Inhoudsopgave
College 1 – mamma en mammacarcinoom ....................................................................................................... 2
Zelfstudietoets college 1 – anatomie mamma ................................................................................................... 9
College 2 – tractus circulatorius: het hart ....................................................................................................... 11
Zelfstudietoets college 2 – tractus circulatorius: het hart ................................................................................ 18
Flitscollege – hart en bloedsomloop ................................................................................................................. 22
College 3 – ECG............................................................................................................................................... 24
Verschillende termen in een ECG – college 3 .................................................................................................... 30
College 4 – pathologie tractus circulatorius .................................................................................................... 34
Zelfstudietaak pathologie – college 4............................................................................................................... 41
Practicum 1 – voorbereidingsopdracht: hart .................................................................................................. 45
,College 1 – mamma en mammacarcinoom
Mamma locatie
- Ergens tussen 2e en 6e rib → Er zit ook veel weefsel in de oksel, het is belangrijk dat
je dit ook onderzoekt (axillary process).
Borst – mamma
- Papilla mammae: tepel
- Areola mammae: tepelhof → in het tepelhof zitten bepaalde talgkliertjes, dit is
belangrijk voor de zuiging (wanneer een baby eraan zuigt), om de tepel te vinden.
- Glandulae areolares: talgklieren
De melkklieren
Glandula mammaria (klierweefsel):
- Lactatie = melkproductie
- 15-20 kegelvormige lobi (= kwabben)
- Lobuli glandulae mammariae = melkklieren,
functionele eenheden
- Ducti lactiferi = afvoergangen
- Sinus lactiferi = melk reservoirs
In een borst zit een stukje vet, wanneer je toeneemt in
gewicht dan neemt het borstweefsel ook toe.
Functie van de borst: produceren van melk voor de
pasgeborenen
De lobuli (kleiner dan de lobi) en die maken melk en die
komen uiteindelijk allemaal samen in de sinus lactiferi.
Ligg. Suspensoria mammariae (= banden van cooper) → zorgen ervoor dat de borst
omhooggehouden worden en geeft dus vorm aan de borst (zit ook veel vet in).
Bindweefsel geeft vorm aan de borst
- Ondersteunt klierweefsel en buisjes → vet bedekt oppervlakte van de klier, tussen de
kwabben
Vascularisatie van de mammae (=bloedvoorziening van de
borst)
Mediale arteriën:
- A. thoracica interna → de a. thoracica interna is een
tak van de a. subclavia → a. subclavia is een aftakking
van de aorta
,Laterale arteriën:
- A. thoracica lateralis → aftakking van de a.
axillaris
Veneuze afvoer: plexus venosus areolaris
- V. thoracica interna – v. subclavia
- V. thoracica laterlais – v. axillaris
Ontwikkeling mammae
- Vanaf pubertijd o.i.v. oestrogeen
- Tot volle ontwikkeling bij vrouw
- Rudimentaire ontwikkeling bij man
- Soms ontwikkeling borstklier bij man (=gynaecomastie) → bij problemen in de
hormoonhuishouding, te veel aan oestrogeen. Anabole steroïde kan leiden tot
borstontwikkeling.
- Buiten zwangerschap
• Cyclische veranderingen
• Zwelling klierweefsel na ovulatie, premenstrueel hoogtepunt
Ook mannen kunnen borstkanker krijgen (kans is een stuk kleiner).
Functionele ontwikkeling mammae
Tijdens zwangerschap:
- Borstklier actief, vermeerdering van klierweefsel
- Terugdringen van bindweefsel toename van vascularisatie
- Groei gangensysteem, pigmentatie tepelhof
- In de 9e maand vorming voormelk (=colostrum)
Imunoglobine, stoffen die het immuunsysteem van een pasgeboren ondersteunen. Via melk
ondersteunt de moeder het immuunsysteem van een pasgeborenen.
Vascularisatie (=toename bloedvaten, toename bloedvolume) is belangrijk voor de productie
van melk. Door toenemende vascularisatie worden bijvoorbeeld stoffen of alcohol (wat de
moeder drinkt) vrij direct overgebracht aan de pasgeborenen.
Pigmentatie tepelhof zorgt ervoor dat een pasgeborenen makkelijker de tepel kan vinden.
Na de bevalling:
- Melkproductie o.i.v. prolactine
- Melkafgifte o.i.v. oxytocine
- Productie van prolactine en oxytocine wordt gestimuleerd door zogen
Oxytocine wordt ook wel het knuffelhormoon genoemd. Oxytocine zorgt ervoor dat er meer
melk aangemaakt wordt.
, Moedermelk: suspensie van vetdruppeltjes in oplossing van eiwit, suiker, minderalen en
antilichamen.
Oncologie borstkanker – ‘knobbeltje in de borst’
- Meeste vrouwen ontdekten borstkanker zelf (85%) tot aan de invoering van
mammografie
- Nu 60% via bevolkingsonderzoek
- Andere verschijnselen:
• Ongewone zwelling van de borst
• Huidirritatie en intrekking van de huid of de tepel
• Pijn in borst of tepel
• Uitscheiding van vocht/bloed uit de tepel
• Opgezette lymfeklieren in de oksel
Wereldwijd meest voorkomende maligniteit bij vrouwen, bij de mannen zeldzaam
Epidemiologie
- Oorzaak borstkanker is onbekend
- Borstkanker is voor vrouwen in de leeftijdsklasse van 30-50 jaar een van de
belangrijkste doodsoorzaken
- Vooral bij vrouwen ouder dan 50 jaar
- Sterfte is afgenomen door verbeterde behandelingsmogelijkheden
Bepaalde genen zijn ook een oorzaak op een snellere kans van borstkanker.
Bevolkingsonderzoek borstkanker
- Vrouwen tussen 50 en 75 jaar
- Elke 2 jaar mammografie → tumoren vanaf circa 0,5 cm zichtbaar
- Ca 22% reductie in sterfte
- 69% benigne afwijking → vaak biopsie nodig
Je kan kanker krijgen door mammografie zelf (straling aan gekoppeld). Een jaarlijkse
screening kan ervoor zorgen dat je borstkanker zelf krijgt door het onderzoek. Daarom wordt
het pas gedaan vanaf een bepaalde leeftijd.
→ In Nederland doen we twee jaarlijks een onderzoek.
Thermografie is geen betrouwbaar alternatief voor mammografie bij de opsporing van een
mammacarcinoma.
Benigne tumoren
- Moeilijk te onderscheiden van maligniteiten → vaak biopsie nodig
- Komen vrij veel voor (vaker dan maligne)
College 1 – mamma en mammacarcinoom ....................................................................................................... 2
Zelfstudietoets college 1 – anatomie mamma ................................................................................................... 9
College 2 – tractus circulatorius: het hart ....................................................................................................... 11
Zelfstudietoets college 2 – tractus circulatorius: het hart ................................................................................ 18
Flitscollege – hart en bloedsomloop ................................................................................................................. 22
College 3 – ECG............................................................................................................................................... 24
Verschillende termen in een ECG – college 3 .................................................................................................... 30
College 4 – pathologie tractus circulatorius .................................................................................................... 34
Zelfstudietaak pathologie – college 4............................................................................................................... 41
Practicum 1 – voorbereidingsopdracht: hart .................................................................................................. 45
,College 1 – mamma en mammacarcinoom
Mamma locatie
- Ergens tussen 2e en 6e rib → Er zit ook veel weefsel in de oksel, het is belangrijk dat
je dit ook onderzoekt (axillary process).
Borst – mamma
- Papilla mammae: tepel
- Areola mammae: tepelhof → in het tepelhof zitten bepaalde talgkliertjes, dit is
belangrijk voor de zuiging (wanneer een baby eraan zuigt), om de tepel te vinden.
- Glandulae areolares: talgklieren
De melkklieren
Glandula mammaria (klierweefsel):
- Lactatie = melkproductie
- 15-20 kegelvormige lobi (= kwabben)
- Lobuli glandulae mammariae = melkklieren,
functionele eenheden
- Ducti lactiferi = afvoergangen
- Sinus lactiferi = melk reservoirs
In een borst zit een stukje vet, wanneer je toeneemt in
gewicht dan neemt het borstweefsel ook toe.
Functie van de borst: produceren van melk voor de
pasgeborenen
De lobuli (kleiner dan de lobi) en die maken melk en die
komen uiteindelijk allemaal samen in de sinus lactiferi.
Ligg. Suspensoria mammariae (= banden van cooper) → zorgen ervoor dat de borst
omhooggehouden worden en geeft dus vorm aan de borst (zit ook veel vet in).
Bindweefsel geeft vorm aan de borst
- Ondersteunt klierweefsel en buisjes → vet bedekt oppervlakte van de klier, tussen de
kwabben
Vascularisatie van de mammae (=bloedvoorziening van de
borst)
Mediale arteriën:
- A. thoracica interna → de a. thoracica interna is een
tak van de a. subclavia → a. subclavia is een aftakking
van de aorta
,Laterale arteriën:
- A. thoracica lateralis → aftakking van de a.
axillaris
Veneuze afvoer: plexus venosus areolaris
- V. thoracica interna – v. subclavia
- V. thoracica laterlais – v. axillaris
Ontwikkeling mammae
- Vanaf pubertijd o.i.v. oestrogeen
- Tot volle ontwikkeling bij vrouw
- Rudimentaire ontwikkeling bij man
- Soms ontwikkeling borstklier bij man (=gynaecomastie) → bij problemen in de
hormoonhuishouding, te veel aan oestrogeen. Anabole steroïde kan leiden tot
borstontwikkeling.
- Buiten zwangerschap
• Cyclische veranderingen
• Zwelling klierweefsel na ovulatie, premenstrueel hoogtepunt
Ook mannen kunnen borstkanker krijgen (kans is een stuk kleiner).
Functionele ontwikkeling mammae
Tijdens zwangerschap:
- Borstklier actief, vermeerdering van klierweefsel
- Terugdringen van bindweefsel toename van vascularisatie
- Groei gangensysteem, pigmentatie tepelhof
- In de 9e maand vorming voormelk (=colostrum)
Imunoglobine, stoffen die het immuunsysteem van een pasgeboren ondersteunen. Via melk
ondersteunt de moeder het immuunsysteem van een pasgeborenen.
Vascularisatie (=toename bloedvaten, toename bloedvolume) is belangrijk voor de productie
van melk. Door toenemende vascularisatie worden bijvoorbeeld stoffen of alcohol (wat de
moeder drinkt) vrij direct overgebracht aan de pasgeborenen.
Pigmentatie tepelhof zorgt ervoor dat een pasgeborenen makkelijker de tepel kan vinden.
Na de bevalling:
- Melkproductie o.i.v. prolactine
- Melkafgifte o.i.v. oxytocine
- Productie van prolactine en oxytocine wordt gestimuleerd door zogen
Oxytocine wordt ook wel het knuffelhormoon genoemd. Oxytocine zorgt ervoor dat er meer
melk aangemaakt wordt.
, Moedermelk: suspensie van vetdruppeltjes in oplossing van eiwit, suiker, minderalen en
antilichamen.
Oncologie borstkanker – ‘knobbeltje in de borst’
- Meeste vrouwen ontdekten borstkanker zelf (85%) tot aan de invoering van
mammografie
- Nu 60% via bevolkingsonderzoek
- Andere verschijnselen:
• Ongewone zwelling van de borst
• Huidirritatie en intrekking van de huid of de tepel
• Pijn in borst of tepel
• Uitscheiding van vocht/bloed uit de tepel
• Opgezette lymfeklieren in de oksel
Wereldwijd meest voorkomende maligniteit bij vrouwen, bij de mannen zeldzaam
Epidemiologie
- Oorzaak borstkanker is onbekend
- Borstkanker is voor vrouwen in de leeftijdsklasse van 30-50 jaar een van de
belangrijkste doodsoorzaken
- Vooral bij vrouwen ouder dan 50 jaar
- Sterfte is afgenomen door verbeterde behandelingsmogelijkheden
Bepaalde genen zijn ook een oorzaak op een snellere kans van borstkanker.
Bevolkingsonderzoek borstkanker
- Vrouwen tussen 50 en 75 jaar
- Elke 2 jaar mammografie → tumoren vanaf circa 0,5 cm zichtbaar
- Ca 22% reductie in sterfte
- 69% benigne afwijking → vaak biopsie nodig
Je kan kanker krijgen door mammografie zelf (straling aan gekoppeld). Een jaarlijkse
screening kan ervoor zorgen dat je borstkanker zelf krijgt door het onderzoek. Daarom wordt
het pas gedaan vanaf een bepaalde leeftijd.
→ In Nederland doen we twee jaarlijks een onderzoek.
Thermografie is geen betrouwbaar alternatief voor mammografie bij de opsporing van een
mammacarcinoma.
Benigne tumoren
- Moeilijk te onderscheiden van maligniteiten → vaak biopsie nodig
- Komen vrij veel voor (vaker dan maligne)
