Inleiding
H1: Inleiding
Ziekte generieke aspecten: lichamelijke, psychologische of sociale klachten die voorkomen bij
verschillende ziektes (behandeld binnen reguliere GGZ).
Ziekte specifieke aspecten: klachten die voorkomen bij een specifieke ziekte of voortkomen uit de
fysieke gevolgen van de ziekte en/of medische behandeling (behandeld door medisch psycholoog).
H2: Medische psychologie
Een medisch psycholoog: BIG-geregistreerde GZ psycholoog, klinisch psycholoog of klinisch
neuropsycholoog.
De psychologische patiëntenzorg kan:
Indirect: via multidisciplinair overleg (MDO
Direct: klinisch consult. Als:
o Medische diagnostiek en behandeling stagneert
o Communicatie tussen patiënt en arts ernstig verstoord.
Wanneer een patiënt niet is opgenomen in het ziekenhuis kan een poliklinische intake geïndiceerd
zijn.
Somatische Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK) zijn lichamelijke klachten die
langer dan enkele weken duren en waarbij medisch onderzoek geen somatische aandoening
aantoont die de klachten voldoende verklaart.
H3:Medisch-specialistische revalidatie
Revalidatie: ook wel gevolgengeneeskunde, omdat hierbij het minimaliseren van de gevolgen van
een chronisch-somatische aandoening centraal staat.
Medisch-specialistische revalidatie (MSR): bestaat uit onderzoek en behandeling door een
revalidatiearts of een multidisciplinair team onder leiding van een revalidatiearts en is gericht op het
herstel van autonomie en participatie van mensen die beperkingen ervaren in het dagelijks leven als
gevolg van een ziekte of aandoening. Het gaat om 7 groepen:
1. Aandoeningen aan bewegingsapparaat (spieren, gewrichten, skelet)
2. Amputaties
3. Hersenen
4. Neurologie
5. Dwarslaesie
6. Organen
7. Chronische Pijn
De International Classifications of Functioning, Disability, and Health (ICF) beschrijft het
functioneren vanuit drie verschillende perspectieven: (1) het perspectief van het menselijk
organisme (functies en anatomische eigenschappen), (2) het perspectief van het menselijk handelen
(activiteiten) en (3) het perspectief van de mens als deelnemer aan de maatschappij (participatie).
Revalidatiedoelen worden meestal opgesteld op activiteiten- en participatieniveau.
Opstellen revalidatiedoelen:
Revalidatie Activiteiten Profiel
o Verschillende teamleden doen eigen intake en team identificeert kernprobleem
Goal Attainment Scaling (GAS)
, o Voor ieder (sub)doel een schaal opgesteld waarop achteraf aangegeven kan worden
of het doel is bereikt/ beneden verwachting is/ boven verwachting is.
Canadian Occupational Performance Measure (COPM)
o Pt moet voor verschillende domeinen van het functioneren problemen formuleren
o De 5 belangrijkste kiezen en op die gebieden het huidige functioneren beoordelen
Kwaliteit van zorg onderverdeeld in drie aspecten:
Structuurkwaliteit: betrekking op voorwaarden
o Adequaat opgeleide behandelaar
o Aanwezige faciliteiten
Proceskwaliteit: betrekking op hoe er wordt gewerkt
o Intervisie
o Goede verslagleggen
Uitkomstkwaliteit: betrekking op het effect van de zorg
o Routine Outcome Monittoring (ROM)
H4: Medische communicatie tussen arts en patiënt
Vaak speelt de communicatie tussen arts en patiënt een grote rol in het probleem. Een psycholoog
kan het zesfunctiemodel gebruiken om de communicatieproblemen in kaart te brengen:
Functie communicatie arts Mogelijke gevolgen suboptimale communicatie voor
patiënt
Vormen en behouden van een goede behandelrelatie Wantrouwen, ontevredenheid, devaluatie van zichzelf
of de arts, niet nakomen van de afspraken
Verzamelen van informatie ten behoeve van een Ontevredenheid, somatisatie, 'doctor shopping'
adequatie diagnose en interpretatie van symptomen
Verschaffen van informatie, op een begrijpelijke Onzekerheid, angst, boosheid, onvoldoende begrip/
wijze, afgestemd op de betreffende patiënt kennis, gebrekkige coping m.b.t. ziekte en/of
behandeling
Het nemen van beslissingen gebaseerd op volledige Spijt, machteloosheid, controleverlies, afwachtend en
informatie en de waarden en voorkeuren van de passief gedrag
betreffende patiënt
Stimuleren/motiveren van gezondheidsgerelateerd Ontevredenheid, verzet, therapie-ontrouw
gedrag
Adequaat reageren op emoties zodat de patiënt Machteloosheid. Frustratie, verdriet, 'doctor
erkend en gesteund voelt en emoties zo mogelijk shopping'
verminderen
Interventies: (1) Patiënt coachen om effectievere communicatie met arts te bewerkstelligen, (2)
artsen adviseren hoe zij beter kunnen communiceren met patiënt, (3) interactie tussen arts en
patiënt optimaliseren, (4) communicatiedoel arts realiseren (psycho-educatie)
Artikel Ayers: Evidence-based practice
Evidence-based practice: gebaseerd op het principe dat beslissingen over gezondheidszorg
gebaseerd moeten zijn op het best beschikbare, recente, valide en relevante bewijs.
Hiërarchie van bewijs:
1. Systemen: gecomputeriseerde systemen die up-to-date informatie bevatten over
verschillende behandelingen
2. Samenvattingen: samenvattingen van huidige best practice
, 3. Syntheses:
a. Narratieve synthese: geen aanvullende analyse
b. Meta-analyse: soortgelijke kwantitatieve studies gecombineerds in statistische
analyse
c. Meta-synthese: resultaten kwalitatieve studies geanalyseerd
4. Studies: individuele studies en clinical trials
H5: Gevolgenmodel
Het gevolgenmodel is een diagnostische methode voor het identificeren van factoren (gevolgen) die
een somatische klacht het meest direct in standhouden en/ of het verloop ervan het meest direct
negatief beïnvloeden. Bij dit model hoort een vicieuze cirkel waarin duidelijk wordt welke
emotionele, gedragsmatige en lichamelijke gevolgen de verbetering van de somatische klacht
verhinderen.
Bij Diagnostiek volgens het Gevolgenmodel (DvGM) wordt gezocht naar klachtspecifieke
instandhoudende factoren; de instandhoudende factoren die passen bij de lichamelijke klachten die
de cliënt ervaart. Het DvGM-protocol bestaat uit vijf stappen:
1. Invullen van het gevolgen model
a. Lichamelijke klacht
b. Ideeën en betekenis van klacht (ideeën over oorzaak/ automatische gedachten/
herinnering aan traumatische gebeurtenissen of verwachte herhaling)
c. Emotionele gevolgen klacht
d. Gedragsmatige gevolgen (overt vs covert)
e. Lichamelijke gevolgen (direct vs lange termijn)
f. Sociale gevolgen
2. Controleren of het model logisch consistent is
3. Selecteren van de instandhoudende gevolgen
4. Formeren van de vicieuze cirkel
5. Ontwerpen van een behandelplan en bijkomend evaluatieplan
a. Aangrijpingspunten vaststellen
b. Selecteren interventies
c. Opstellen behandelplan
d. Evaluatie
H6: Procesdiagnostiek - Een persoonsgerichte benadering
Bij procesdiagnostiek staat zowel de reden van aanmelding als de context van het persoonlijke
levensverhaal centraal. Er wordt ook aandacht besteed aan 'moment-to-moment'-microprocessen in
de belevingswereld van de cliënt. Signalen (markers) van betekenisvolle momenten krijgen de
aandacht. Procesdiagnostiek is een vorm van transdiagnostische diagnostiek.
Biopsychosociale Stress respons
H10: De rol van lifestyle en stress in relatie tot gezondheid en ziekte
Er bestaat een verband tussen de kans op ontwikkelen van bepaalde ziekten en leefstijlfactoren
zoals voedingspatronen, roken, alcoholgebruik, weinig bewegen en negatieve stressoren.
Een overmaat aan ongezonde leefstijl en chronische stress brengen beide een cumulatieve
fysiologische slijtage (allostattic overload) overweeg.
Mensen (met chronische somatische aandoeningen) kunnen moeite hebben om ingesleten
leefstijlpatronen te veranderen. Het is daarom van belang om te onderzoeken wat nodig is om
gedragsverandering op gang te krijgen. Hierbij zijn vijf factoren belangrijk:
H1: Inleiding
Ziekte generieke aspecten: lichamelijke, psychologische of sociale klachten die voorkomen bij
verschillende ziektes (behandeld binnen reguliere GGZ).
Ziekte specifieke aspecten: klachten die voorkomen bij een specifieke ziekte of voortkomen uit de
fysieke gevolgen van de ziekte en/of medische behandeling (behandeld door medisch psycholoog).
H2: Medische psychologie
Een medisch psycholoog: BIG-geregistreerde GZ psycholoog, klinisch psycholoog of klinisch
neuropsycholoog.
De psychologische patiëntenzorg kan:
Indirect: via multidisciplinair overleg (MDO
Direct: klinisch consult. Als:
o Medische diagnostiek en behandeling stagneert
o Communicatie tussen patiënt en arts ernstig verstoord.
Wanneer een patiënt niet is opgenomen in het ziekenhuis kan een poliklinische intake geïndiceerd
zijn.
Somatische Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK) zijn lichamelijke klachten die
langer dan enkele weken duren en waarbij medisch onderzoek geen somatische aandoening
aantoont die de klachten voldoende verklaart.
H3:Medisch-specialistische revalidatie
Revalidatie: ook wel gevolgengeneeskunde, omdat hierbij het minimaliseren van de gevolgen van
een chronisch-somatische aandoening centraal staat.
Medisch-specialistische revalidatie (MSR): bestaat uit onderzoek en behandeling door een
revalidatiearts of een multidisciplinair team onder leiding van een revalidatiearts en is gericht op het
herstel van autonomie en participatie van mensen die beperkingen ervaren in het dagelijks leven als
gevolg van een ziekte of aandoening. Het gaat om 7 groepen:
1. Aandoeningen aan bewegingsapparaat (spieren, gewrichten, skelet)
2. Amputaties
3. Hersenen
4. Neurologie
5. Dwarslaesie
6. Organen
7. Chronische Pijn
De International Classifications of Functioning, Disability, and Health (ICF) beschrijft het
functioneren vanuit drie verschillende perspectieven: (1) het perspectief van het menselijk
organisme (functies en anatomische eigenschappen), (2) het perspectief van het menselijk handelen
(activiteiten) en (3) het perspectief van de mens als deelnemer aan de maatschappij (participatie).
Revalidatiedoelen worden meestal opgesteld op activiteiten- en participatieniveau.
Opstellen revalidatiedoelen:
Revalidatie Activiteiten Profiel
o Verschillende teamleden doen eigen intake en team identificeert kernprobleem
Goal Attainment Scaling (GAS)
, o Voor ieder (sub)doel een schaal opgesteld waarop achteraf aangegeven kan worden
of het doel is bereikt/ beneden verwachting is/ boven verwachting is.
Canadian Occupational Performance Measure (COPM)
o Pt moet voor verschillende domeinen van het functioneren problemen formuleren
o De 5 belangrijkste kiezen en op die gebieden het huidige functioneren beoordelen
Kwaliteit van zorg onderverdeeld in drie aspecten:
Structuurkwaliteit: betrekking op voorwaarden
o Adequaat opgeleide behandelaar
o Aanwezige faciliteiten
Proceskwaliteit: betrekking op hoe er wordt gewerkt
o Intervisie
o Goede verslagleggen
Uitkomstkwaliteit: betrekking op het effect van de zorg
o Routine Outcome Monittoring (ROM)
H4: Medische communicatie tussen arts en patiënt
Vaak speelt de communicatie tussen arts en patiënt een grote rol in het probleem. Een psycholoog
kan het zesfunctiemodel gebruiken om de communicatieproblemen in kaart te brengen:
Functie communicatie arts Mogelijke gevolgen suboptimale communicatie voor
patiënt
Vormen en behouden van een goede behandelrelatie Wantrouwen, ontevredenheid, devaluatie van zichzelf
of de arts, niet nakomen van de afspraken
Verzamelen van informatie ten behoeve van een Ontevredenheid, somatisatie, 'doctor shopping'
adequatie diagnose en interpretatie van symptomen
Verschaffen van informatie, op een begrijpelijke Onzekerheid, angst, boosheid, onvoldoende begrip/
wijze, afgestemd op de betreffende patiënt kennis, gebrekkige coping m.b.t. ziekte en/of
behandeling
Het nemen van beslissingen gebaseerd op volledige Spijt, machteloosheid, controleverlies, afwachtend en
informatie en de waarden en voorkeuren van de passief gedrag
betreffende patiënt
Stimuleren/motiveren van gezondheidsgerelateerd Ontevredenheid, verzet, therapie-ontrouw
gedrag
Adequaat reageren op emoties zodat de patiënt Machteloosheid. Frustratie, verdriet, 'doctor
erkend en gesteund voelt en emoties zo mogelijk shopping'
verminderen
Interventies: (1) Patiënt coachen om effectievere communicatie met arts te bewerkstelligen, (2)
artsen adviseren hoe zij beter kunnen communiceren met patiënt, (3) interactie tussen arts en
patiënt optimaliseren, (4) communicatiedoel arts realiseren (psycho-educatie)
Artikel Ayers: Evidence-based practice
Evidence-based practice: gebaseerd op het principe dat beslissingen over gezondheidszorg
gebaseerd moeten zijn op het best beschikbare, recente, valide en relevante bewijs.
Hiërarchie van bewijs:
1. Systemen: gecomputeriseerde systemen die up-to-date informatie bevatten over
verschillende behandelingen
2. Samenvattingen: samenvattingen van huidige best practice
, 3. Syntheses:
a. Narratieve synthese: geen aanvullende analyse
b. Meta-analyse: soortgelijke kwantitatieve studies gecombineerds in statistische
analyse
c. Meta-synthese: resultaten kwalitatieve studies geanalyseerd
4. Studies: individuele studies en clinical trials
H5: Gevolgenmodel
Het gevolgenmodel is een diagnostische methode voor het identificeren van factoren (gevolgen) die
een somatische klacht het meest direct in standhouden en/ of het verloop ervan het meest direct
negatief beïnvloeden. Bij dit model hoort een vicieuze cirkel waarin duidelijk wordt welke
emotionele, gedragsmatige en lichamelijke gevolgen de verbetering van de somatische klacht
verhinderen.
Bij Diagnostiek volgens het Gevolgenmodel (DvGM) wordt gezocht naar klachtspecifieke
instandhoudende factoren; de instandhoudende factoren die passen bij de lichamelijke klachten die
de cliënt ervaart. Het DvGM-protocol bestaat uit vijf stappen:
1. Invullen van het gevolgen model
a. Lichamelijke klacht
b. Ideeën en betekenis van klacht (ideeën over oorzaak/ automatische gedachten/
herinnering aan traumatische gebeurtenissen of verwachte herhaling)
c. Emotionele gevolgen klacht
d. Gedragsmatige gevolgen (overt vs covert)
e. Lichamelijke gevolgen (direct vs lange termijn)
f. Sociale gevolgen
2. Controleren of het model logisch consistent is
3. Selecteren van de instandhoudende gevolgen
4. Formeren van de vicieuze cirkel
5. Ontwerpen van een behandelplan en bijkomend evaluatieplan
a. Aangrijpingspunten vaststellen
b. Selecteren interventies
c. Opstellen behandelplan
d. Evaluatie
H6: Procesdiagnostiek - Een persoonsgerichte benadering
Bij procesdiagnostiek staat zowel de reden van aanmelding als de context van het persoonlijke
levensverhaal centraal. Er wordt ook aandacht besteed aan 'moment-to-moment'-microprocessen in
de belevingswereld van de cliënt. Signalen (markers) van betekenisvolle momenten krijgen de
aandacht. Procesdiagnostiek is een vorm van transdiagnostische diagnostiek.
Biopsychosociale Stress respons
H10: De rol van lifestyle en stress in relatie tot gezondheid en ziekte
Er bestaat een verband tussen de kans op ontwikkelen van bepaalde ziekten en leefstijlfactoren
zoals voedingspatronen, roken, alcoholgebruik, weinig bewegen en negatieve stressoren.
Een overmaat aan ongezonde leefstijl en chronische stress brengen beide een cumulatieve
fysiologische slijtage (allostattic overload) overweeg.
Mensen (met chronische somatische aandoeningen) kunnen moeite hebben om ingesleten
leefstijlpatronen te veranderen. Het is daarom van belang om te onderzoeken wat nodig is om
gedragsverandering op gang te krijgen. Hierbij zijn vijf factoren belangrijk:
