Samenvatting Inleiding Wetenschappelijk Onderzoek + woordenlijst

Inleiding wetenschappelijk onderzoek

,Fasen in het onderzoeksproces
Ieder onderzoek begint met een probleem en het doel is met behulp van empirische gegevens inzicht
in dat probleem te krijgen.

1. probleem formuleren (onderzoeksvraag)
2. Probleem in theoretisch kader plaatsen (literatuur lezen)
Hoe kan je het probleem onderzoeken?
Conceptueel idee: aantal ideen over hoe je denkt het probleem te kunnen verklaren
3. Hypothese: verwachte verklaring van het probleem a.d.v het theoretisch inkaderen
4. Onderzoek ontwerp ontwikkelen
onderzoekspopulatie, welke gegevens verzamelen, hoe verzamelen, hoe verwerken/
analyseren
5. Uitvoeren onderzoek (gegevens verzamelen)
6. Analyseren, resultaten
7. Discussie: resultaten confronteren met je conceptueel model, en hypothese

,Hoorcollege 2

Conceptualiseringsfase
In het wetenschappelijk onderzoek is het van belang dat je de lezeres
meeneemt in het onderwerp naar waar jij onderzoek naar doet, ook al is het
erg vanzelfsprekend.

Probleemstelling
Probleemstelling: vaststellen van het probleem.

Probleemstelling is een discrepantie (verschil) tussen feitelijkheid en
wenselijkheid:

 Gedurende de studie ervaart 75% van de psychologie studenten een zekere mate van stress
(feitelijkheid).
 We streven naar een studieklimaat waarin 30% van de psychologie studenten een zekere
mate van stress ervaart (wenselijkheid).
Wanneer de feitelijkheid en de wenselijkheid niet met elkaar overeen komen kan een er
probleemstelling geformuleerd worden.
 Probleemstelling: Het percentage psychologie studenten dat stress ervaart tijdens de studie
is te hoog.

Praktische problemen versus theoretische problemen:

 Het percentage psychologie studenten dat stress ervaart tijdens de studie is buitensporig
(praktijk gestuurd onderzoek).
 De rol van noradrenerge genen in de ontwikkeling van ADHD wordt betwist (theorie gestuurd
onderzoek = fundamenteel onderzoek).

Praktisch probleem: Je kan het observeren, opmerken. = praktijk gestuurd onderzoek
Theoretisch probleem: kan je niet observeren, komt voort uit literatuur onderzoek. = theorie
gestuurd onderzoek.

Doelstelling
Doelstelling in een onderzoek: Het beoogd resultaat, welk resultaat/kennis levert het op?
Onderzoek naar stress (vb verschillende doelstellingen):
 Aard en ernst van de stressklachten onder studenten vaststellen.
 Identificeren van de oorzaken.
 Beoordelen van de effectiviteit interventies.

Doelstelling van een onderzoek: De beoogde benutting, Wat wordt er gedaan met de kennis?
Onderzoek naar stress:
 Doel: Besluiten of de cursus omgaan met stress gecontinueerd moet worden.
 Doel: In kaart brengen van het probleem.

, Instrumentele benutting (= “ leidt tot een verandering in het handelen  direct uit onderzoeksvraag)
vaak bij praktisch onderzoek, conceptuele benutting vaak bij theoretisch onderzoek. (= de verkregen
kennis van een wetenschappelijk onderzoek dat leidt tot een verandering in het denken)

Vraagstelling
Herformulering van de doelstelling zodat er een onderzoeksvraag uit voort komt. Er zijn 4
verschillende type onderzoeksvragen.

Descriptieve vragen (beschrijvende vragen): Onderzoeksvragen naar een feitelijke beschrijving van de
werkelijkheid.
 In welke mate ervaren studenten stress?
 In hoeverre zijn studenten tevreden over de cursus ‘omgaan met stress’?

Normatieve vragen: Onderzoeksvragen waaraan een waardeoordeel ten grondslag ligt. Moeilijke
vragen voor wetenschappelijk onderzoek, moeilijk te objectiveren. Bindt een norm aan het
gemeenschappelijke oordeel.
 Is de cursus ‘omgaan met stress’ goed? (wat is goed ?)
 Moeten stressklachten onder studenten worden teruggedrongen? (is 75% te veel ?)

Correlationele vragen (correlatieve vragen): Onderzoeksvragen naar samenhang, verbanden en/of
relaties. (geen onderscheid tussen oorzaak en gevolg)
 Hangt prestatiedruk samen met stress? (kan twee kanten op, daarom geen impact vraag)
 Ervaren studenten van de faculteit sociale wetenschappen gemiddeld genomen meer stress
dan studenten van de letteren faculteit?

Impact vragen: Onderzoeksvragen naar causale verbanden (een gebeurtenis dat het directe gevolg is
van een andere gebeurtenis(oorzaak en gevolg)). .. van invloed  impact vraag
 Is de mate van efficiëntie tijdens het studeren van invloed op de mate van stress?
 Leidt de cursus ‘omgaan met stress’ tot een afname in stress?

Het belang van een theoretisch kader
Het probleem, het doel en de vraagstelling dienen in een theoretisch kader geplaatst te worden.

Dankzij een theoretisch kader worden herkomst en uitkomst van het onderzoek helder:
 Herkomst: Wat heeft dit type onderzoek tot dusver heeft opgeleverd? Waar liggen lacunes?
Wat weten we al?
 Uitkomst: theoretisch kader geeft richting aan het opstellen van een hypothese.

Het conceptuele model
Conceptuele model: schematische weergave van de relevante kernconcepten (variabelen) en de
verwachte onderlinge relaties tussen die kernconcepten (hypothesen).

Variabele
Variabele: een kenmerk dat een onderzoekselement al of niet, of in meer of mindere mate bezit.
 Een onderzoekselement is diegene op wie het kenmerk betrekking heeft.
- Individuen
- Paren
- Groepen
- Collectiviteiten
 Een variabele heeft altijd twee of meer waarden (niveaus).