Criminaliteit en Rechtstaat
1. Wat is criminaliteit?
Criminaliteit: is elk door de overheid bij de wet strafbaar gesteld gedrag/alle
misdrijven die in de wet omschreven staan (delict).
Waarde: een principe dat mensen belangrijk vinden om na te streven.
Normen: gedragsregels. (normoverschrijding)
Misdrijven: ernstig
Overtredingen: minder ernstig
Strafblad: misdrijven die tot veroordeling hebben geleid en in justitieel
document zijn vastgelegd. Kan geen Verklaring Omtrent Gedrag meer ontvangen
(VOG).
Strafwaardig: gedrag dat volgens iemand of een grotere groep mensen
strafbaar zou moeten zijn.
Criminalisering: het strafbaar worden van bepaald gedrag.
Decriminalisering: een strafbare gedraging wordt uit het strafrecht gehaald en
is daardoor niet langer meer verboden.
Iets wordt strafbaar gesteld afhankelijk van de:
Maatschappelijk context (homoseks na jaren ’60 ’70 toegestaan tussen 16
en 21 jaar)
Ernst van de gevolgen (grooming strafbaar)
Morele opvatting van mensen met veel politieke macht (godslastering
toegestaan)
Redenen dat criminaliteit een maatschappelijk/sociaal probleem is:
Het heeft ongewenste gevolgen voor samenleving
Verband tussen maatschappelijke ontwikkelingen en criminaliteit
Bij de aanpak spelen tegengestelde belangen een rol
Gemeenschappelijke oplossing vereist.
Materiele schade van criminaliteit:
Directe financiële schade (voor burgers, bedrijven en overheid)
Indirecte financiële schade (gestegen verzekeringspremies)
Kosten voor criminaliteitsbestrijding
Immateriële schade:
Gevoelens van onveiligheid
Vermijdingsgedrag
Emotionele en psychische problemen
Morele verontwaardiging: boosheid en verbazing als mensen horen
hoeveel diefstal er is.
Veranderende opvattingen goed en kwaad
Verlies aan vertrouwen
Aantasting rechtsgevoel als mensen zien dat daders niet altijd gestraft
worden
Eigenrichting: het gevaar dat mensen voor eigen rechter gaan spelen.
Criminaliteit verband met andere maatschappelijke ontwikkelingen:
Afnemend gezag van de overheid
1. Wat is criminaliteit?
Criminaliteit: is elk door de overheid bij de wet strafbaar gesteld gedrag/alle
misdrijven die in de wet omschreven staan (delict).
Waarde: een principe dat mensen belangrijk vinden om na te streven.
Normen: gedragsregels. (normoverschrijding)
Misdrijven: ernstig
Overtredingen: minder ernstig
Strafblad: misdrijven die tot veroordeling hebben geleid en in justitieel
document zijn vastgelegd. Kan geen Verklaring Omtrent Gedrag meer ontvangen
(VOG).
Strafwaardig: gedrag dat volgens iemand of een grotere groep mensen
strafbaar zou moeten zijn.
Criminalisering: het strafbaar worden van bepaald gedrag.
Decriminalisering: een strafbare gedraging wordt uit het strafrecht gehaald en
is daardoor niet langer meer verboden.
Iets wordt strafbaar gesteld afhankelijk van de:
Maatschappelijk context (homoseks na jaren ’60 ’70 toegestaan tussen 16
en 21 jaar)
Ernst van de gevolgen (grooming strafbaar)
Morele opvatting van mensen met veel politieke macht (godslastering
toegestaan)
Redenen dat criminaliteit een maatschappelijk/sociaal probleem is:
Het heeft ongewenste gevolgen voor samenleving
Verband tussen maatschappelijke ontwikkelingen en criminaliteit
Bij de aanpak spelen tegengestelde belangen een rol
Gemeenschappelijke oplossing vereist.
Materiele schade van criminaliteit:
Directe financiële schade (voor burgers, bedrijven en overheid)
Indirecte financiële schade (gestegen verzekeringspremies)
Kosten voor criminaliteitsbestrijding
Immateriële schade:
Gevoelens van onveiligheid
Vermijdingsgedrag
Emotionele en psychische problemen
Morele verontwaardiging: boosheid en verbazing als mensen horen
hoeveel diefstal er is.
Veranderende opvattingen goed en kwaad
Verlies aan vertrouwen
Aantasting rechtsgevoel als mensen zien dat daders niet altijd gestraft
worden
Eigenrichting: het gevaar dat mensen voor eigen rechter gaan spelen.
Criminaliteit verband met andere maatschappelijke ontwikkelingen:
Afnemend gezag van de overheid
