier het ideale voorbeeld
van.
Toen de mens begon met het bewerken van land en het houden van
dieren kwam ook een nieuw begrip omhoog :”carrrying capacity”. Oftewel
het draagvermogen van een bepaald milieu. Zo is de carrying capacity van
de jagers verzamelaars veel lager dan die van de eerste boeren.
Waarom begon men met het bewerken van land? Er zijn meerdere
hypotheses:
- Schaarste
- De wens voor surplus
Door vast te settelen kon er meer voedsel geproduceerd worden en
ontstonden er uiteindelijk “secondary products”. Dit waren bijproducten
zoals linnen, wol, haar of zuivelproducten. Dieren werden uiteindelijk
gebruikt als werkdieren in plaats van voor voedsel. Zo werden paarden,
ossen en ezels gebruikt om het land te verbouwen.
Een nadeel van werken op het land is dat men de grond uitput. Hierdoor
moeten nieuwe tactieken bedacht worden om het land te behouden.
Er werden ook voor het eerst uitwisselingen gedaan. Surplussen werden
geruild voor andere producten. Deze handelingen werden op bepaalde
locaties gedaan waardoor voor het eerst markten ontstonden, met de
eerste samenlevingen tot gevolg. De uitwisseling van producten vormt de
basis van het economische netwerk.
