CREW RESOURCE MANAGEMENT
Afdeling Oncologie Ziekenhuis Rijnstate
Student: XX
Studentnummer: XX
Opdrachtgever: XX
School: Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
Opleiding: Verpleegkunde
Datum: XX
,Inhoudsopgave
Inleiding ..................................................................................................................................................... 3
Context ...................................................................................................................................................... 3
Casusbeschrijving ....................................................................................................................................... 3
Gewenste situatie vanuit het perspectief van CRM ...................................................................................... 4
Klinisch redeneren ...................................................................................................................................... 4
Analyse aan de hand van de vier aspecten van CRM .................................................................................... 5
Perceptie .............................................................................................................................................................. 5
Interpretatie ......................................................................................................................................................... 5
Anticipatie ............................................................................................................................................................ 5
CRM op individueel niveau................................................................................................................................... 6
CRM op teamniveau............................................................................................................................................. 6
CRM op organisatieniveau ................................................................................................................................... 7
Probleemstelling ........................................................................................................................................ 7
Doelstelling ................................................................................................................................................ 7
Vraagstelling .............................................................................................................................................. 7
GO ............................................................................................................................................................. 7
Literatuuronderzoek ................................................................................................................................... 8
Inhoud literatuuronderzoek ................................................................................................................................. 8
Praktijkonderzoek ...................................................................................................................................... 9
Validiteit: .............................................................................................................................................................. 9
Betrouwbaarheid: ................................................................................................................................................ 9
Resultaten.................................................................................................................................................. 9
Conclusie ................................................................................................................................................. 10
Verbeterplan ............................................................................................................................................ 10
Individueel .......................................................................................................................................................... 10
Team .................................................................................................................................................................. 11
Organisatie......................................................................................................................................................... 11
Evaluatie .................................................................................................................................................. 11
Draagvlak creëeren ............................................................................................................................................ 11
Leeraspecten ...................................................................................................................................................... 12
Bijlage A – Literatuur ................................................................................................................................ 13
,Bijlage B - zoekstrategie ............................................................................................................................ 15
Bijlage C – Enquêtevragen......................................................................................................................... 19
Bijlage D – Kennisclip ................................................................................................................................ 21
, Inleiding
Binnen deze onderwijseenheid staat Crew Resource Management (CRM) centraal. CRM
komt oorspronkelijk voort uit de luchtvaart, waar veel ongevallen plaatsvonden als gevolg
van menselijk falen. Het concept CRM ontstond met als doel deze menselijke fouten te
voorkomen of de gevolgen ervan te beperken. In de gezondheidszorg wordt CRM ingezet
met als doel een veilige en efficiënte medische zorg te bereiken door fouten vroegtijdig te
herkennen en te voorkomen of de gevolgen ervan te beperken. Dit wordt gedaan door het
gebruik van alle aanwezige bronnen, zoals informatie, apparatuur en mensen. De focus ligt
hierbij op het herkennen van dreigingen, de communicatie tussen personen, teamwork,
leiderschap en besluitvorming (De Bruijne & Bleeker, 2013). Door middel van de analyse van
een (bijna-)incident op drie verschillende niveaus in dit beroepsproduct, wordt de
patiëntveiligheid en kwaliteit van zorg geoptimaliseerd.
Het Rijnstate ziekenhuis in Arnhem is ingericht voor alle vormen van zorg, van basiszorg tot
hooggespecialiseerde zorg en acute opvang. Vanuit de missie en visie biedt rijnstate
hoogwaardige diagnostiek, behandeling en zorg aan hun patiënten. Rijnstate verhoogt het
niveau van de gezondheidszorg en het welzijn van de inwoners van de regio en biedt de
patiënten en hun netwerk snel en gemakkelijk toegang tot de expertise (Rijnstate, z.d.-b).
Rijnstate besteedt veel aandacht aan het waarborgen en verbeteren van de kwaliteit van
zorg. Hiervoor wordt er gewerkt volgens een kwaliteitsmanagementsysteem wat gericht is op
de kwaliteit van zorg. Binnen dit systeem valt het veiligheidsmanagementsysteem (VMS),
een systeem gericht op de veiligheid van patiënten, medewerkers en bezoekers. Hieraan
wordt binnen Rijnstate gewerkt door middel van toetsing van de kwaliteit ven veiligheid door
het Nederlands Instituut voor Accreditiatie in de Zorg (NIAZ). Daarnaast bevat het VMS het
risicomanagement, wat gericht is op risico’s voor schade aan de patiënt en/of de organisatie.
Hieraan ligt ten grondslag de veiligheidscultuur waar Rijnstate aan werkt door middel van
veiligheidscultuurmetingen. Aan risicomanagement wordt gewerkt door middel van Veilig
Incidenten Melden (VIM). Het doel hiervan is inzicht te krijgen in de oorzaken (bijna-)
incidenten. Hierdoor kunnen verbeteracties worden opgezet en herhaling van incidenten
worden voorkomen (Rijnstate, 2016).
Via het digitaal meldsysteem VIM kan elke medewerker een melding doen van een incident
in een van de volgende categorieën: zorg, bedrijf of medewerker. De gemelde incidenten in
de categorie zorg worden geanalyseerd door het VIM-team van de betreffende afdeling.
Hierbij is de VIM-coördinator die de melding ontvangt verantwoordelijk voor het onderzoek
van de meldingen en de afhandeling hiervan Deze coördinator registreert welke
verbetermaatregel wordt ingezet, die wordt uitgezet in een verbetervoorstel (Rijnstate, z.d.-
a). In een Jaarverslag wordt de informatie over het aantal gemelde incidenten beschreven,
waarbij de verbetermaatregelen worden vastgelegd (Rijnstate, 2016).
Context
Op de verpleegafdeling Oncologie in het Rijnstate Ziekenhuis worden patiënten onderzocht,
behandeld en begeleid door een team van verschillende hulpverleners. We vinden het
belangrijk dat de patiënt voor zichzelf kan zorgen (zelfredzaamheid). Het is een
reactiverende afdeling, waarbij patiënten worden gestimuleerd tot beweging en zelfzorg.
Casusbeschrijving
Meneer X werd op de afdeling oncologie opgenomen met een heupfractuur met daarbij een
beenlengteverschil. De dag na opname zorgde verpleegkundige Y voor dhr X. Dhr verbleef
op bed met de bedhekken omhoog en er bestond een verminderde mobiliteit. Bij de zorg viel
het verpleegkundige Y op dat dhr verward was, veel pijnklachten had en het beeld van een
delier had. Dit bleek in de ochtend uit de onrust die speelde bij meneer, waarbij meneer aan
Afdeling Oncologie Ziekenhuis Rijnstate
Student: XX
Studentnummer: XX
Opdrachtgever: XX
School: Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
Opleiding: Verpleegkunde
Datum: XX
,Inhoudsopgave
Inleiding ..................................................................................................................................................... 3
Context ...................................................................................................................................................... 3
Casusbeschrijving ....................................................................................................................................... 3
Gewenste situatie vanuit het perspectief van CRM ...................................................................................... 4
Klinisch redeneren ...................................................................................................................................... 4
Analyse aan de hand van de vier aspecten van CRM .................................................................................... 5
Perceptie .............................................................................................................................................................. 5
Interpretatie ......................................................................................................................................................... 5
Anticipatie ............................................................................................................................................................ 5
CRM op individueel niveau................................................................................................................................... 6
CRM op teamniveau............................................................................................................................................. 6
CRM op organisatieniveau ................................................................................................................................... 7
Probleemstelling ........................................................................................................................................ 7
Doelstelling ................................................................................................................................................ 7
Vraagstelling .............................................................................................................................................. 7
GO ............................................................................................................................................................. 7
Literatuuronderzoek ................................................................................................................................... 8
Inhoud literatuuronderzoek ................................................................................................................................. 8
Praktijkonderzoek ...................................................................................................................................... 9
Validiteit: .............................................................................................................................................................. 9
Betrouwbaarheid: ................................................................................................................................................ 9
Resultaten.................................................................................................................................................. 9
Conclusie ................................................................................................................................................. 10
Verbeterplan ............................................................................................................................................ 10
Individueel .......................................................................................................................................................... 10
Team .................................................................................................................................................................. 11
Organisatie......................................................................................................................................................... 11
Evaluatie .................................................................................................................................................. 11
Draagvlak creëeren ............................................................................................................................................ 11
Leeraspecten ...................................................................................................................................................... 12
Bijlage A – Literatuur ................................................................................................................................ 13
,Bijlage B - zoekstrategie ............................................................................................................................ 15
Bijlage C – Enquêtevragen......................................................................................................................... 19
Bijlage D – Kennisclip ................................................................................................................................ 21
, Inleiding
Binnen deze onderwijseenheid staat Crew Resource Management (CRM) centraal. CRM
komt oorspronkelijk voort uit de luchtvaart, waar veel ongevallen plaatsvonden als gevolg
van menselijk falen. Het concept CRM ontstond met als doel deze menselijke fouten te
voorkomen of de gevolgen ervan te beperken. In de gezondheidszorg wordt CRM ingezet
met als doel een veilige en efficiënte medische zorg te bereiken door fouten vroegtijdig te
herkennen en te voorkomen of de gevolgen ervan te beperken. Dit wordt gedaan door het
gebruik van alle aanwezige bronnen, zoals informatie, apparatuur en mensen. De focus ligt
hierbij op het herkennen van dreigingen, de communicatie tussen personen, teamwork,
leiderschap en besluitvorming (De Bruijne & Bleeker, 2013). Door middel van de analyse van
een (bijna-)incident op drie verschillende niveaus in dit beroepsproduct, wordt de
patiëntveiligheid en kwaliteit van zorg geoptimaliseerd.
Het Rijnstate ziekenhuis in Arnhem is ingericht voor alle vormen van zorg, van basiszorg tot
hooggespecialiseerde zorg en acute opvang. Vanuit de missie en visie biedt rijnstate
hoogwaardige diagnostiek, behandeling en zorg aan hun patiënten. Rijnstate verhoogt het
niveau van de gezondheidszorg en het welzijn van de inwoners van de regio en biedt de
patiënten en hun netwerk snel en gemakkelijk toegang tot de expertise (Rijnstate, z.d.-b).
Rijnstate besteedt veel aandacht aan het waarborgen en verbeteren van de kwaliteit van
zorg. Hiervoor wordt er gewerkt volgens een kwaliteitsmanagementsysteem wat gericht is op
de kwaliteit van zorg. Binnen dit systeem valt het veiligheidsmanagementsysteem (VMS),
een systeem gericht op de veiligheid van patiënten, medewerkers en bezoekers. Hieraan
wordt binnen Rijnstate gewerkt door middel van toetsing van de kwaliteit ven veiligheid door
het Nederlands Instituut voor Accreditiatie in de Zorg (NIAZ). Daarnaast bevat het VMS het
risicomanagement, wat gericht is op risico’s voor schade aan de patiënt en/of de organisatie.
Hieraan ligt ten grondslag de veiligheidscultuur waar Rijnstate aan werkt door middel van
veiligheidscultuurmetingen. Aan risicomanagement wordt gewerkt door middel van Veilig
Incidenten Melden (VIM). Het doel hiervan is inzicht te krijgen in de oorzaken (bijna-)
incidenten. Hierdoor kunnen verbeteracties worden opgezet en herhaling van incidenten
worden voorkomen (Rijnstate, 2016).
Via het digitaal meldsysteem VIM kan elke medewerker een melding doen van een incident
in een van de volgende categorieën: zorg, bedrijf of medewerker. De gemelde incidenten in
de categorie zorg worden geanalyseerd door het VIM-team van de betreffende afdeling.
Hierbij is de VIM-coördinator die de melding ontvangt verantwoordelijk voor het onderzoek
van de meldingen en de afhandeling hiervan Deze coördinator registreert welke
verbetermaatregel wordt ingezet, die wordt uitgezet in een verbetervoorstel (Rijnstate, z.d.-
a). In een Jaarverslag wordt de informatie over het aantal gemelde incidenten beschreven,
waarbij de verbetermaatregelen worden vastgelegd (Rijnstate, 2016).
Context
Op de verpleegafdeling Oncologie in het Rijnstate Ziekenhuis worden patiënten onderzocht,
behandeld en begeleid door een team van verschillende hulpverleners. We vinden het
belangrijk dat de patiënt voor zichzelf kan zorgen (zelfredzaamheid). Het is een
reactiverende afdeling, waarbij patiënten worden gestimuleerd tot beweging en zelfzorg.
Casusbeschrijving
Meneer X werd op de afdeling oncologie opgenomen met een heupfractuur met daarbij een
beenlengteverschil. De dag na opname zorgde verpleegkundige Y voor dhr X. Dhr verbleef
op bed met de bedhekken omhoog en er bestond een verminderde mobiliteit. Bij de zorg viel
het verpleegkundige Y op dat dhr verward was, veel pijnklachten had en het beeld van een
delier had. Dit bleek in de ochtend uit de onrust die speelde bij meneer, waarbij meneer aan
