Samenvatting OIMA
Research Methodology (J, Vennix), hoorcolleges en weektaken
THE ORIGINS OF SCIENCE:
In dit hoofdstuk wordt besproken wat wetenschap is en hoe het is ontstaan. Er zijn twee soorten
wetenschappen:
- Philosophia naturalis: dit houdt in de oude natuurfilosofie. Wetenschap en filosofie is
gebaseerd op de natuur, net zoals het begon bij de oude Grieken.
- Historia naturalis: dit betekent de natuurhistorie. Hierbij staan de onderzoeken naar
organismen centraal. Het gaat hierbij om de levende natuur.
Wat is wetenschap?
Een verklaring zoeken voor de verschijnselen die worden waargenomen.
Wat is wetenschappelijke kennis?
Kennis verworven door methodisch onderzoek die systematisch en in doorzichtige samenhang is
geordend. Het is conceptueel. Reflectie speelt een belangrijke rol in de wetenschap.
- Methodisch: onderzoek volgens een bepaalde methode, stappenplan.
- Conceptueel: verbondenheid
Methodologie: de leer van de methode, hulpwetenschap die de manieren bestudeert waarop
problemen moeten worden opgelost; leer van de te volgen methoden; de theorie en principes achter
de methode of methodiek.
Ontologie: de leer van het zijn, hoe de wereld wordt geobserveerd.
Epistemologie: de leer van de kennis, hoe we de wereld kennen.
Wetenschappers en filosofen kun je herkennen aan verschillende eigenschappen:
- Sceptisch
- Nieuwsgierig
- Hoog doorzettingsvermogen
- Creatief
- Meedenkend
De oude Grieken waren de eerste die wetenschap ontdekte en die onderzoek kunnen doen, vanuit door
is wetenschap geworden tot wat het nu is. Wetenschap wordt gebaseerd op logica en observaties.
Onderzoek is wetenschappelijk wanneer het volgens de juiste onderzoekmethodologie is gemaakt.
Wetenschappelijk onderzoek heeft als doel om verschijnselen te verklaren en praktijkgericht
onderzoek wil juist verbeteren en veranderen. Praktijkgericht onderzoek is meer dynamisch gericht
dan wetenschappelijk onderzoek.
,THE SCIENTIFIC METHOD:
De wetenschappelijke methode
Observatie > vraag > hypothese > experiment > conclusie > resultaat (Galileo is de ontdekker van de
wetenschappelijke methode)
- Bij het doen van onderzoek heb je een theorie en de theorie achter de theorie. De theorie wordt
duidelijk gemaakt door de hypothese en vaak wordt de theorie nog verder uitgelegd.
- Bij de theorie achter de theorie wordt er uitgelegd en beschreven hoe de theorie is bedacht.
Hierbij horen een aantal begrippen:
Inductie, deductie en abductie (kennisverwerving)
Logisch positivisme en kritisch rationalisme
Verificatie versus falsificatie (rechtvaardiging)
Theorie uitgelegd met voorbeelden van de casus Groupthink: streven naar consensus staat kritische
bespreking van alternatieven in de weg.
- Inductie:
Deze groep vertoont symptomen van Groupthink en neemt slechte besluiten.
Als groepen symptomen van Groupthink vertonen, dan nemen ze slechte besluiten. Kennis via
accumulatie van waarnemingen. Bij inductie draait het om generaliseren. Als men in
verschillende situaties heeft waargenomen dat iets telkens gebeurt, dan trekt men daaruit de
conclusie dat dit altijd zal gebeuren.
- Deductie: Als een groep symptomen van Groupthink vertoont, dan neemt ze slechte besluiten.
Als men gebruik maakt van deze vorm van beredeneren dan kan men er 100% zeker van zijn
dat de conclusie waar is. – statistisch gegeven.
Deze groep vertoont symptomen van Groupthink.
Conclusie: deze groep neemt slechte besluiten.
- Abductie: Verschijnsel: hooggekwalificeerde groepen nemen vaak slechte besluiten.
Verklaringen: theorieën en hypotheses:
1: Groupthink theorie: omdat de deelnemers teveel gericht zijn op consensus (elkaar te vriend
te houden).
2: Sociale stratificatie theorie: omdat er grote verschillen in macht en status zijn tussen de
deelnemers.
Het is zoeken naar een conclusie die het beste past bij hetgeen dat waargenomen is. Men zou
het ook kunnen omschrijven als “gissen”.
Twee strategieën van rechtvaardiging:
- Verificatie: Toetsing: onderzoek alle groepen met symptomen van Groupthink en stel vast of
ze slechte besluiten nemen.
Probleem: verificatie is onmogelijk: alle groepen die symptomen van Groupthink vertonen
onderzoeken kan niet.
Verificatie betekent dat een theorie bevestigd is en dat hij dus waar is.
- Falsificatie: Als een groep symptomen van Groupthink vertoont, dan neemt ze slechte
besluiten
Een groep die symptomen van Groupthink vertoont, maar toch goede besluiten neemt (´zwarte
zwaan´).
Probleem : omgaan met probabilistische uitspraken?
Zo ga je falsificatie uit de weg: Als een groep symptomen van Groupthink vertoont, dan is de
kans groter dat ze slechte besluiten neemt.
Falsificatie betekent dat het mogelijk is om tegenbewijs te vinden voor een bepaalde theorie.
, Context of Discovery: Hoe komen we aan onze kennis? Empirische waarnemingen als wankel fundament voor
onze kennis.
Context of Justification: Hoe rechtvaardigen we onze kennis? (achteraf) Verantwoording door toetsing van
onze veronderstellingen.
Er zijn 5 kernconcepten die belangrijk zijn:
- Model: een model is een soort van schema/tekening die een bepaald fenomeen uitbeeld. Er
zijn impliciet en expliciete modellen.
- Wet: met een wet in de wetenschap wordt bedoeld dat er patronen zijn vastgelegd als een
soort regel. Bepaalde processen rondom fenomenen staan vast. Er zijn normatieve en
empirische wetten.
Normatieve wet: bij een normatieve wet wordt er beschreven wat er wel of niet moet
gebeuren.
Empirische wet: bij een empirische wet wordt er uitgegaan van de observatie en het
proces.
- Experiment: bij een experiment wil je een theorie/hypothese bewijzen en testen.
- Theorie: logisch en consistent geheel van uitspraken dat dient om een bepaald verschijnsel of
fenomeen te beschrijven en/of verklaren. Een theorie moet consistent, samenhangend en het
moet een klein concept zijn met een grote reikwijdte.
- Hypothese: Een voorlopige veronderstelling die uit de theorie is afgeleid en die men door
- wetenschappelijk onderzoek tracht te toetsen.
Research Methodology (J, Vennix), hoorcolleges en weektaken
THE ORIGINS OF SCIENCE:
In dit hoofdstuk wordt besproken wat wetenschap is en hoe het is ontstaan. Er zijn twee soorten
wetenschappen:
- Philosophia naturalis: dit houdt in de oude natuurfilosofie. Wetenschap en filosofie is
gebaseerd op de natuur, net zoals het begon bij de oude Grieken.
- Historia naturalis: dit betekent de natuurhistorie. Hierbij staan de onderzoeken naar
organismen centraal. Het gaat hierbij om de levende natuur.
Wat is wetenschap?
Een verklaring zoeken voor de verschijnselen die worden waargenomen.
Wat is wetenschappelijke kennis?
Kennis verworven door methodisch onderzoek die systematisch en in doorzichtige samenhang is
geordend. Het is conceptueel. Reflectie speelt een belangrijke rol in de wetenschap.
- Methodisch: onderzoek volgens een bepaalde methode, stappenplan.
- Conceptueel: verbondenheid
Methodologie: de leer van de methode, hulpwetenschap die de manieren bestudeert waarop
problemen moeten worden opgelost; leer van de te volgen methoden; de theorie en principes achter
de methode of methodiek.
Ontologie: de leer van het zijn, hoe de wereld wordt geobserveerd.
Epistemologie: de leer van de kennis, hoe we de wereld kennen.
Wetenschappers en filosofen kun je herkennen aan verschillende eigenschappen:
- Sceptisch
- Nieuwsgierig
- Hoog doorzettingsvermogen
- Creatief
- Meedenkend
De oude Grieken waren de eerste die wetenschap ontdekte en die onderzoek kunnen doen, vanuit door
is wetenschap geworden tot wat het nu is. Wetenschap wordt gebaseerd op logica en observaties.
Onderzoek is wetenschappelijk wanneer het volgens de juiste onderzoekmethodologie is gemaakt.
Wetenschappelijk onderzoek heeft als doel om verschijnselen te verklaren en praktijkgericht
onderzoek wil juist verbeteren en veranderen. Praktijkgericht onderzoek is meer dynamisch gericht
dan wetenschappelijk onderzoek.
,THE SCIENTIFIC METHOD:
De wetenschappelijke methode
Observatie > vraag > hypothese > experiment > conclusie > resultaat (Galileo is de ontdekker van de
wetenschappelijke methode)
- Bij het doen van onderzoek heb je een theorie en de theorie achter de theorie. De theorie wordt
duidelijk gemaakt door de hypothese en vaak wordt de theorie nog verder uitgelegd.
- Bij de theorie achter de theorie wordt er uitgelegd en beschreven hoe de theorie is bedacht.
Hierbij horen een aantal begrippen:
Inductie, deductie en abductie (kennisverwerving)
Logisch positivisme en kritisch rationalisme
Verificatie versus falsificatie (rechtvaardiging)
Theorie uitgelegd met voorbeelden van de casus Groupthink: streven naar consensus staat kritische
bespreking van alternatieven in de weg.
- Inductie:
Deze groep vertoont symptomen van Groupthink en neemt slechte besluiten.
Als groepen symptomen van Groupthink vertonen, dan nemen ze slechte besluiten. Kennis via
accumulatie van waarnemingen. Bij inductie draait het om generaliseren. Als men in
verschillende situaties heeft waargenomen dat iets telkens gebeurt, dan trekt men daaruit de
conclusie dat dit altijd zal gebeuren.
- Deductie: Als een groep symptomen van Groupthink vertoont, dan neemt ze slechte besluiten.
Als men gebruik maakt van deze vorm van beredeneren dan kan men er 100% zeker van zijn
dat de conclusie waar is. – statistisch gegeven.
Deze groep vertoont symptomen van Groupthink.
Conclusie: deze groep neemt slechte besluiten.
- Abductie: Verschijnsel: hooggekwalificeerde groepen nemen vaak slechte besluiten.
Verklaringen: theorieën en hypotheses:
1: Groupthink theorie: omdat de deelnemers teveel gericht zijn op consensus (elkaar te vriend
te houden).
2: Sociale stratificatie theorie: omdat er grote verschillen in macht en status zijn tussen de
deelnemers.
Het is zoeken naar een conclusie die het beste past bij hetgeen dat waargenomen is. Men zou
het ook kunnen omschrijven als “gissen”.
Twee strategieën van rechtvaardiging:
- Verificatie: Toetsing: onderzoek alle groepen met symptomen van Groupthink en stel vast of
ze slechte besluiten nemen.
Probleem: verificatie is onmogelijk: alle groepen die symptomen van Groupthink vertonen
onderzoeken kan niet.
Verificatie betekent dat een theorie bevestigd is en dat hij dus waar is.
- Falsificatie: Als een groep symptomen van Groupthink vertoont, dan neemt ze slechte
besluiten
Een groep die symptomen van Groupthink vertoont, maar toch goede besluiten neemt (´zwarte
zwaan´).
Probleem : omgaan met probabilistische uitspraken?
Zo ga je falsificatie uit de weg: Als een groep symptomen van Groupthink vertoont, dan is de
kans groter dat ze slechte besluiten neemt.
Falsificatie betekent dat het mogelijk is om tegenbewijs te vinden voor een bepaalde theorie.
, Context of Discovery: Hoe komen we aan onze kennis? Empirische waarnemingen als wankel fundament voor
onze kennis.
Context of Justification: Hoe rechtvaardigen we onze kennis? (achteraf) Verantwoording door toetsing van
onze veronderstellingen.
Er zijn 5 kernconcepten die belangrijk zijn:
- Model: een model is een soort van schema/tekening die een bepaald fenomeen uitbeeld. Er
zijn impliciet en expliciete modellen.
- Wet: met een wet in de wetenschap wordt bedoeld dat er patronen zijn vastgelegd als een
soort regel. Bepaalde processen rondom fenomenen staan vast. Er zijn normatieve en
empirische wetten.
Normatieve wet: bij een normatieve wet wordt er beschreven wat er wel of niet moet
gebeuren.
Empirische wet: bij een empirische wet wordt er uitgegaan van de observatie en het
proces.
- Experiment: bij een experiment wil je een theorie/hypothese bewijzen en testen.
- Theorie: logisch en consistent geheel van uitspraken dat dient om een bepaald verschijnsel of
fenomeen te beschrijven en/of verklaren. Een theorie moet consistent, samenhangend en het
moet een klein concept zijn met een grote reikwijdte.
- Hypothese: Een voorlopige veronderstelling die uit de theorie is afgeleid en die men door
- wetenschappelijk onderzoek tracht te toetsen.
